Σωστή ή λάθος η χρήση των tablets στα σχολεία;

Πριν από τρεις ημέρες οι καθη­γη­τές Πλη­ρο­φο­ρι­κής εξέ­δω­σαν μία ανα­κοί­νωση για να υπε­ρα­σπι­στούν τη χρήση των νέων τεχνο­λο­γιών στην εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία. Αφορμή ήταν ένα παλαιό­τερο άρθρο του επι­κε­φα­λής του τομέα Παι­δείας του ΟΟΣΑ στην ηλε­κτρο­νική έκδοση του BBC. Στην παρέμ­βασή του, ο Αντρέας Σλέι­τσερ υπο­στή­ριζε ότι η χρήση tablets και ηλε­κτρο­νι­κών υπο­λο­γι­στών στην τάξη όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά ενδέ­χε­ται να έχει αρνη­τική επί­δραση στις επι­δό­σεις των μαθητών.

Το στέ­λε­χος του ΟΟΣΑ κατέ­ληξε σε αυτό το συμπέ­ρα­σμα με βάση τη διεθνή μαθη­τική αξιο­λό­γηση PISA του Οργα­νι­σμού, που γίνεται κάθε τρία χρόνια σε 15χρονους μαθητές. Ανάλογο είναι και το συμπέ­ρα­σμα του Μπε­νε­ντέτο Βερτέκι, ενός από τους πιο γνω­στούς παι­δα­γω­γούς στην Ιταλία. Ο κ. Βερτέκι, καθη­γη­τής Πει­ρα­μα­τι­κής Εκπαί­δευ­σης στο ιταλικό πανε­πι­στή­μιο Roma 3, δήλωσε στον ιταλικό Τύπο ότι η εκτε­τα­μένη χρήση υπο­λο­γι­στών και δια­δι­κτύου στο σχολείο δεν εξα­σφα­λί­ζει καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις των μαθητών. Αντί­θετα, δια­πι­στώ­νε­ται ότι η τεχνο­λο­γία συμ­βάλ­λει αρνη­τικά στην ικα­νό­τητα των παιδιών να γράφουν σωστά, να γράφουν ορθο­γρα­φη­μένα, αλλά ακόμη και να χρη­σι­μο­ποιούν το ψαλίδι. Συνέ­πειες υπάρ­χουν και στην απο­μνη­μό­νευση, αφού «η τεχνο­λο­γία οδηγεί τα παιδιά να σκέ­πτο­νται ότι μπορούν να βρουν την απά­ντηση έξω από τις απο­θή­κες μνήμης του εγκε­φά­λου τους».

Είναι, λοιπόν, το tablet στο εδώλιο του κατη­γο­ρου­μέ­νου; Και θα έπρεπε να εξο­ρι­στεί από τις σχο­λι­κές τάξεις πριν γίνει ανα­πό­σπα­στο μέρος της εκπαι­δευ­τι­κής δια­δι­κα­σίας, όπως είναι σήμερα το βιβλίο, το τετρά­διο, το μολύβι και ο χάρακας; Εκτός από την αρνη­τική απά­ντηση των καθη­γη­τών Πλη­ρο­φο­ρι­κής, αρνη­τική είναι και η απά­ντηση που δίνει στο Αθη­ναϊκό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων, ο Βασίλης Οικο­νό­μου, υπεύ­θυ­νος Συστη­μά­των Πλη­ρο­φο­ρι­κής στα «Εκπαι­δευ­τή­ρια Δούκα» και εμπνευ­στής του προ­γράμ­μα­τος «Μαθαί­νο­ντας με το iPad» με πλήθος δημο­σιεύ­σεων και δια­κρί­σεων διεθνώς. «Αντί άλλης απά­ντη­σης θα σας πω τι μου είχε πει κάποτε ένας μαθητής: ” Όταν μπαίνω στην αίθουσα για μάθημα, αισθά­νο­μαι σα να μπαίνω σε αερο­πλάνο. Εκεί μου ζητούν να κλείσω οποια­δή­ποτε ηλε­κτρο­νική συσκευή έχω μαζί μου. Όσο διαρκεί το ταξίδι αισθά­νο­μαι απο­κομ­μέ­νος από τον υπό­λοιπο κόσμο”. Σε καμία περί­πτωση, λοιπόν, δεν πρέπει να στε­ρή­σουμε αυτήν την επαφή με τον έξω κόσμο από τον μαθητή», υπο­στη­ρί­ζει ο κ. Οικο­νό­μου.

«Αν επι­χει­ρή­σουμε να προσ­δώ­σουμε στην τεχνο­λο­γία τη θέση που της ανα­λο­γεί στην εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία, δηλαδή ως εργα­λείο διε­ρεύ­νη­σης και μάθησης και όχι ως πανά­κεια ή ευκαι­ρία για ανούσια και επι­δερ­μική δια­σκέ­δαση ή μέσο για άσκοπες πλοη­γή­σεις, τότε ίσως έχουμε μπροστά μας μία άλλη οπτική γωνία. Αντί­θετα με την παρα­δο­σιακή άποψη που θέλει κάθε τι ευχά­ρι­στο να αποσπά την προσοχή στην τάξη, το μυστικό των τεχνο­λο­γι­κών επι­τευγ­μά­των είναι ότι δίνουν τη δυνα­τό­τητα στα παιδιά να μαθαί­νουν χωρίς να κατα­λα­βαί­νουν ότι μαθαί­νουν» προ­σθέ­τει ο ίδιος.

Στην Ελλάδα, τα δημόσια και ιδιω­τικά σχολεία που έχουν εντάξει σε πολύ μεγάλο βαθμό τους προ­σω­πι­κούς υπο­λο­γι­στές και τα tablets στην εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία δεν ξεπερ­νούν τα 20. «Τα σχολεία είναι σχετικά λίγα, αλλά η χώρα μας δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από άλλες χώρες. Κάθε φορά που παρου­σιάζω ειση­γή­σεις σε εκπαι­δευ­τικά συνέ­δρια του εξω­τε­ρι­κού, με μεγάλη υπε­ρη­φά­νεια δια­πι­στώνω ότι γινό­μα­στε σημείο ανα­φο­ράς για τον κατάλ­ληλο σχε­δια­σμό και την οργά­νωση των δομών λει­τουρ­γίας του εκπαι­δευ­τι­κού οργα­νι­σμού. Το ίδιο δια­πί­στωσα και πέρσι στο Σιάτλ, στο Παγκό­σμιο Συνέ­δριο Πρω­το­πό­ρων Εκπαι­δευ­τι­κών, όπου είχα την τιμή να είμαι ένας από τους 13 κριτές των εργα­σιών 270 επι­λεγ­μέ­νων πρω­το­πό­ρων εκπαι­δευ­τι­κών από όλο τον κόσμο» σχο­λιά­ζει ο κ. Οικο­νό­μου.

Και η εμπει­ρία από τη χρήση των νέων τεχνο­λο­γιών τι λέει; Σύμφωνα με τους ειδι­κούς, οι μαθητές έχουν την ευκαι­ρία να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν εικόνες και βίντεο, ώστε να κατα­γρά­ψουν τη διήγησή τους ψηφιακά και να τη μοι­ρα­στούν με τους συμ­μα­θη­τές τους. Η ανταλ­λαγή πλη­ρο­φο­ριών μέσω συσκευών μετα­τρέ­πει τη συνερ­γα­σία των μαθητών σε κοι­νω­νική δρα­στη­ριό­τητα και οι μαθητές ασχο­λού­νται με κάτι, το οποίο στην παρα­δο­σιακή ανα­λο­γική μορφή τούς φαί­νε­ται εξαι­ρε­τικά βαρετό.

Ο κατά­λο­γος είναι μακρύς: Οι μαθητές που αξιο­ποιούν τις νέες τεχνο­λο­γίες συμ­με­τέ­χουν σε ομα­δο­συ­νερ­γα­τι­κές εργα­σίες, πει­ρα­μα­τί­ζο­νται, δημιουρ­γούν το δικό τους πολυ­με­σικό υλικό και το παρου­σιά­ζουν, ενώ αυτο­α­ξιο­λο­γού­νται από ειδικά δια­μορ­φω­μέ­νες εφαρ­μο­γές μέσα από ένα εύχρη­στο και προ­σβά­σιμο από οπου­δή­ποτε περι­βάλ­λον εργα­σίας. «Ο μαθη­τι­κός υπο­λο­γι­στής δεν αντα­γω­νί­ζε­ται τους υπάρ­χο­ντες τρόπους διδα­σκα­λίας αλλά τους συμπλη­ρώ­νει» σημειώ­νει ο κ. Οικο­νό­μου. «Δίνει την ευκαι­ρία στον μαθητή να προ­σεγ­γί­σει την πλη­ρο­φο­ρία με πολ­λα­πλούς τρόπους. Καλ­λιερ­γεί την πρω­το­βου­λία, επα­να­προσ­διο­ρί­ζει τον ρόλο του εκπαι­δευ­τι­κού και τον εφο­διά­ζει με χρήσιμα εργα­λεία. Ενθαρ­ρύ­νει την έρευνα μέσω της ανα­ζή­τη­σης πλη­ρο­φο­ριών και τη σύμφωνα με κρι­τή­ρια επιλογή τους. Εξα­το­μι­κεύει τη διδα­σκα­λία. Ανα­τρέ­πει τη σει­ριακή μάθηση. Κατη­γο­ριο­ποιεί τα δεδο­μένα και τις πλη­ρο­φο­ρίες. Βελ­τιώ­νει την ικα­νό­τητα ανά­λυ­σης και σύν­θε­σης των πλη­ρο­φο­ριών» συμπλη­ρώ­νει.

Οι μητέρες, πάλι, (ή του­λά­χι­στον κάποιες από αυτές) δεν βλέπουν μόνο κέρδη, αλλά και ζημιές. «Η χρήση του tablet στο σχολείο αρέσει στα παιδιά γιατί είναι ασφαλώς πιο δια­σκε­δα­στικό γι’ αυτά. Έπειτα, η τσάντα είναι πιο ελαφριά, καθώς σχεδόν όλα τα βιβλία είναι περα­σμένα στο ipad, σε ψηφιακή μορφή, ενώ έχουν απο­κτή­σει δεξιό­τη­τες που θα τους φανούν χρή­σι­μες στο μέλλον. Επειδή, όμως, είναι μικρά σε ηλικία, πολύ συχνά το μυαλό τους δεν είναι στα βιβλία, αλλά στα παι­χνί­δια που υπάρ­χουν μέσα. Επο­μέ­νως, δυσκο­λεύει τη συγκέ­ντρωση των παιδιών στη μελέτη» δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Μαρία Γ., μητέρα δύο παιδιών που φοιτούν σε σχολείο όπου από το Δ’ Δημο­τι­κού έως την Α’ Λυκείου οι μαθητές έχουν το δικό τους προ­σω­πικό tablet.

Πάντως, όπως δείχνει η διεθνής εμπει­ρία, τα tablets θα γίνουν μέρος της σχο­λι­κής ζωής. Κάποτε, σημειώ­νουν οι ειδικοί, δεν ήταν καθόλου προ­φα­νές ότι η ανα­λο­γία μαθητών-μολυβιών θα ήταν 1:1 ή ότι κάθε μαθητής θα είχε τα δικά του βιβλία. Η ανα­λο­γία 1:1 θα περάσει και στη σχέση μαθητή- ηλε­κτρο­νι­κών υπο­λο­γι­στών. Και ο (πιο μακρι­νός) στόχος είναι κάθε μαθητής να απο­κτή­σει το δικό του προ­σω­πικό ανα­λυ­τικό πρό­γραμμα.

Στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες και τη Βρε­τα­νία, οι υπο­λο­γι­στές άρχισαν να χρη­σι­μο­ποιού­νται σε κάποια σχολεία, ήδη, από τη δεκα­ε­τία του ’60 και του ’70, ενώ από τη δεκα­ε­τία του 1990 ανα­πτύ­χθη­καν προ­γράμ­ματα πλήρους χρήσης των νέων τεχνο­λο­γιών. Ένα γυμνά­σιο στο Κεντ έγινε η πρώτη σχολική μονάδα στη Βρε­τα­νία που εφο­δί­ασε κάθε έναν από τους 1.400 μαθητές με ένα iPad. Το παρά­δειγμα ακο­λού­θησε ένα άλλο σχολείο στο Έσεξ, προ­χω­ρώ­ντας στην αγορά 1.200 τέτοιων συσκευών. Στον τομέα πρω­το­πο­ρούν, επίσης, σχολεία στις σκαν­δι­να­βι­κές χώρες. Μάλιστα, στη Φιν­λαν­δία υπάρ­χουν σκέψεις να αντι­κα­τα­στα­θούν και τα τετρά­δια με tablets και τα παιδιά θα γράφουν απο­κλει­στικά με πλη­κτρο­λό­γιο.

Και το επι­χεί­ρημα που λέει ότι τα tablets δεν κάνουν καλύ­τε­ρους μαθητές; Υπάρχει ένα πολύ ισχυρό αντε­πι­χεί­ρημα: Οι μαθητές που απο­λαμ­βά­νουν το σχολείο έχουν καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις από εκεί­νους που δεν το απο­λαμ­βά­νουν.

newsbeast.gr