Συνταγματικό και νόμιμο το αυξημένο παράβολο στις μηνύσεις

Συνταγ­μα­τική, νόμιμη και σύμφωνη με την Ευρω­παϊκή Σύμβαση Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που (ΕΣΔΑ) και τον Χάρτη Θεμε­λιω­δών Δικαιω­μά­των της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, κρίθηκε η αύξηση από 10 σε 100 ευρώ του παρα­βό­λου υπέρ του Δημο­σίου που επι­συ­νά­πτε­ται με την κατά­θεση των μηνύ­σεων και η αύξηση από 10 σε 50 ευρώ του τέλους της πολι­τι­κής αγωγής.

Αυτό έκρινε το Β΄ Τμήμα του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας και απέρ­ριψε την προ­σφυγή 10 περι­φε­ρεια­κών Δικη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων της χώρας.

Ειδι­κό­τερα, με νομο­θε­τή­ματα αυξή­θηκε από τα 10 στα 100 ευρώ το παρά­βολο που θα πλη­ρώ­νει ο κάθε πολίτης όταν κατα­θέ­τει μηνυ­τή­ρια αναφορά στην Εισαγ­γε­λία ή σε Αστυ­νο­μικό Τμήμα.

Να σημειω­θεί ότι δεν απαι­τεί­ται η κατά­θεση παρα­βό­λου κατά την κατά­θεση μηνυ­τή­ριας ανα­φο­ράς, μεταξύ των άλλων, όταν αυτή αφορά εγκλή­ματα κατά της γενε­τή­σιας ελευ­θε­ρίας και οικο­νο­μι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης της γενε­τή­σιας ζωής και τα εγκλή­ματα της ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας.

Παράλ­ληλα, το τέλος πολι­τι­κής αγωγής που προ­βλέ­πε­ται από το άρθρο 63 του Κώδικα Ποι­νι­κής Δικο­νο­μίας ανα­προ­σαρ­μό­σθηκε από τα 10 στα 50 ευρώ.

Σύμφωνα με τους συμ­βού­λους Επι­κρα­τείας το παρά­βολο κατά την κατά­θεση των μηνύ­σεων και το τέλος πολι­τι­κής αγωγής δεν απο­τε­λούν φορο­λο­γικά βάρη κατά την έννοια του άρθρου 78 του Συντάγ­μα­τος που καθο­ρί­ζει τον ορισμό του φόρου, καθώς «έχουν το χαρα­κτήρα δικα­στι­κών τελών με σημα­ντικά στοι­χεία αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας». Έτσι, απορ­ρί­φθηκε ο ισχυ­ρι­σμός των Δικη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων ότι το επίμαχο παρά­βολο απο­τε­λεί φόρο.

Μάλιστα, κατά το ΣτΕ (και κατά την σχετική ειση­γη­τική έκθεση) το παρά­βολο της μηνύ­σεως στο­χεύει «στον περιο­ρι­σμό του μεγάλου όγκου αστή­ρι­κτων και προ­πε­τών μηνύ­σεων», ενώ το μεγα­λύ­τερο μέρος του παρα­βό­λου κατα­λή­γει στο Ταμείο Χρη­μα­το­δό­τη­σης Δικα­στι­κών Κτιρίων (ΤΑΧΔΙΚ) για τους σκοπούς του εν λόγω Ταμείου (κατα­σκευή και συντή­ρηση δικα­στι­κών κτιρίων, κ.λ.π.).

Δεν παρα­λεί­πουν να ανα­φέ­ρουν οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας ότι σε περί­πτωση ευδο­κί­μη­σης της μηνυ­τή­ριας ανα­φο­ράς (κατα­δί­κης μηνυο­μέ­νου) το παρά­βολο επι­στρέ­φε­ται στο μηνυτή.

Ακόμη, ανα­φέ­ρουν οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας ότι ναι μεν η αύξηση των παρα­βό­λων, κ.λπ. είναι σημα­ντικά μεγάλη, αλλά «όχι όμως τέτοιου ύψους ώστε να παρε­μπο­δί­ζει ουσιω­δώς, και μάλιστα κατά τρόπο ασυμ­βί­βα­στο προς στις συνταγ­μα­τι­κές δια­τά­ξεις περί ισό­τη­τας, το δικαί­ωμα δικα­στι­κής ακρο­ά­σεως, εν όψει του ότι για τον μέσο πολίτη, η υποβολή μήνυσης δεν απο­τε­λεί κατά κοινή πείρα ιδιαί­τερα συχνή πρα­κτική».

Κατά συνέ­πεια η επίμαχη αύξηση «εμπί­πτει στο συνταγ­μα­τικό προ­στα­τευ­μένο δικαί­ωμα δικα­στι­κής προ­στα­σίας», αλλά «και εν πάση περι­πτώ­σει δεν υπερ­βαί­νει το όριο που πρέπει να τηρεί­ται εν όψει της επι­βαλ­λό­με­νης ανα­λο­γίας μεταξύ του εν λόγω δικαιώ­μα­τος (σ.σ.: δικα­στι­κής προ­στα­σίας) και του επι­διω­κό­με­νου, θεμιτά, από το νομο­θέτη σκοπού να θέσει φραγμό σε όσους με άσκοπές και επι­πό­λαιες καταγ­γε­λίες ή μηνύ­σεις για ασή­μα­ντες αφορμές, απα­σχο­λούν υπέρ­με­τρα την Ποινική Δικαιο­σύνη σε βάρος των σοβαρών υπο­θέ­σεων, με τις οποίες αυτή δεν μπορεί, λόγω της συσ­σώ­ρευ­σης των μηνύ­σεων, να ασχο­λη­θεί κατά τρόπο ταχύ και απο­τε­λε­σμα­τικό».

Τέλος, το ΣτΕ απέρ­ριψε τους ισχυ­ρι­σμούς των Δικη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων ότι με την επίμαχη υπέρ­με­τρη αύξηση του παρα­βό­λου, κ.λπ., αδια­κρί­τως του εισο­δή­μα­τος και της φορο­δο­τι­κής ικα­νό­τη­τας του μηνυτή, παρα­βιά­ζο­νται οι συνταγ­μα­τι­κές αρχές της ισό­τη­τας και της ανα­λο­γι­κό­τη­τας.

Ούτε εξάλλου παρα­βιά­ζο­νται το άρθρο 20 του Συντάγ­μα­τος και το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ, που κατο­χυ­ρώ­νουν το δικαί­ωμα παροχής εννόμου προ­στα­σίας, αλλά ούτε και το άρθρο 47 του Χάρτη Θεμε­λιω­δών Δικαιω­μά­των της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης που κατο­χυ­ρώ­νει την αρχή της απο­τε­λε­σμα­τι­κής ένδικης προ­στα­σίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ