Πού οδηγείται η Ελλάδα τους επόμενους μήνες: Τέσσερις κορυφαίοι ξένοι παρατηρητές δεν αισιοδοξούν

Πέρυσι, ήταν η κλι­μα­κού­μενη αβε­βαιό­τητα της «περή­φα­νης δια­πραγ­μά­τευ­σης», που οδήγησε στα γνωστά ολέθρια απο­τε­λέ­σματα. Φέτος, είναι η πρώτη αξιο­λό­γηση του τρίτου ελλη­νι­κού προ­γράμ­μα­τος, υπό τη σκιά της ανε­ξέ­λεγ­κτης προ­σφυ­γι­κής κρίσης που απειλεί να μετα­τρέ­ψει την Ελλάδα σε έναν μίνι Λίβανο εντός της Ε.Ε. Στην εγχώρια συζή­τηση, οι προ­βλέ­ψεις τού τι θα επα­κο­λου­θή­σει -ούτως ή άλλως μια ριψο­κίν­δυνη ενασχόληση- χρω­μα­τί­ζο­νται, περισ­σό­τερο από ό,τι σε πιο ώριμες δημο­κρα­τίες, από τις πολι­τι­κές πεποι­θή­σεις του εκά­στοτε οιω­νο­σκό­που: το ευκταίο δια­μορ­φώ­νει αδιό­ρατα το σύμπαν των πιθανών εξε­λί­ξεων.

Μια ψυχρή εξω­τε­ρική ματιά, επο­μέ­νως, βοηθάει να ξεχω­ρί­σει το δάσος από τα δέντρα. Το «Κ» ζήτησε από τέσ­σε­ρις κορυ­φαί­ους ξένους παρα­τη­ρη­τές της ελλη­νι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας να κατα­θέ­σουν τις εκτι­μή­σεις τους για το πού οδη­γεί­ται η χώρα τους επό­με­νους μήνες. Δυστυ­χώς, κανείς δεν εμφα­νί­ζε­ται αισιό­δο­ξος.

Ο Marcus Walker, αρχι­συ­ντά­κτης Ευρω­παϊ­κής Οικο­νο­μίας της Wall Street Journal, γράφει ότι «οι ανάγκες του Τσίπρα, της Μέρκελ και του ΔΝΤ θυμί­ζουν ένα ανέ­φι­κτο τρίγωνο». Ο Tom Nuttall, που γράφει τη στήλη Charlemagne στο Economist, σημειώ­νει ότι, αντί η έξαρση των προ­σφυ­γι­κών ροών να διευ­κο­λύ­νει την αξιο­λό­γηση, όπως ήλπιζε η Αθήνα, είναι πιο πιθανό μια κρίση να επι­δει­νώ­σει την άλλη. Ο Mujtaba Rachman, επι­κε­φα­λής Ευρώπης της εται­ρείας συμ­βού­λων Eurasia, διε­ρω­τά­ται πώς θα μπο­ρέ­σει ο Αλέξης Τσίπρας να προ­ω­θή­σει νέες περι­κο­πές στις συντά­ξεις ενώ είναι αντι­μέ­τω­πος με διο­γκού­με­νες δια­μαρ­τυ­ρίες σχετικά με το προ­σφυ­γικό. Τέλος, ο Daniel Howden, πρώην αντα­πο­κρι­τής στην Αθήνα και νυν στέ­λε­χος ελλη­νι­κής start-up, πιο απαι­σιό­δο­ξος από όλους, προ­βλέ­πει ότι το καλο­καίρι πάλι η Ελλάδα θα αναζητά βοήθεια από ηγέτες εκτός των συνόρων της, αλλά αυτοί οι ηγέτες, με πρώτη την κ. Μέρκελ, «ποτέ δεν είχαν λιγό­τερα να χάσουν από το να αφήσουν τη χώρα στη μοίρα της».

Mujtaba Rachman, Επι­κε­φα­λής Ευρώπης της εται­ρείας συμ­βού­λων Eurasia: Το τέλος όλων των βεβαιο­τή­των

Είναι δύσκολο να πιστέ­ψει κανείς πόσο γρήγορα μπορεί να εκλεί­ψουν οι βεβαιό­τη­τες που υπο­τί­θε­ται πως προ­σφέ­ρει η ιδιό­τητα του μέλους της Ε.Ε. Eπί μισή δεκα­ε­τία, η Ελλάδα ασθμαί­νει από μήνα σε μήνα, αβέβαιη για το αν θα μπο­ρέ­σει να παρα­μεί­νει στην Ευρω­ζώνη. Πλέον έχει ουσια­στικά δεχθεί έξωση από τη ζώνη Σένγκεν και κιν­δυ­νεύει να μετα­τρα­πεί σε παγίδα προ­σφύ­γων.

Δύο οικείες αλλά ξεχω­ρι­στές κρίσεις -η μία που συν­δέ­ε­ται με το χρέος και η άλλη με το προσφυγικό- βρί­σκο­νται σε πορεία σύγκρου­σης. Οι δανει­στές θα συνε­χί­σουν να επι­μέ­νουν ότι η επι­βά­ρυνση που επι­φέ­ρουν οι πρό­σφυ­γες απο­τε­λεί ένα πολύ μικρό ποσοστό του πακέτου βοή­θειας. Δεδο­μέ­νου ότι άλλα κράτη-μέλη έχουν συνει­σφέ­ρει οικο­νο­μικά για να φτια­χτούν τα hot spots, έχουν ένα δίκιο. Ομως οι βαριές μεταρ­ρυθ­μί­σεις που απαι­τού­νται από το Μνη­μό­νιο είναι πολι­τι­κές προ­κλή­σεις που θα γίνει ακόμη πιο δύσκολο να εφαρ­μο­στούν όσο το εκλο­γικό σώμα θα δυσφο­ρεί και θα επι­βα­ρύ­νε­ται από τη συσ­σώ­ρευση προ­σφύ­γων.

Η Ελλάδα «τιμω­ρεί­ται» από την ίδια της τη γεω­γρα­φική θέση. Με νησιά μόλις λίγα μίλια από την τουρ­κική ακτο­γραμμή, είναι η πρώτη ευρω­παϊκή χώρα στη «βαλ­κα­νική δια­δρομή» των προ­σφύ­γων προς τη Γερ­μα­νία. Η απο­μό­νωσή της από τις υπό­λοι­πες μόνο κατ’ όνομα «ανοι­χτές» χώρες της ζώνης Σένγκεν σημαί­νει ότι οι πρό­σφυ­γες πρέπει να φύγουν από τη ζώνη για να επα­νει­σέλ­θουν σε αυτήν βορειό­τερα.

Mικρότερες χώρες της ζώνης Σένγκεν, όπως η Ουγ­γα­ρία, η Σλο­βε­νία και η Αυστρία, έχουν πάρει τα πράγ­ματα στα χέρια τους περιο­ρί­ζο­ντας τον αριθμό των προ­σφύ­γων στους οποίους επι­τρέ­πουν την είσοδο. Αυτό έχει εξω­θή­σει τις χώρες νοτιό­τερα να ανα­λά­βουν δράση. Η απόφαση της ΠΓΔΜ ουσια­στικά να κλείσει τα σύνορά της προ τριών εβδο­μά­δων έχει φέρει την Ελλάδα στα όρια της αντοχής της.

Πάνω από ένα εκα­τομ­μύ­ριο πρό­σφυ­γες ακο­λού­θη­σαν τη «βαλ­κα­νική δια­δρομή» πέρυσι. Ακόμη κι αν κάποιοι απο­θαρ­ρύ­νο­νται από τις φήμες για τα κλειστά σύνορα, οι ροές δεν θα μειω­θούν σημα­ντικά. Χτυ­πη­μένη από το χρέος και την αβε­βαιό­τητα, η ελλη­νική οικο­νο­μία των 11 εκα­τομ­μυ­ρίων κατοί­κων (δίπλα σε αυτήν της Τουρ­κίας με τα 75 εκα­τομ­μύ­ρια) δεν είναι σε θέση να φιλο­ξε­νή­σει τόσους πρό­σφυ­γες και ο λαός το γνω­ρί­ζει. Παρ’ όλ’ αυτά, το Μνη­μό­νιο επι­βάλ­λει μεταρ­ρυθ­μί­σεις που περι­λαμ­βά­νουν αμφι­λε­γό­μενα μέτρα για τη μείωση της επι­βά­ρυν­σης του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού από τη συντα­ξιο­δο­τική δαπάνη.

Το ΔΝΤ επι­κρί­νει τις κυβερ­νη­τι­κές προ­τά­σεις, λέγο­ντας ότι δεν είναι αρκετές ώστε να οδη­γή­σουν στις ανα­γκαίες άμεσες περι­κο­πές. Είναι δύσκολο να φαντα­στεί κανείς πώς η κυβέρ­νηση θα κατα­φέ­ρει να προ­τεί­νει κάτι πιο επώδυνο με την επι­σφαλή πλειο­ψη­φία της στη Βουλή και τις αντι­δρά­σεις να εντεί­νο­νται. Οπως πάντα, η Κομι­σιόν επι­δει­κνύει περισ­σό­τερη ευαι­σθη­σία στην πολι­τική κατά­σταση της Ελλάδας: ανα­ρω­τιέ­ται τι μπορεί να κατα­φέ­ρει η κυβέρ­νηση με τόσο μικρή πλειο­ψη­φία και μοιάζει δεκτική στο να επε­ξερ­γα­στεί μεταρ­ρυθ­μί­σεις που θα φέρουν πιο μακρο­πρό­θε­σμα απο­τε­λέ­σματα.

Στο τέλος, όμως, οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις είναι πιο πιθανό να κατα­λή­ξουν πιο κοντά στις θέσεις του ΔΝΤ. Οι υπο­λο­γι­σμοί του θα επι­βε­βαιώ­νο­νται όσο το Eurogroup αρνεί­ται να εξε­τά­σει περαι­τέρω κούρεμα του χρέους.

Υπό κανο­νι­κές συν­θή­κες, η κυβέρ­νηση θα προ­σπα­θούσε να ολο­κλη­ρώ­σει την πρώτη αξιο­λό­γηση πριν από το Πάσχα. Αυτό θα συνε­πα­γό­ταν αιμα­τη­ρές μειώ­σεις στις συντά­ξεις, όπως και άλλες περι­κο­πές, προ­κει­μέ­νου να προ­σεγ­γι­στούν οι στόχοι για το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα. Ομως τα νέα ότι τα σύνορα της Μακε­δο­νίας έκλει­σαν τα αλλάζει όλα αυτά. Πώς μπορεί ο Αλέξης Τσίπρας να αμβλύ­νει τις αυξα­νό­με­νες αντι­δρά­σεις ανα­κοι­νώ­νο­ντας περισ­σό­τε­ρες περι­κο­πές, την ώρα που η Ευρώπη αφήνει την Ελλάδα μόνη στην αντι­με­τώ­πιση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης;

Ανί­κα­νος να κρυφτεί από αυτήν τη διπλή κρίση, ο κ. Τσίπρας μπορεί να κατα­φύ­γει στην αγα­πη­μένη του μέθοδο κάθαρ­σης, τις πρόωρες εκλογές. Είναι ωστόσο αμφί­βολο αν ακόμη κι αυτή η επιλογή θα απο­τε­λέ­σει πραγ­μα­τική διέξοδο.

Tom Νuttall: Στήλη Charlemagne, The Economist

Πριν από μερικές εβδο­μά­δες φαι­νό­ταν πιθανό ότι η Ελλάδα θα μπο­ρούσε να εκμε­ταλ­λευ­τεί τη θέση της ως προς μια κρίση για να κερ­δί­σει παρα­χω­ρή­σεις σε μια άλλη. Οι Γερ­μα­νοί είχαν αφήσει σιωπηρά την κυβέρ­νηση του ΣΥΡΙΖΑ να κατα­λά­βει ότι η συνερ­γα­σία στο προ­σφυ­γικό θέμα -επιτάχυνση των δια­δι­κα­σιών για τη λει­τουρ­γία hot spots, πιο απο­τε­λε­σμα­τική κατα­γραφή και λήψη δακτυ­λι­κών απο­τυ­πω­μά­των, συμ­φω­νία για επι­στροφή προ­σφύ­γων στην Τουρκία- θα βοη­θούσε στις συνο­μι­λίες για την ελά­φρυνση του χρέους αργό­τερα αυτό το έτος. Και η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή φαι­νό­ταν πρόθυμη να συμπρά­ξει σε αυτό.

Αλλά το προ­σφυ­γικό επι­δει­νώ­θηκε τόσο γρήγορα, που τα δύο θέματα φαί­νε­ται τώρα πιο πιθανό να επι­δει­νώ­σουν το ένα το άλλο, για διά­φο­ρους λόγους. Πρώτον, το κόστος της παροχής τροφής και στέγης σε δεκάδες χιλιά­δες πρό­σφυ­γες στοι­βαγ­μέ­νους μέσα στην Ελλάδα συνε­πά­γε­ται μεγα­λύ­τερη δημο­σιο­νο­μική επι­βά­ρυνση από ό,τι ανα­με­νό­ταν. Δεύ­τε­ρον, ο καλύ­τε­ρος καιρός και οι πιο ήρεμες θάλασ­σες της άνοιξης θα φέρουν δρα­μα­τική αύξηση του αριθμού των προ­σφύ­γων που δια­σχί­ζουν το Αιγαίο, ακριβώς την περίοδο που θα αρχίσει να παρε­κτρέ­πε­ται η πρώτη αξιο­λό­γηση του τρίτου ελλη­νι­κού προ­γράμ­μα­τος.

Τρίτον, το κλεί­σιμο των συνόρων κατά μήκος της μετα­να­στευ­τι­κής δια­δρο­μής προς τη Γερ­μα­νία και η φαι­νο­με­νική προ­θυ­μία των υπαλ­λή­λων των Βρυ­ξελ­λών να δουν την Ελλάδα να μετα­τρέ­πε­ται σε έναν γιγα­ντιαίο (έστω προ­σω­ρινό) προ­σφυ­γικό καταυ­λι­σμό θα σκλη­ρύ­νει τη στάση των Ελλήνων ψηφο­φό­ρων και των εκπρο­σώ­πων τους. Με την κοι­νο­βου­λευ­τική του πλειο­ψη­φία ήδη συρ­ρι­κνω­μένη, ο Αλέξης Τσίπρας θα δυσκο­λευ­τεί πολύ να περάσει τα αντι­λαϊκά μέτρα αύξησης της φορο­λο­γίας και περι­κο­πών των συντά­ξεων που ζητούν οι πιστω­τές, αν οι Ελληνες αισθαν­θούν ότι η υπό­λοιπη Ευρώπη τούς έχει γυρι­σμένη την πλάτη.

Τέλος, η Αγκελα Μέρκελ έχει απο­δυ­να­μω­θεί δρα­μα­τικά λόγω της προ­σφυ­γι­κής κρίσης. Το περα­σμένο καλο­καίρι η θέση της καγκε­λα­ρίου της Γερ­μα­νίας ήταν αρκετά ισχυρή ώστε να μπορεί να εξα­σφα­λί­σει την έγκριση της συμ­φω­νίας με τον κ. Τσίπρα από την Μπού­ντε­σταγκ, παρά τις επι­φυ­λά­ξεις του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών της, του Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε, και των πιο σκλη­ρο­πυ­ρη­νι­κών βου­λευ­τών. Ωστόσο η ανοιχτή στάση της κ. Μέρκελ απέ­να­ντι στους μετα­νά­στες έχει απο­δει­χθεί τρο­μα­κτικά διχα­στική, ιδιαί­τερα εντός του κόμ­μα­τός της, του CDU, και της αδελφής παρά­τα­ξης των Χρι­στια­νο­κοι­νω­νι­στών (CSU) στη Βαυαρία. Αυτό αφήνει την καγκε­λά­ριο με λιγό­τερο πολι­τικό κεφά­λαιο να δαπα­νή­σει σε περί­πτωση που η ελλη­νική διάσωση ναυα­γή­σει πάλι.

Τα οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα της Ελλάδας είναι σε μεγάλο βαθμό προϊόν της ιστο­ρίας, της πολι­τι­κής κακο­δια­χεί­ρι­σης και της δημο­σιο­νο­μι­κής ανευ­θυ­νό­τη­τας. Το μετα­να­στευ­τικό είναι εξ ολο­κλή­ρου ατύχημα της γεω­γρα­φίας. Κατά το μεγα­λύ­τερο μέρος του προη­γού­με­νου έτους αυτά έμοια­ζαν σαν δύο ξεχω­ρι­στά θέματα. Οχι πια.

Μarcus Walker, αρχι­συ­ντά­κτης Ευρω­παϊ­κής Οικο­νο­μίας της Wall Street Journal: Το ανέ­φι­κτο τρίγωνο Ελλάδας, Γερ­μα­νίας & ΔΝΤ

Η Ελλάδα δίνει μια μάχη με δύο ανοιχτά μέτωπα, που δοκι­μά­ζει τις αντοχές της όσο ποτέ άλλοτε στην εποχή της κρίσης.

Τα κλειστά σύνορα και το ανοιχτό μέτωπο της αξιο­λό­γη­σης του προ­γράμ­μα­τος διά­σω­σης, στη χει­ρό­τερη περί­πτωση, θα αφήσουν τη χώρα να παλεύει να ενσω­μα­τώ­σει έναν εξα­ψή­φιο αριθμό προ­σφύ­γων, ενώ παράλ­ληλα πρέπει να απο­πλη­ρώ­σει χρέη δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ τον Ιούλιο.

Η καγκε­λά­ριος Αγκελα Μέρκελ επι­μέ­νει στην προ­σπά­θειά της να βάλει φραγμό στην ανε­ξέ­λεγ­κτη εκροή προ­σφύ­γων από την Τουρκία. Ωστόσο ορι­σμένα κράτη-μέλη της Ε.Ε. έχουν ήδη απο­φα­σί­σει ότι το σφρά­γι­σμα των συνόρων στα Βαλ­κά­νια είναι ο μόνος απο­τε­λε­σμα­τι­κός τρόπος για να τεθεί η κατά­σταση υπό έλεγχο, παρά τον κίνδυνο ανθρω­πι­στι­κής κρίσης που προ­κα­λούν έτσι στην Ελλάδα.

Ο ολοένα διο­γκού­με­νος αριθμός των εγκλω­βι­σμέ­νων προ­σφύ­γων, οι δια­φω­νίες για το πού θα τοπο­θε­τη­θούν, η απο­γο­ή­τευση από την απόφαση της Ευρώπης να θέσει σε καρα­ντίνα την Ελλάδα: δεν πρό­κει­ται για το καλύ­τερο δυνατό υπό­βα­θρο ενόψει της έντονης φάσης δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με τους δανει­στές, η οποία έχει από μόνη της μια εκρη­κτική προ­ο­πτική.

Αν η κατα­δι­κα­σμένη από­πειρα του Αλέξη Τσίπρα το 2015 να φτάσει στα άκρα τη δια­πραγ­μά­τευση με τη Γερ­μα­νία εξά­ντλησε τους Ελληνες, η ανα­μέ­τρηση της φετινής άνοιξης μπορεί να κλο­νί­σει την επι­σφαλή συμ­φω­νία που απέ­τρεψε την έξοδο από το ευρώ.

Οι ανάγκες του Αλέξη Τσίπρα, της Μέρκελ και του ΔΝΤ παρα­πέ­μπουν σε ένα ανέ­φι­κτο τρίγωνο.

Ο Τσίπρας χρειά­ζε­ται τα χρήματα της Ευρω­ζώ­νης για να απο­φύ­γει τον Ιούλιο τη στάση πλη­ρω­μών σε χρέη ύψους 3,5 δισ. ευρώ. Η Μέρκελ χρειά­ζε­ται το ΔΝΤ να υπο­γρά­ψει ένα και­νούρ­γιο πρό­γραμμα με την Ελλάδα πριν ζητήσει από τους βου­λευ­τές του κόμ­μα­τός της -οι οποίοι ήδη χάνουν την εμπι­στο­σύνη τους σε αυτήν λόγω του μεταναστευτικού- να απο­δε­σμεύ­σουν το γερ­μα­νικό μερίδιο των δανείων του τρίτου προ­γράμ­μα­τος.

Το Ταμείο, από την πλευρά του, βυθι­σμένο στην αμφι­βο­λία για την προ­ο­πτική βιω­σι­μό­τη­τας της ελλη­νι­κής διά­σω­σης, δεν πιστεύει ότι η Ελλάδα μπορεί να πετύχει τους δημο­σιο­νο­μι­κούς της στόχους χωρίς να περι­κό­ψει βαθιά τις συντά­ξεις. Θέλει να δει ένα μεσο­πρό­θε­σμο σχέδιο που να εξοι­κο­νο­μεί του­λά­χι­στον 4,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2018.

Σε αυτήν τη συγκυ­ρία της ελλη­νι­κής κρίσης, αυτό ισο­δυ­να­μεί με αίτημα για την κεφαλή της κυβέρ­νη­σης επί πίνακι. Η εναλ­λα­κτική του ΔΝΤ -γενναιόδωρη δια­γραφή του χρέους από την Ευρώπη- δείχνει να είναι ένα ποτήρι υπερ­βο­λικά πολι­τικά πικρό για τη γερ­μα­νική κυβέρ­νηση.

Ο βασικός λόγος για αισιο­δο­ξία είναι ότι η Ευρώπη έχει μέχρι στιγμής επι­δεί­ξει ένα απα­ρά­μιλλο ταλέντο στο να επι­βιώ­νει χωρίς να λύνει το υπο­κεί­μενο πρό­βλημα, δια­ψεύ­δο­ντας ωστόσο τις προ­βλέ­ψεις επι­κεί­με­νης κατα­στρο­φής. Και η πιο ισχυρή πολι­τι­κός της ηπείρου, παρά τις τρέ­χου­σες δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζει εντός Γερ­μα­νίας, θα κάνει οτι­δή­ποτε χρεια­στεί προ­κει­μέ­νου να απο­τρέ­ψει τη διάλυση της Ευρώπης.

Daniel Howden πρώην αντα­πο­κρι­τής BBC, INDEPENDENT: Τώρα γίνο­νται αισθη­τές οι συνέ­πειες του 2015

Οταν οι πρό­πο­δες του Υμηττού τυλί­χθη­καν πέρυσι τον Ιούλιο στις φλόγες, ήταν μια ται­ρια­στά κατα­θλι­πτική εξέλιξη. Oι υπο­δο­μές πυρο­προ­στα­σίας είχαν υποστεί βαν­δα­λι­σμούς από οικο­πε­δο­φά­γους, με απο­τέ­λε­σμα το βουνό να καί­γε­ται για μέρες. Ενα σύννεφο καπνού αιω­ρού­νταν πάνω από το κτίριο της Βουλής, σαν τη Θεία Δίκη.
Οι μετα­φο­ρές σπάνια είναι τόσο ακρι­βείς: μια απε­γνω­σμένη πάλη με τη φωτιά, υπο­νο­μευ­μένη από τη δια­φθορά, που άφησε πίσω της ένα σημα­δε­μένο τοπίο γεμάτο αυτο­προ­κλη­θεί­σες πληγές. Η αντί­σταση του Αλέξη Τσίπρα στο πρόσωπο των απαι­τη­τι­κών οφει­λε­τών απο­δεί­χθηκε μπλόφα. Η μεγάλη δια­πραγ­μά­τευση κατέ­ληξε σε μια θλιβερή, ασυ­νάρ­τητη συν­θη­κο­λό­γηση. Οσο κακοί και αν ήταν οι όροι, η Ελλάδα παρέ­μεινε στην Ευρω­ζώνη. Δεν είχαμε φτάσει, λοιπόν, στον πάτο; Δεν θα ακο­λου­θούσε μια μορφή κυνικής, εξου­θε­νω­μέ­νης στα­θε­ρό­τη­τας; Οχι.

Οι πλήρεις συνέ­πειες της ανί­κα­νης ηγεσίας, της συνο­λι­κής απου­σίας στρα­τη­γι­κής και της επι­δεί­νω­σης των διεθνών σχέσεων θα φανούν μέσα στους επό­με­νους έξι μήνες.

Και θα είναι ζοφεροί.

Οι λαϊ­κι­στές που δια­μαρ­τύ­ρο­νταν ενάντια στον μεγάλο βασικό «εχθρό», τη Γερ­μα­νία, και αφέ­θη­καν να γίνουν αντι­κεί­μενο εκμε­τάλ­λευ­σης από τον Βλα­ντι­μίρ Πούτιν, δέχθη­καν συγ­χα­ρη­τή­ρια σε ορι­σμέ­νους κύκλους για τη μάγκικη realpolitik τους.

Στην ουσία, όμως, άφησαν μ’ αυτόν τον τρόπο το ευρω­παϊκό μέλλον της Ελλάδας να αμφι­σβη­τεί­ται για μήνες. Πάνω σε αυτό το θεμέλιο έχουν βασι­στεί τώρα η Ουγ­γα­ρία και άλλες χώρες για να απο­μο­νώ­σουν την Ελλάδα.

Εν τω μεταξύ, ο Πούτιν, βομ­βαρ­δί­ζο­ντας τη Συρία, κατευ­θύ­νει τερά­στιο αριθμό προ­σφύ­γων στην Τουρκία κι από εκεί, μέσω του Αιγαίου, στην Ελλάδα. Εχοντας επι­τρέ­ψει να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί η χώρα σαν πείραμα λιτό­τη­τας και ενώ υπο­νό­μευε κάθε χρήσιμη μεταρ­ρύθ­μιση, το παλαιό πολι­τικό κατε­στη­μένο απέ­δειξε την ανι­κα­νό­τητά του. Οι ψηφο­φό­ροι αντέ­δρα­σαν ψηφί­ζο­ντας κατ’ επα­νά­ληψη κόμματα που επαγ­γέλ­λο­νταν λύσεις που δεν υπήρχαν.

Τόσο πολλά που θεω­ρού­νταν δεδο­μένα -από τα ανοικτά σύνορα έως την ελεύ­θερη δια­κί­νηση των κεφαλαίων- είναι πλέον μετέωρα. Με την αξιο­λό­γηση να έχει βαλ­τώ­σει, πλη­σιά­ζει πάλι ο καιρός για την απο­πλη­ρωμή των δισε­κα­τομ­μυ­ρίων στους πιστω­τές της χώρας στα τέλη Ιουλίου. Ολα τα σημάδια δεί­χνουν ότι ο κυβερ­νών συνα­σπι­σμός ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ θα καταρ­ρεύ­σει πριν από αυτή την ημε­ρο­μη­νία. Μία ακόμη εκλο­γική ανα­μέ­τρηση, αυτήν τη φορά σε συν­θή­κες πολ­λα­πλα­σια­σμού προ­σφυ­γι­κών καταυ­λι­σμών ανά την επι­κρά­τεια, είναι απίθανο να προ­σφέ­ρει λύσεις. Δεδο­μέ­νης της κλί­μα­κας της κρίσης χρέους, το περι­θώ­ριο λάθους ήταν πάντα πολύ μικρό.

Το καλο­καίρι, η Ελλάδα θα ψάχνει για άλλη μία φορά ηγέτες πέραν των συνόρων της για να την υπο­στη­ρί­ξουν. Αυτοί οι ηγέτες, κυρίως η Αγκελα Μέρκελ της Γερ­μα­νίας, ποτέ δεν είχαν λιγό­τερα να χάσουν από την εγκα­τά­λειψη της Ελλάδας στη μοίρα της.

Περιο­δικό “Κ”