Οι 4 προτάσεις για το ασφαλιστικό από την Επιτροπή Σοφών-Το μοντέλο Ν. Ζηλανδίας και το αγκάθι ΣτΕ

Τι έχει πέσει στο τραπέζι της Επι­τρο­πής Σοφών για την επόμενη μέρα. Τα βασικά σημεία των προ­τά­σεων και πως φθάσαμε από το σου­η­δικό μοντέλο στη… Σουηδία του Νότου. Πώς θα δίνο­νται οι συντά­ξεις, ποια θα είναι τα ποσοστά ανα­πλή­ρω­σης, τι θα χρη­μα­το­δο­τεί το κράτος.

Τέσ­σε­ρις προ­τά­σεις για τη ριζική ανα­μόρ­φωση του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος της χώρας έχουν κατα­τε­θεί στην επι­τροπή Σοφών. Εχθές, κατά τη διάρ­κεια της συνε­δρί­α­σης της επι­τρο­πής, παρου­σιά­στηκε μία από αυτές, που αφορά το σύστημα που ισχύει στη Νέα Ζηλαν­δία.

Πρό­κει­ται για ένα παραμ­φε­ρές μοντέλο με αυτό της Αυστρα­λίας, που βρέθηκε στο προ­σκή­νιο τις προη­γού­με­νες ημέρες με αφορμή τις δηλώ­σεις του πρώην αντι­προ­έ­δρου της Βουλής Αλέξη Μητρό­που­λου, με βασική όμως διαφορά ότι δεν υπάρ­χουν εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια βάσει των οποίων μειώ­νε­ται η σύνταξη, παρά την κατα­βολή υψη­λό­τε­ρων εισφο­ρών.

Όπως χαρα­κτη­ρι­στικά επι­ση­μαί­νουν ειδικοί της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, το σύστημα της Νέας Ζηλαν­δίας είναι το Σου­η­δικό μοντέλο του Νότου. Είναι δηλαδή λίγο πιο σοσια­λι­στικό μοντέλο από αυτά που εφαρ­μό­ζο­νται στον αγγλο­σα­ξο­νικό χώρο. Βάσει της πρό­τα­σης που κατα­τέ­θηκε, θα παρέ­χε­ται μία εθνική σύνταξη, χρη­μα­το­δο­τού­μενη από τη φορο­λο­γία, χωρίς όμως εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια. Καθώς μάλιστα η οικο­νο­μία της Ν. Ζηλαν­δίας χρη­μα­το­δο­τεί­ται από τις μεγάλες πλου­το­πα­ρα­γω­γι­κές πηγές της, το μοντέλο αυτό προ­σεγ­γί­ζει την πρόταση του Σάββα Ρομπόλη, για την δημιουρ­γία ενός Ταμείου Πλούτου που θα χρη­μα­το­δο­τεί το σύστημα κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης.

Οι άλλες τρεις προ­τά­σεις, που έχουν πέσει στο τραπέζι του δια­λό­γου μεταξύ των 12 μελών της επι­τρο­πής, και τις οποίες ανέλαβε ο καθη­γη­τής Άγγελος Στερ­γίου να συνο­ψί­σει και να παρου­σιά­σει με τα υπέρ και τα κατά τους, είναι:

* Η πρόταση του πρώην υπουρ­γού Εργα­σίας Γιώργου Κατρού­γκα­λου που προ­βλέ­πει την καθιέ­ρωση Εθνικής σύντα­ξης και συστή­μα­τος νοητής κεφα­λαιο­ποί­η­σης για τους νέους συντα­ξιού­χους, καθώς και ένα διπλό σύστημα με εθνική και ανα­λο­γική σύνταξη για τους ήδη συντα­ξιού­χους.

* Η πρόταση του πρώην διοι­κητή του ΙΚΑ Μιλ­τιάδη Νεκτά­ριου για την εφαρ­μογή του Σου­η­δι­κού μοντέ­λου, με το δια­χω­ρι­σμό των ασφα­λι­σμέ­νων σε πριν και μετά το 1992. Πρό­κει­ται για κατε­ξο­χήν μοντέλο που χρη­σι­μο­ποιεί την νοητή κεφα­λαιο­ποί­ηση, εισάγει όμως και έντονα κεφα­λαιο­ποι­η­τικά στοι­χεία. Βάσει αυτής, θα δημιουρ­γη­θεί ένα ταμείο κύριας και ένα επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης, όπου θα υπα­χθούν υπο­χρε­ω­τικά όσοι ασφα­λί­στη­καν μετά το 1992. Ανώτατο όριο ανα­πλή­ρω­σης θα είναι το 75% του συντά­ξι­μου μισθού, εκ του οποίου, το 50% θα είναι εγγυ­η­μένο από το Κράτος ενώ το υπό­λοιπο 25% θα προ­έρ­χε­ται από προ­γράμ­ματα επαγ­γελ­μα­τι­κής ασφά­λι­σης. Οι κύριες συντά­ξεις θα χορη­γού­νται με δια­νε­μη­τικό σύστημα και καθο­ρι­σμέ­νες εισφο­ρές, ενώ οι επι­κου­ρι­κές με κεφα­λαιο­ποι­η­τικό σύστημα.

* Η τρίτη πρόταση προ­βλέ­πει τη δημιουρ­γία ενός ταμείου μισθω­τών, με ξεχω­ρι­στό κλάδο αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νων, καθώς και ξεχω­ρι­στό ταμείο αγροτών. Συγκε­κρι­μένα, το ταμείο μισθω­τών θα κατα­βάλ­λει την ενιαία Εθνική Σύνταξη και την αντα­πο­δο­τική με βάση τις εισφο­ρές των ασφα­λι­σμέ­νων και των εργο­δο­τών, για τους μισθω­τούς. Το ΙΚΑ θα απο­τε­λέ­σει τον ασφα­λι­στικό «κορμό» της μισθω­τής εργα­σίας, ενώ ξεχω­ρι­στός κλάδος θα υπάρχει για τους αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους. Όσον αφορά στον ΟΓΑ, προ­τεί­νε­ται να δια­τη­ρη­θεί ως Ταμείο ασφά­λι­σης των αγροτών λόγω των ιδιαι­τε­ρο­τή­των που έχει, αλλά και ως προ­νοιακό Ταμείο.

Η επι­κου­ρική σύνταξη θα είναι ενιαία, ενώ θα υπάρξει δυνα­τό­τητα πρό­σθε­της ασφά­λι­σης μέσω της δημιουρ­γίας εναλ­λα­κτι­κών (προ­σω­πι­κών) επι­λο­γών θεμε­λί­ω­σης επι­πρό­σθε­των ασφα­λι­στι­κών δικαιω­μά­των τα οποία θα προ­έρ­χο­νται: α) από επαγ­γελ­μα­τικά ταμεία, β) από τις ιδιω­τι­κές ασφα­λί­σεις.

Ειδικοί της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης επι­ση­μαί­νουν ότι όλα τα μοντέλα μπορεί να είναι άκρως επι­τυ­χη­μένα στις χώρες προ­έ­λευ­σής τους, όμως βασικό σημείο παίζει το οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον στο οποίο καλού­νται να λει­τουρ­γή­σουν και κυρίως, το ποσοστό ανα­πλή­ρω­σης που θα ισχύει κάθε φορά, καθώς τα μοντέλα κινού­νται μεταξύ της “ελά­χι­στης κάλυψης” και της κρα­τι­κής προ­στα­σίας, βάσει πολι­τι­κών απο­φά­σεων.

Το αγκάθι του «ΣτΕ»

Κατά τις συνε­χείς συνε­δριά­σεις της επι­τρο­πής για το ασφα­λι­στικό, ένα από τα μεγα­λύ­τερα αγκάθια θεω­ρεί­ται η εξεύ­ρεση ισο­δύ­να­μων μέτρων, ύψους 1,5 με 2 δισ. ευρώ ετησίως, για την εφαρ­μογή της από­φα­σης του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) που έκρινε αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές τις περι­κο­πές συντά­ξεων τα προη­γού­μενα χρόνια. Μεταξύ των προ­τά­σεων, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες συγκα­τα­λέ­γε­ται και αυτή που προ­βλέ­πει την μη εφαρ­μογή της από­φα­σης.

Η πρόταση στη­ρί­ζε­ται στο επι­χεί­ρημα ότι εάν ανα­τρα­πεί το σκε­πτικό της από­φα­σης του Ανώ­τα­του δικα­στη­ρίου, εάν δηλαδή υπάρ­ξουν ανα­λο­γι­στι­κές μελέτες που να απο­δει­κνύ­ουν ότι οι περι­κο­πές ήταν ανα­γκαίες για το σύστημα κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης και παράλ­ληλα κατα­τε­θεί και ένα ολο­κλη­ρω­μένο σύστημα μεταρ­ρύθ­μι­σης του ασφα­λι­στι­κού, τότε θα μπο­ρούσε να ανοίξει ο δρόμος για μη εφαρ­μογή της από­φα­σης. Αυτό που ανα­ζη­τεί­ται είναι η νομική δια­δι­κα­σία, καθώς κάτι τέτοιο δεν θεω­ρεί­ται εύκολο.

euro2day.gr