Σε κατασχέσεις προχωρεί η δημοτική αρχή Ρόδου

Σε εντοπισμό των οφειλετών του Δήμου Ρόδου, που έχουν περιουσιακά στοιχεία και μάλιστα με προτεραιότητα εκείνων των οποίων οι οφειλές βρίσκονται κοντά στο χρόνο παραγραφής και σε έναρξη διαδικασίας κατασχέσεων, προχωρεί η δημοτική αρχή.
Ο νομικός σύμβουλος του Δήμου Ρόδου κ. Θ. Φραράκης περιέγραψε το πλαίσιο στο οποίο πρέπει να κινηθεί η δημοτική αρχή στον αντιδήμαρχο Οικονομικών κ. Ν. Τσουκαλά μετά από σχετικό ερώτημα του τελευταίου.
Στο έγγραφο της νομικής υπηρεσίας, που φέρνει σήμερα στο φως της δημοσιότητας η “δ”, αναφέρονται τα εξής:
“Έπειτα από προφορική εντολή σας, συντάξαμε μία συνοπτική έκθεση των ενεργειών στις οποίες έχουν την δυνατότητα από τον νόμο να προβαίνουν οι Υπηρεσίες του Δήμου με σκοπό την είσπραξη βεβαιωμένων απαιτήσεων, καθώς και των γενικών κανόνων που τις ρυθμίζουν.
Δεν είναι δυνατή αναλυτική αναφορά των δυνατών ενεργειών των οργάνων του Δήμου, γιατί θα είχε την έκταση πολύ εκτεταμένου κειμένου.
Α. Πρώτα απ’όλα, δύο σημαντικά θέματα, όπως έχουμε διαπιστώσει από την πρακτική, είναι αυτά που αφορούν τις συνέπειες της ασκήσεως φορολογικής προσφυγής από τους φορολογούμενους και τον χρόνο εκδόσεως των πράξεων προσδιορισμού του προστίμου λόγω μη υποβολής δηλώσεως.
Ως προς το πρώτο ζήτημα ο κανόνας είναι ότι εάν ασκηθεί προσφυγή από φορολογούμενο βεβαιώνεται εις βάρος του το 40% του φόρου κλπ που αμφισβητήθηκε με την προσφυγή (άρθρο 27 ν. 1828/89). Ειδικώς, όμως, στις περιπτώσεις που η βεβαίωση του φόρου, τέλους κλπ στηρίχθηκε σε στοιχεία που δηλώθηκαν από τον ίδιο τον υπόχρεο στον Δήμο ή σε άλλη Αρχή ή Υπηρεσία τού δημόσιου τομέα, υπάρχει η εξαίρεση ότι η άσκηση της προσφυγής δεν αναστέλλει την είσπραξη (άρθρο 61 ν. 1416/84), επομένως βεβαιώνεται όλο το ποσό.
Ως προς το δεύτερο ζήτημα, ο ανεξαίρετος κανόνας είναι πώς οι πράξεις, αποφάσεις, έκθεση ελέγχου κλπ με τις οποίες επιβάλλεται φόρος, τέλος, πρόστιμο κλπ προηγούνται χρονικώς της φορολογικής και της ταμειακής βεβαιώσεως. Πρώτα διαπιστώνεται και προσδιορίζεται ο φόρος και έπειτα βεβαιώνεται για να εισπραχθεί. Επί σειρά ετών οι αποφάσεις επιβολής του προστίμου 100% λόγω μη υποβολής δηλώσεως είχαν ημερομηνία μεταγενέστερη από την ημερομηνία της βεβαιώσεως. Αυτό έχει ως συνέπεια να ακυρώνεται σχεδόν παγίως από τις δικαστικές αποφάσεις η βεβαίωση του προστίμου για τον τυπικό αυτόν λόγο.
Β. Ως προς την είσπραξη.
Ο βασικός κανόνας είναι το άρθρο 167 του Δημοτικού κώδικα, που ορίζει πως την είσπραξη των εσόδων των δήμων ρυθμίζει ο Κώδικας Εισπράξεων Δημοσίων Εσόδων (ΚΙίΔΗ), δηλαδή το ν.δ. 356/1974 όπως ισχύει τώρα, τροποποιημένος κυρίως από τον κώδικα διοικητικής δικονομίας, αλλά και συμπληρωμένος από άλλους νόμους όπως ο ν.2362/1995 (ειδικώς το άρθρο 88 που αφορά την διακοπή της παραγραφής των αξιώσεων του Δημοσίου).
Μέσα εισπράξεως δημοτικών εσόδων που έχει στην εξουσία του η αρμόδια Υπηρεσία είναι: α) η κατάσχεση ακινήτων πραγμάτων του οφειλέτη. β) η κατάσχεση κινητών πραγμάτων εις χείρας του οφειλέτη και γ) η κατάσχεση κινητών πραγμάτων του οφειλέτη πού κατέχονται από τρίτα πρόσωπα και απαιτήσεων του οφειλέτη εις χείρας τρίτων προσώπων.
Οι ενέργειες αναγκαστικής εκτελέσεως είναι δυνατόν να ανατεθούν σε ιδιώτες δικαστικούς επιμελητές, επί τη καταβολή της νόμιμης αμοιβής, είναι όμως δυνατόν να γίνουν από υπάλληλο η υπαλλήλους του Δήμου στους οποίους έχει ανατεθεί το αντικείμενο αυτό από την Ταμία με εντολή.
Τα μέσα αναγκαστικής εκτελέσεως έχουν πρακτικό νόημα υπό δύο προϋποθέσεις: πρώτον ότι υπάρχει περιουσία του οφειλέτη και δεύτερον
ότι γίνεται λόγος εκτελέσεως μόνο όταν πρόκειται για απαιτήσεις του Δήμου πού δεν έχουν παραγραφεί.
Περιουσία υποκείμενη σε κατάσχεση είναι όλη η περιουσία του οφειλέτη, εκτός από εξαιρέσεις που αναφέρει ρητώς ο νόμος (ακατάσχετα πράγματα). Αυτοκίνητα , εμπορεύματα και ακίνητα του οφειλέτη υπόκεινται κατ’ αρχήν σε αναγκαστική εκτέλεση. Η κείμενη νομοθεσία επιτρέπει την άντληση πληροφοριών από δηλώσεις του οφειλέτη προς την Δ.Ο.Υ., όπως γίνεται από το Γραφείο ΔΗΦΟΔΩ για την εξεύρεση της φορολογητέας ύλης. Αυτό το αναφέρουμε γιατί στο Κτηματολόγιο Ρόδου δεν υπάρχουν πλήρη αλφαβητικά ευρετήρια των ιδιοκτητών ακινήτων, ακριβέστερα τα υπάρχοντα δεν είναι αξιόπιστα γιατί δεν γινόταν ενημέρωσήτους για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα στο παρελθόν. Όταν διαπιστώνεται, έπειτα από έρευνα, ότι υπάρχει αδυναμία εκτελέσεως γιατί δεν ανευρίσκεται περιουσία του οφειλέτη, συνιστούμε να συντάσσεται σχετικό έγγραφο με ημερομηνία και αριθ. πρωτοκόλλου ώστε vα υπάρχει απόδειξη για την προσπάθεια της Υπηρεσίας και την αδυναμία ανευρέσεως περιουσίας και την αδυναμία αναγκαστικής εκτελέσεως.
Εάν έχουν παραγραφεί οι απαιτήσεις του Δήμου, η Υπηρεσία μπορεί να προχωρήσει στην αναγκαστική εκτέλεση αλλά ο οφειλέτης έχει την δυνατότητα να προσβάλει με ανακοπή την πράξη εκτελέσεως προβάλλοντας ως λόγο ακυρώσεώς της την παραγραφή. Επομένως, με δεδομένη την κατάσταση που επικρατεί σχετικά με τις ανείσπρακτες οφειλές του Δήμου είναι σκόπιμο πρώτα απ’όλα να δοθεί προσοχή σε όσα ισχύουν σχετικά με την παραγραφή.
Η παραγραφή των βεβαιωμένων απαιτήσεων των δήμων είναι εικοσαετής, εκτός από αυτές που προέρχονται από φόρους και τέλη κλπ, άρα ο μεγαλύτερος αριθμός οφειλετών, πού είναι πενταετής. Η πενταετία αρχίζει να τρέχει, να υπολογίζεται, από την Ι” Ιανουαρίου του επόμενου έτους από αυτό που έγινε η ταμειακή βεβαίωση του χρέους.
Ο χρόνος αυτός διακόπτεται μόνο με την ενέργεια κάποιας πράξεως αναγκαστικής εκτελέσεως (εξειδικεύονται λεπτομερώς στον νόμο, ανάλογα με τις περιστάσεις, πχ κατάσχεση, αναγγελία σε πλειστηριασμό ή σε πτώχευση κ.ά..) ή την εγγραφή υποθήκης σε ακίνητο του οφειλέτη. Δεν διακόπτεται με την αποστολή ατομικής ειδοποιήσεως. Διακόπτεται επίσης με την αναγνώριση της οφειλής από τον οφειλέτη.
Γ. Επομένως έχουμε την γνώμη ότι πρώτη ενέργεια στην οποία πρέπει να προβεί το υπό σύσταση Γραφείο Εκτελέσεων ή Εισπράξεων, του Δήμου είναι ο εντοπισμός των οφειλετών που έχουν περιουσιακά στοιχεία και μάλιστα εκείνων των οποίων οι οφειλές πλησιάζουν να παραγραφούν για τις οποίες είναι άμεση η υποχρέωση για την επιδίωξη εισπράξεως ή επιβολή αναγκαστικής εκτελέσεως. Παράλληλα η κατάρτιση καταλόγου οφειλετών για τους οποίους συντρέχουν οι προϋποθέσεις διαγραφής των χρεών τους σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 1 74 παρ. 1 Δημοτικού κώδικα, και η εισήγηση προς το Δημοτικό Συμβούλιο για την ενέργεια της διαγραφής ώστε να μην φέρεται ότι υπάρχει ανεκτέλεστο έργο της Υπηρεσίας, το οποίο στην πραγματικότητα είναι θεωρητικό. Τέλος, όλα τα συμπεράσματα της έρευνας της υπηρεσίας που έχουν σχέση με την ανεπιτυχή προσπάθεια ανευρέσεως περιουσίας κάποιου οφειλέτη να διατυπώνονται σε έγγραφο ώστε να υπάρχει άμεση απόδειξη ότι δεν υπήρξε αδιαφορία και ότι έγινε η προσπάθεια που επιβάλλεται από το καθήκον της Υπηρεσίας, έστω χωρίς αποτέλεσμα”.