Καρκίνος του μαστού: Σημαντική ανακάλυψη νεαρού Έλληνα ερευνητή

Ένας νεαρός Έλληνας επι­στή­μο­νας της δια­σπο­ράς κατά­φερε με την ανά­πτυξη του καλύ­τε­ρου μέχρι σήμερα μοντέ­λου σε πει­ρα­μα­τό­ζωα (πει­ρα­μα­τό­ζωα με παρεμ­φερή πάθηση), η οποία παρέχει αυξη­μέ­νες δυνα­τό­τη­τες για τη μελέτη του καρ­κί­νου του μαστού και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη δοκιμή νέων φαρ­μά­κων.

Ο μετα­δι­δα­κτο­ρι­κός ερευ­νη­τής Γιώργος Σφλώμος και οι συνερ­γά­τες του στην Ομο­σπον­διακή Πολυ­τε­χνική Σχολή της Λωζάν­νης (EFPL), που έκαναν τη σχετική δημο­σί­ευση στο περιο­δικό για θέματα βιο­λο­γίας καρ­κί­νου «Cancer Cell», κατά­φε­ραν να ανα­πα­ρα­στή­σουν πιο πιστά από ποτέ τον ανθρώ­πινο καρκίνο του μαστού σε ποντί­κια. Όπως σημειώ­νει η ΕΡΤ, πρό­κει­ται -από βιο­λο­γική άποψη- για το ρεα­λι­στι­κό­τερο μοντέλο της νόσου σε πει­ρα­μα­τό­ζωα διεθνώς.

Ο καρ­κί­νος του μαστού, που εμφα­νί­ζε­ται σε μια στις οκτώ γυναί­κες, εκδη­λώ­νε­ται σε διά­φο­ρες μορφές, αλλά μία είναι η συχνό­τερη (περίπου τα τρία τέταρτα των συνο­λι­κών περι­στα­τι­κών): Ο καρ­κί­νος που είναι θετικός για υπο­δο­χείς οιστρο­γό­νων.

Παρόλο που είναι συχνός αυτός ο καρ­κί­νος είναι δύσκολο να μελε­τη­θεί, επειδή τα πει­ρα­μα­τό­ζωα στα οποία δοκι­μά­ζο­νται νέα φάρμακα, δεν αντα­να­κλούν πιστά την κλινική εικόνα της νόσου στους ανθρώ­πους. Η συνέ­πεια είναι ότι το 90% των νέων αντι­καρ­κι­νι­κών φαρ­μά­κων απο­τυγ­χά­νουν, καθώς τα πει­ρα­μα­τό­ζωα όπου γίνο­νται οι δοκιμές, δεν δια­θέ­τουν την ίδια πολύ­πλοκη βιο­λο­γία των όγκων του ανθρώ­πι­νου μαστού. Έτσι, όχι σπάνια, ενώ ένα φάρμακο φαί­νε­ται να «πιάνει» στα ζώα, στη συνέ­χεια, όταν δοκι­μά­ζε­ται σε ασθε­νείς, δεν έχει κανένα απο­τέ­λε­σμα, με απο­τέ­λε­σμα οι ερευ­νη­τι­κές προ­σπά­θειες να πρέπει να αρχί­σουν από την αρχή.

Στους μαστούς των ζώων, συνήθως ποντι­κιών, εμφυ­τεύ­ο­νται καρ­κι­νι­κοί όγκοι από ανθρώ­πινο στήθος. Όμως αυτά τα ξενο­μο­σχεύ­ματα (οι μετα­μο­σχεύ­σεις ανθρώ­πι­νου ιστού) απο­τυγ­χά­νουν, όταν πρό­κει­ται για καρ­κί­νους θετι­κούς σε υπο­δο­χείς οιστρο­γό­νων, επειδή τα ανθρώ­πινα καρ­κι­νικά κύτταρα, μετά την εισα­γωγή τους στο ζώο, δεν πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται και πεθαί­νουν. Έτσι δεν είναι δυνατό να μελε­τη­θεί σωστά η νόσος.

«Κλειδί» είναι οι γαλα­κτο­φό­ροι αγωγοί

Η ομάδα του Σφλώμου, υπό την επί­βλεψη της καθη­γή­τριας Κάθριν Μπρί­σκεν, κατά­φερε να βρει τρόπο, ώστε το ανθρώ­πινο ξενο­μό­σχευμα να μην κατα­στρέ­φε­ται. Όπως ανα­κα­λύ­φθηκε, το «κλειδί» είναι οι γαλα­κτο­φό­ροι αγωγοί του ποντι­κιού, οι οποίοι παρέ­χουν ένα πιο ευνοϊκό περι­βάλ­λον για την κανο­νική ανά­πτυξη μέσα στο ποντίκι των ανθρώ­πι­νων όγκων. Έτσι, μετα­μο­σχεύ­ο­ντας ανθρώ­πινα καρ­κι­νικά κύτταρα στους γαλα­κτο­φό­ρους αγωγούς του ζώου, για πρώτη φορά βελ­τιώ­νε­ται κατά πολύ η επι­βί­ωση των υττάρων που έχουν ληφθεί από όγκους θετι­κούς για υπο­δο­χείς οιστρο­γό­νων, οπότε μπορεί να γίνει πιο απο­τε­λε­σμα­τική δοκιμή νέων φαρ­μά­κων. Οι ερευ­νη­τές το επι­βε­βαί­ω­σαν αυτό, με κύτταρα καρ­κι­νο­πα­θών. Όταν μετα­μο­σχεύ­θη­καν σε ποντί­κια, οι όγκοι στα ζώα μιμού­νταν πλέον πιστά την ιστο­πα­θο­λο­γία και την μοριακή βιο­λο­γία των ασθενών.

Αξιο­λό­γηση των νέων θερα­πειών

Όπως δήλωσε ο Γιώργος Σφλώμος, «με αυτή τη σημα­ντική ανα­κά­λυψη, η ασθέ­νεια του καρ­κί­νου του μαστού, η εξέλιξή της και οι μετα­στά­σεις μπορούν πλέον να μελε­τη­θούν. Για πρώτη φορά, είμαστε τώρα σε θέση να μελε­τή­σουμε -σε ένα ρεα­λι­στικό πλαίσιο- κρί­σι­μους παρά­γο­ντες, όπως η δράση των ορμονών και οι μορια­κές αντι­δρά­σεις στις θερα­πείες. Ακόμη πιο σημα­ντικό, το νέο ζωικό μοντέλο ανοίγει νέες ευκαι­ρίες όχι μόνο για την ανά­πτυξη, αλλά και για την αξιο­λό­γηση νέων θερα­πειών για τον καρκίνο του μαστού».

* Ο Γιώργος Σφλώμος σπού­δασε Βιο­χη­μεία στο Πανε­πι­στή­μιο Ιωαν­νί­νων, όπου επίσης έκανε μετα­πτυ­χιακά στη βιο­τε­χνο­λο­γία. Πήρε το διδα­κτο­ρικό του από το Ίδρυμα Τεχνο­λο­γίας και Έρευνας (ΙΤΕ) στην Κρήτη και από το 2012 διε­ξά­γει μετα­δι­δα­κτο­ρική έρευνα στο Ελβε­τικό Ινστι­τούτο Πει­ρα­μα­τι­κής Έρευνας για τον Καρκίνο (ISREC) του EFPL, με έμφαση στην μοριακή και κυτ­τα­ρική ογκο­λο­γία, ιδίως σε σχέση με τον καρκίνο του μαστού. Σύν­δε­σμος για την πρω­τό­τυπη επι­στη­μο­νική εργασία στη διεύ­θυνση: http://www.cell.com/cancer-cell/fulltext/S1535-6108(16)30036-8

Πηγή: ert.gr