Αμφισβητείται η δυνατότητα κατάργησης των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά

Υπό έντονη αμφι­σβή­τηση τίθεται τρεις μήνες πριν από το τέλος του έτους ο δημο­σιο­νο­μι­κός στόχος για είσπραξη του­λά­χι­στον 750 εκατ. ευρώ από την αύξηση των συντε­λε­στών του ΦΠΑ. Εκτός από το «σταυ­ρό­λεξο» με τον φόρο στην παροχή εκπαι­δευ­τι­κών υπη­ρε­σιών (αξίας 168 εκατ. ευρώ για το 2015 και 230 εκατ. ευρώ για το 2016), το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο έχει απο­κτή­σει άλλο έναν μεγάλο «πονο­κέ­φαλο»: Τη στα­διακή κατάρ­γηση του ειδικού καθε­στώ­τος στα νησιά. Ενώ το μέτρο πρέπει να τεθεί σε εφαρ­μογή από την προσεχή Πέμπτη (1/10), οι υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών επι­κα­λού­νταν μέχρι και την προη­γού­μενη εβδο­μάδα… αδυ­να­μία εφαρ­μο­γής του νόμου και έκδοσης της υπουρ­γι­κής από­φα­σης, που απαι­τεί­ται για να ενερ­γο­ποι­η­θεί το μέτρο. Το «πακέτο» βρί­σκε­ται ήδη στα χέρια του νέου υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών με την ένδειξη «εξαι­ρε­τικά επείγον», καθώς απο­τε­λεί έναν ακόμη σκόπελο για τη δια­πραγ­μά­τευση. Με τα έσοδα του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού να βυθί­ζο­νται (σ.σ.: τον Αύγου­στο το άνοιγμα έφτασε στα 4,2 δισ. ευρώ έναντι του στόχου και ενώ η φορο­κα­ται­γίδα τώρα αρχίζει) και την εκπλή­ρωση του ανα­θε­ω­ρη­μέ­νου δημο­σιο­νο­μι­κού στόχου (πρω­το­γε­νές έλλειμμα 0,25%) να τίθεται εν αμφι­βόλω, η παρα­μι­κρή καθυ­στέ­ρηση ή ολι­γω­ρία στην εφαρ­μογή των δια­τά­ξεων που έχουν ψηφι­στεί οδηγεί με μαθη­μα­τική ακρί­βεια στη συζή­τηση για λήψη νέων μέτρων.

Η ασάφεια της διά­τα­ξης

ΟΠΩΣ παρα­δέ­χε­ται αρμόδια κυβερ­νη­τική πηγή μιλώ­ντας στην «Ε», το πρό­βλημα με την κατάρ­γηση του ειδικού καθε­στώ­τος ΦΠΑ με τους μειω­μέ­νους συντε­λε­στές στις νησιω­τι­κές περιο­χές της χώρας οφεί­λε­ται στην ασάφεια της σχε­τι­κής νομο­θε­τι­κής διά­τα­ξης, η οποία, μάλιστα, έχει ήδη τρο­πο­ποι­η­θεί μία φορά. Οταν τον περα­σμένο Ιούλιο ψηφι­ζό­ταν για πρώτη φορά το μέτρο, η διάταξη είχε την ακό­λουθη μορφή: «Οι προ­βλε­πό­με­νες στις παρα­γρά­φους 4, 5 και 6 του άρθρου 21 του Ν. 2859/2000 μειώ­σεις των συντε­λε­στών καταρ­γού­νται στα­διακά ως ακο­λού­θως: Από 1/10/2015 στα ανα­πτυγ­μένα του­ρι­στικά νησιά με το υψη­λό­τερο κατά κεφαλή εισό­δημα και από 1/6/2016 στα λιγό­τερο ανα­πτυγ­μένα νησιά. Εξαι­ρού­νται της καταρ­γή­σεως και παρα­μέ­νουν σε ισχύ έως τις 31/12/2016 οι ισχύ­ο­ντες σήμερα συντε­λε­στές ΦΠΑ για τα πλέον απο­μα­κρυ­σμένα νησιά. Με κοινή απόφαση των υπουρ­γών Εσω­τε­ρι­κών, Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης και Οικο­νο­μι­κών ορί­ζο­νται ειδι­κό­τερα τα υπα­γό­μενα στις παρα­πάνω ρυθ­μί­σεις νησιά της παρ. 4 του όρθρου 2ΐ του Ν. 2859/2000 (Α’ 248)».

Ανεκ­πλή­ρωτη

Κατόπιν εορτής, δηλαδή μετά την ψήφιση της διά­τα­ξης, έγινε αντι­λη­πτό από την κυβέρ­νηση ότι η στα­διακή εφαρ­μογή του μέτρου με αυτή τη μορφή δεν μπορεί να υλο­ποι­η­θεί. Ο λόγος; Ο νόμος παρέ­πε­μπε σε συγκρί­σεις βάσει του κατά κεφαλήν εισο­δή­μα­τος. Ομως, στοι­χεία η Ελλη­νική Στα­τι­στική Αρχή για το κατά κεφαλήν εισό­δημα σε επίπεδο δήμου δεν δια­θέ­τει. Η Μύκονος και η Κίμωλος ανήκουν στον ίδιο νομό, όμως δεν έχουν το ίδιο κατά κεφαλήν εισό­δημα. Αυτό, βέβαια, μπορεί να το… υπο­θέ­σει κάποιος εμπει­ρικά, αλλά πουθενά δεν απο­τυ­πώ­νε­ται. Ακόμη και τα στοι­χεία σε επίπεδο νομού παρα­πέ­μπουν στο 2012, έκτοτε, όμως, έχουν μεσο­λα­βή­σει δύο μνη­μό­νια και τρία χρόνια ύφεσης. Το πρό­βλημα κατέστη σαφές στην πολι­τική ηγεσία, η οποία με τον εφαρ­μο­στικό νόμο του Αυγού­στου προ­χώ­ρησε σε τρο­πο­ποί­ηση της διά­τα­ξης. Ετσι, η σημε­ρινή της μορφή έχει ως εξής: «Οι προ­βλε­πό­με­νες στις παρα­γρά­φους 4,5 και 6 του άρθρου n του Ν. 2859/2000 μειώ­σεις των συντε­λε­στών ΦΠΑ καταρ­γού­νται στα­διακά ως ακο­λού­θως: Από 1/10/2015 στην πρώτη ομάδα νησιών, από 1/6/2016 στη δεύτερη ομάδα νησιών και από 1/1/2017 στα υπό­λοιπα νησιά. Με κοινή απόφαση των υπουρ­γών Εσω­τε­ρι­κών, Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης και Οικο­νο­μι­κών ορί­ζο­νται ειδι­κό­τερα τα υπα­γό­μενα στις παρα­πάνω ρυθ­μί­σεις νησιά της παρ. 4 του άρθρου 21 του Ν. 2859/2000».

Από το ένα άκρο ο… νομο­θέ­της έφτασε στο άλλο. Από την παρα­πο­μπή σε ένα οικο­νο­μικό μέγεθος το οποίο δεν υπάρχει, φτάσαμε σε μια διάταξη που απαιτεί τη στα­διακή υλο­ποί­ηση ενός μέτρου και μάλιστα σε βάθος 15 μηνών χωρίς κανένα κρι­τή­ριο. Πρα­κτικά, καλού­νται να νομο­θε­τή­σουν οι νέοι υπουρ­γοί Οικο­νο­μι­κών και Εσω­τε­ρι­κών με… απόφαση. Τι φοβου­νται αρμοδια κυβερ­νη­τικά στελέχη; Κύμα προ­σφυ­γών από τους τοπι­κούς παρά­γο­ντες που θα βρεθούν στο… πρώτο κύμα. Εστω και για λόγους ισορ­ρο­πιών στο εσω­τε­ρικό του νησιού οι τοπικοί άρχο­ντες θεω­ρεί­ται δεδο­μένο ότι θα αμφι­σβη­τή­σουν το όποιο κρι­τή­ριο. Οι υπη­ρε­σια­κοί παρά­γο­ντες είχαν βάλει διάφορα σενάρια στο τραπέζι μέχρι και πριν από την ημε­ρο­μη­νία των εκλογών. Από το φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα έως την… από­σταση από την πρω­τεύ­ουσα. Και τα δύο κρι­τή­ρια προ­κα­λούν προ­βλή­ματα. Υπάρ­χουν απο­μα­κρυ­σμένα νησιά που «βυθί­ζο­νται» από τους εύπο­ρους του­ρί­στες και άλλα που αντι­με­τω­πί­ζουν σοβα­ρό­τατα προ­βλή­ματα με τα μετα­να­στευ­τικά κύματα. Υπάρ­χουν επι­χει­ρή­σεις που θησαυ­ρί­ζουν στη Μύκονο και τη Σαντο­ρίνη, αλλά δια­τη­ρούν τη φορο­λο­γική έδρα τους στην Αθήνα, με απο­τέ­λε­σμα το δηλού­μενο εισό­δημα στη Μύκονο να είναι ανύ­παρ­κτο.

Αμφι­σβή­τηση των δανει­στών

ΕΚΤΟΣ από την οργή των τοπικών παρα­γό­ντων, οι νέοι υπουρ­γοί θα αντι­με­τω­πί­σουν και την αμφι­σβή­τηση των δανει­στών. Ελλεί­ψει στοι­χείων, δεν θα είναι εύκολο να τεκ­μη­ριώ­σει το νέο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο πόσα νησιά θα πρέπει να μπουν στο «πρώτο κύμα», έτσι ώστε να επι­τευ­χθούν οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι. Επίσης, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι δανει­στές θα αντι­με­τω­πί­σουν το θέμα ΦΠΑ συνο­λικά. «Δεν εφαρ­μό­σατε ακόμη τον ΦΠΑ στην εκπαί­δευση, ενώ έπρεπε να ισχύσει από τις 20 Ιουλίου, δεν έχετε απο­σα­φη­νί­σει το καθε­στώς με τον ΦΠΑ στα νησιά» θα είναι το επι­χεί­ρημά τους.

Ποια είναι τα νησιά για τα οποία γίνεται όλη αυτή η ιστορία; Ο κώδικας του ΦΠΑ τα απα­ριθ­μεί: Λέσβος, Χίος, Σάμος, Δωδε­κά­νησα, Κυκλά­δες Θάσος, Σαμο­θράκη, Βόρειες Σπο­ρά­δες και Σκύρος. Η οικο­νο­μική δια­κύ­βευση είναι πολύ μεγάλη, καθώς σε όλα αυτά τα νησιά οι συντε­λε­στές του φόρου μειώ­νο­νται 30%. Συγκε­κρι­μένα, στα νησιά εφαρ­μό­ζο­νται σήμερα συντε­λε­στές 4,5%, 9% και 16%, αντί για 6%, 13% και 23%.