«Νοτιοανατολικό Δίχτυ Προστασίας»-Ημερίδα για το καθεστώς προστασίας προσφύγων – θυμάτων σωματεμπορίας

Σε ηλικία 12 ετών ο Σ. έφυγε από το Μπα­γκλα­ντές με προ­τροπή της μητέρας του, για να ανα­ζη­τή­σει δουλειά σε άλλη χώρα και να βοη­θή­σει οικο­νο­μικά την οικο­γέ­νειά του.

Έπειτα από ένα μακρύ ταξίδι με ενδιά­με­σους προ­ο­ρι­σμούς την Ινδία, το Ντου­μπάι, το Ομάν, το Ιράν και την Τουρκία και πολλά βιώματα εργα­σια­κής εκμε­τάλ­λευ­σης, ο Σ. βρέθηκε στην Ελλάδα και στην παρα­γωγή φρά­ου­λας στη Μανω­λάδα, ακο­λου­θώ­ντας τις υπο­σχέ­σεις των εργο­δο­τών του για μια καλύ­τερη ζωή.

Μετά το γνωστό περι­στα­τικό των συμπλο­κών το 2013, κατά τη διάρ­κεια των οποίων πολλοί συμπα­τριώ­τες του τραυ­μα­τί­στη­καν από πυρο­βο­λι­σμούς, ο ίδιος έπεσε θύμα απα­γω­γής και σεξουα­λι­κής κακο­ποί­η­σης από ομάδα ανδρών.

Έπειτα από τη δια­κο­μιδή του σε νοσο­κο­μείο και την παρέμ­βαση των γιατρών, οι οποίοι ειδο­ποί­η­σαν την αστυ­νο­μία, ο Σ. ανα­γνω­ρί­στηκε ως ασυ­νό­δευ­τος ανή­λι­κος, φιλο­ξε­νή­θηκε σε δομή και κατέ­θεσε αίτηση ασύλου, αίτηση που αρχικά απορ­ρί­φθηκε, αλλά έπειτα από ένσταση εγκρί­θηκε από την Επι­τροπή Προ­σφυ­γών.

Η περί­πτωση του Σ. είναι μία μόνο από τις περι­πτώ­σεις μετα­να­στών και προ­σφύ­γων οι οποίοι πέφτουν θύματα εκμε­τάλ­λευ­σης, εργα­σια­κής ή σεξουα­λι­κής και, έπειτα από μεγάλο αγώνα, κατα­φέρ­νουν να ανα­γνω­ρι­στούν ως άτομα που χρήζουν ειδικής προ­στα­σίας από χώρα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Τις πτυχές αυτής της δια­δι­κα­σίας εξέ­τα­σαν σήμερα νομικοί, εκπρό­σω­ποι φορέων και ΜΚΟ σε εκπαι­δευ­τικό σεμι­νά­ριο με θέμα «Πρό­σφυ­γες, θύματα εμπο­ρίας ανθρώ­πων ή και τα δύο: το καθε­στώς προ­στα­σίας στην Ευρω­παϊκή Ένωση και στο Συμ­βού­λιο της Ευρώπης».

Το σεμι­νά­ριο συν­διορ­γά­νω­σαν το A.I.R.E. Centre (Advice on Individual Rights in Europe) το Ελλη­νικό Συμ­βού­λιο για τους Πρό­σφυ­γες και το Ελλη­νικό Ίδρυμα Ευρω­παϊ­κής και Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής, υπό την αιγίδα του γρα­φείου Εθνικού Ειση­γητή για την Κατα­πο­λέ­μηση της Εμπο­ρίας Ανθρώ­πων του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών.

Την περί­πτωση του Σ. αφη­γή­θηκε στους συμ­με­τέ­χο­ντες η δικη­γό­ρος του Ελλη­νι­κού Συμ­βου­λίου για τους Πρό­σφυ­γες Αικα­τε­ρίνη Κόμητα, η οποία βρέθηκε στο πλάι του στη φάση της κατά­θε­σης ένστα­σης στην Επι­τροπή Προ­σφυ­γών.

«Για μένα όλα αυτά δεν είναι υπο­θέ­σεις, είναι η καθη­με­ρι­νό­τητά μου. Οι υπο­θέ­σεις αυτές έχουν τερά­στια αγωνία και ευθύνη, έχουν κλάματα, έχουν περι­πτώ­σεις παιδιών που καταρ­ρέ­ουν γιατί χρειά­ζε­ται να παρα­δε­χτούν ότι έχουν υποστεί σεξουα­λική κακο­ποί­ηση», εξο­μο­λο­γή­θηκε η κ. Κόμητα. «Κανείς μας δεν θα κατα­λά­βει τι έχουν ζήσει, αλλά και οι ίδιοι δεν θέλουν να τους αντι­με­τω­πί­σουμε ως θύματα, αλλά ως επι­βιώ­σα­ντες και έτσι τους αξίζει να τους αντι­με­τω­πί­ζουμε», πρό­σθεσε.

«Δεν υπάρχει κανένας νόμιμος τρόπος για να έρθει ένας πρό­σφυ­γας σε μία ευρω­παϊκή χώρα και να ζητήσει άσυλο και αυτό είναι σημα­ντικό να το δούμε,γιατί οι άνθρω­ποι αυτοί ανα­γκά­ζο­νται να πλη­ρώ­σουν το οργα­νω­μένο έγκλημα», υπο­γράμ­μισε η επι­κε­φα­λής του A.I.R.E. Centre Νούλα Μόλε.

«Είναι σημα­ντικό να ανα­ζη­τή­σουμε τα πιθανά θύματα και να λει­τουρ­γή­σουμε προ­λη­πτικά. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να δου­λέ­ψουμε με σχολεία, πανε­πι­στή­μια και τον πολι­τι­στικό τομέα. Επίσης, χρειά­ζο­νται εκπαι­δευ­μέ­νοι αστυ­νο­μι­κοί, δικα­στές, λει­τουρ­γοί υγείας για την ανα­γνώ­ριση και ταυ­το­ποί­ηση αυτών των θυμάτων, ώστε τα θύματα να γίνουν ορατά στην κοι­νω­νία», επι­σή­μανε ο Εθνικός Ειση­γη­τής για την Κατα­πο­λέ­μηση της Εμπο­ρίας Ανθρώ­πων Ηρακλής Μοσκώφ.

Όπως απο­κά­λυψε ο ίδιος, υπάρ­χουν μόλις 100 ανα­γνω­ρι­σμένα θύματα εργα­σια­κού ή σεξουα­λι­κού trafficking το χρόνο στην Ελλάδα, από τους οποίους περίπου οι μισοί καταγ­γέλ­λουν οι ίδιοι τα περι­στα­τικά, ενώ οι υπό­λοι­ποι ανα­γνω­ρί­ζο­νται από τις αρμό­διες Αρχές.

Σημα­ντική ώθηση στη μάχη κατά του trafficking ανα­μέ­νε­ται να δώσει η λει­τουρ­γία του Εθνικού Μηχα­νι­σμού Ανα­φο­ράς για την ανα­γνώ­ριση και προ­στα­σία των θυμάτων.

Ο Εθνικός Μηχα­νι­σμός, που ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σει πιλο­τικά τους επό­με­νους μήνες, θα απο­τε­λέ­σει «οδικό χάρτη» για τη συνερ­γα­σία ανάμεσα σε κρα­τι­κούς φορείς, ΜΚΟ και διε­θνείς οργα­νώ­σεις που ασχο­λού­νται με τον τομέα αυτό.

Τη δια­χεί­ρισή του θα ανα­λά­βει το Εθνικό Κέντρο Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης, όπως απο­φά­σισε πρό­σφατα το διοι­κη­τικό του συμ­βού­λιο.

Εξάλλου, στη μάχη της πρό­λη­ψης της σωμα­τε­μπο­ρίας σε ανή­λι­κους, το Ινστι­τούτο Υγείας του Παιδιού εκπονεί πρό­γραμμα με τίτλο «Νοτιο­α­να­το­λικό Δίχτυ Προ­στα­σίας. Πρόληψη της εμπο­ρίας παιδιών και προ­στα­σία ασυ­νό­δευ­των ανη­λί­κων στα ελλη­νο­τουρ­κικά σύνορα» (SESN). Όπως εξήγησε η Βάσω Παππά, ψυχο­λό­γος του Ινστι­τού­του, το πρό­γραμμα που άρχισε να τρέχει από τον Μάιο του 2014 και θα διαρ­κέ­σει για δύο χρόνια, εκπαι­δεύει επαγ­γελ­μα­τίες (αστυ­νο­μι­κούς, λιμε­νι­κούς κ.α.) που βρί­σκο­νται στην πρώτη γραμμή στα σύνορα για την ανί­χνευση των ανή­λι­κων θυμάτων.

Στο πλαίσιο αυτό το Ινστι­τούτο έχει ανα­πτύ­ξει ένα εργα­λείο ανί­χνευ­σης με ερω­τή­σεις προ­σαρ­μο­σμέ­νες στις ανα­πτυ­ξια­κές δεξιό­τη­τες των παιδιών. Στο πρό­γραμμα συμ­με­τέ­χουν ο Διεθνής Οργα­νι­σμός Μετα­νά­στευ­σης, το Λιμε­νικό και το ΚΕΕΛΠΝΟ. Μέχρι σήμερα έχουν περάσει από εκπαί­δευση περίπου 100 επαγ­γελ­μα­τίες στη Μυτι­λήνη, τη Χίο και τη Σάμο, ενώ θα ακο­λου­θή­σουν εκπαι­δεύ­σεις σε Αλε­ξαν­δρού­πολη, Ορε­στιάδα και Αθήνα, καθώς και στα τουρ­κικά παράλια (Κου­σά­ντασι, Σμύρνη, Ανδρια­νού­πολη).

ΑΠΕ-ΜΠΕ