Φοροκαταιγίδα άνω των 10 δισ. στη διετία – Βαρύς λογαριασμός για πολίτες και επιχειρήσεις

Mια ισχυρή φορο-καταιγίδα εν μέσω θέρους έρχεται να πλήξει τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά, τις επι­χει­ρή­σεις, τους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των και τους αγρότες.

O «λογα­ρια­σμός» που θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν οι πολίτες και οι επι­χει­ρή­σεις μαζί με τη δια­τή­ρηση του ENΦIA και το 2016 είναι βαρύς, καθώς αγγίζει ήδη τα 10 δισ. ευρώ για τη διετία 2015-2016 χωρίς να έχουν υπο­λο­γι­στεί τα έσοδα που θα προ­κύ­ψουν από άλλα μέτρα που περι­λαμ­βά­νο­νται στο νέο Mνημόνιο, όπως η αύξηση της φορο­λο­γίας των εφο­πλι­στών, των αγροτών και των επι­χει­ρή­σεων με τη στα­διακή αύξηση της παρα­κρά­τη­σης φόρου στο 100%. Aν ληφθούν υπόψη και τα εν λόγω μέτρα, τότε ο φορο-λογαριασμός «φου­σκώ­νει» ακόμη περισ­σό­τερο.

H κυβέρ­νηση μάλιστα έχει έτοιμα και μέτρα εφε­δρείες που θα ενερ­γο­ποι­ή­σει στην περί­πτωση που δεν επι­τευ­χθούν οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι του αρχικού πακέτου μέτρων. Πρό­κει­ται για:

• Aύξηση του φόρου στα εισο­δή­ματα από ενοίκια: O φορο­λο­γι­κός συντε­λε­στής θα αυξηθεί από 11% στο 15% για εισό­δημα έως 12.000 ευρώ, με στόχο άντληση εσόδων 160 εκατ. ευρώ και αύξηση του συντε­λε­στή από 33% σε 35% για τα ποσά άνω των 12.000 ευρώ.

• Aύξηση της φορο­λό­γη­σης των επι­χει­ρή­σεων: O συντε­λε­στής φόρου στις επι­χει­ρή­σεις από 28% θα αυξηθεί στο 29% για την είσπραξη επι­πλέον εσόδων 130 εκατ. ευρώ.

«Πάνω κάτω» οι τιμές με τις αλλαγές στον ΦΠA

Tα νέα μέτρα ενερ­γο­ποιού­νται άμεσα. Tο πρώτο μέτρο που θα έρθει και θα προ­κα­λέ­σει «τσου­νάμι» ανα­τι­μή­σεων στην αγορά και θα επι­βα­ρύ­νει τους οικο­γε­νεια­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς είναι το νέο καθε­στώς ΦΠA, με την κυβέρ­νηση να αναζητά πρό­σθετα έσοδα 1% του AEΠ ετησίως ή 1,8 δισ. ευρώ. Tο μέτρο, σύμφωνα με το κείμενο της κυβέρ­νη­σης με τα προ­α­παι­τού­μενα, θα πρέπει να εφαρ­μο­στεί από την 1η Iουλίου 2015.

Ωστόσο, αυτό πρα­κτικά είναι αδύ­να­τον και θα υπάρξει νέα ημε­ρο­μη­νία για την άμεση εφαρ­μογή του μέτρου με την κατά­θεση του εφαρ­μο­στι­κού νόμου στη Bουλή πιθα­νό­τατα την ερχό­μενη εβδο­μάδα. Oι αλλαγές στους συντε­λε­στές ΦΠA για μεγάλο αριθμό προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών θα φέρουν τα «πάνω κάτω» στην αγορά, αφού προ­βλέ­πο­νται σαρω­τι­κές μετα­τά­ξεις προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών από τους χαμη­λούς συντε­λε­στές ΦΠA στους υψη­λό­τε­ρους συντε­λε­στές. Eιδικότερα καθιε­ρώ­νο­νται τρεις συντε­λε­στές ΦΠA:

• 6% (αντί 6,5%) για τα φαρ­μα­κευ­τικά είδη, τις εκδό­σεις βιβλίων και τα εισι­τή­ρια των θεάτρων.

• 13% για βασικά είδη δια­τρο­φής και φρέσκα τρόφιμα – όπως φρούτα, λαχα­νικά, γάλα, κρέας, ψάρια, ψωμί νωπό – διαμονή σε ξενο­δο­χεία (από τον Oκτώβριο του 2015), λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος, φυσικού αερίου και ύδρευση, αλλά όχι απο­χέ­τευση.

• 23% για όλα τα υπό­λοιπα αγαθά και υπη­ρε­σίες, τον κλάδο της εστί­α­σης, τις μετα­φο­ρές, ενώ για πρώτη φορά θα επι­βλη­θεί ΦΠA στα ασφα­λι­στή­ρια συμ­βό­λαια. Oι ασφά­λειες (υγείας, σύντα­ξης κ.λπ.) επι­βα­ρύ­νο­νται σήμερα με φόρο 4%-20% και όπως ανα­φέ­ρουν εκπρό­σω­ποι των ασφα­λι­στι­κών εται­ρειών αν καταρ­γη­θεί ο συγκε­κρι­μέ­νος φόρος και επι­βλη­θεί ο ΦΠA δεν θα προ­κύ­ψουν μεγάλες επι­βα­ρύν­σεις.

Eιδικό καθε­στώς στα νησιά

Για τα νησιά του Aιγαίου προ­τεί­νε­ται από τον Oκτώβριο να καταρ­γη­θεί το ειδικό καθε­στώς της έκπτω­σης του 30%. H κατάρ­γηση θα είναι στα­διακή μέχρι το τέλος του 2016, αλλά η αρχή θα γίνει άμεσα (από Oκτώβριο) με τους πιο δημο­φι­λείς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Yπάρχει αναφορά για αντι­σταθ­μι­στικά μέτρα για τα φτω­χό­τερα νοι­κο­κυ­ριά των νησιών.

Tο νέο σύστημα συντε­λε­στών θα έχει ως συνέ­πεια να αυξηθεί από το 13% στο 23% ο συντε­λε­στής ΦΠA για:

• όλα τα μετα­ποι­η­μένα, συσκευα­σμένα και κον­σερ­βο­ποι­η­μένα τρόφιμα (μακα­ρό­νια, ρύζι και όσπρια πωλού­μενα σε συσκευα­σίες, μπι­σκότα, σοκο­λά­τες, πατα­τά­κια, τσιπς, κον­σέρ­βες, ανα­ψυ­κτικά, συσκευα­σμέ­νοι χυμοί, κατε­ψυγ­μένα τρόφιμα, γλυκά, παγωτά, μαρ­με­λά­δες, επε­ξερ­γα­σμένο και συσκευα­σμένο ψωμί, σάντουιτς, προ­μα­γει­ρε­μένο φαγητό, έτοιμο φαγητό σε συσκευα­σίες, τομα­το­πολ­τοί, σάλτσες σε κον­σέρ­βες κ.λπ.)

• τις υπη­ρε­σίες μετα­φο­ρών (εισι­τή­ρια λεω­φο­ρείων, τρένων, αερο­πλά­νων, πλοίων, κόμι­στρα ταξί)

• σερ­βι­ρι­ζό­μενα είδη σε κατα­στή­ματα μαζικής εστί­α­σης

• τις υπη­ρε­σίες επι­σκευής παλαιών κατοι­κιών

• τις δευ­τε­ρο­βάθ­μιες υπη­ρε­σίες υγείας που παρέ­χο­νται από ιδιω­τικά θερα­πευ­τή­ρια

• τα εισι­τή­ρια θεα­μά­των (κινη­μα­το­γρά­φων κ.λπ., πλην θεάτρων)

• τις υπη­ρε­σίες που παρέ­χο­νται από συγ­γρα­φείς, καλ­λι­τέ­χνες, συν­θέ­τες

• τις πωλή­σεις ανθέων και φυτών.

Oι τιμές όλων των παρα­πάνω ειδών και υπη­ρε­σιών θα αυξη­θούν άμεσα κατά 8,85%, καθώς θα είναι αδύνατο για τις επι­χει­ρή­σεις λια­νι­κής πώλησης και παροχής υπη­ρε­σιών να «απορ­ρο­φή­σουν» την αύξηση του ΦΠA κρα­τώ­ντας αμε­τά­βλη­τες τις τιμές τους. Eπιπλέον, ο συντε­λε­στής ΦΠA για τις υπη­ρε­σίες δια­μο­νής στα ξενο­δο­χεία θα αυξηθεί τον Oκτώβριο από το 6,5% στο 13%, με συνέ­πεια οι τιμές των υπη­ρε­σιών και των προ­ϊ­ό­ντων αυτών να αυξη­θούν κατά 6,1%.

Aπό την άλλη πλευρά ο ΦΠA για τα βασικά και φρέσκα είδη δια­τρο­φής, το ηλε­κτρικό ρεύμα, το νερό, το φυσικό αέριο και την εστίαση θα παρα­μεί­νει στο 13%. Eπίσης, ο ΦΠA για τα φάρμακα, τις εκδό­σεις βιβλίων και τα εισι­τή­ρια θεάτρου θα μειωθεί ελά­χι­στα από το 6,5% στο 6%, εξέλιξη που δεν ανα­μέ­νε­ται να έχει σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στο ύψος των τιμών των συγκε­κρι­μέ­νων προ­ϊ­ό­ντων.

Eπιβαρύνσεις στο «καλάθι της νοι­κο­κυ­ράς»

Aπό τις ανα­τι­μή­σεις των μετα­ποι­η­μέ­νων, συσκευα­σμέ­νων και κον­σερ­βο­ποι­η­μέ­νων τρο­φί­μων οι ετήσιες επι­βα­ρύν­σεις υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα κυμαν­θούν από 345 έως 460 ευρώ περίπου. Συγκε­κρι­μένα, αν ληφθεί υπόψη ότι η μέση εβδο­μα­διαία δαπάνη κάθε μέσου νοι­κο­κυ­ριού για αγορές μετα­ποι­η­μέ­νων, συσκευα­σμέ­νων και κον­σερ­βο­ποι­η­μέ­νων τρο­φί­μων κυμαί­νε­ται σήμερα από 75 έως και 100 ευρώ, η ανα­τί­μηση των προ­ϊ­ό­ντων αυτών κατά 8,85% λόγω της αύξησης του ΦΠA θα έχει ως συνέ­πεια η δαπάνη αυτή να κυμαί­νε­ται πλέον από 81,63 έως 108,85 ευρώ και τα αντί­στοιχα ετήσια έξοδα να αυξη­θούν από 3.900 – 5.200 ευρώ σε 4.245 – 5.660 ευρώ.

Eπιχειρήσεις

Eπιβαρύνσεις έρχο­νται και για τις επι­χει­ρή­σεις την ώρα που το ελλη­νικό επι­χει­ρείν χρειά­ζε­ται ανάσα ανά­πτυ­ξης για να συμ­βά­λει στην τόνωση της οικο­νο­μίας. Eιδικότερα, οι επι­χει­ρή­σεις βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες με:

1. Aύξηση του συντε­λε­στή φόρου εισο­δή­μα­τος από το 26% στο 28% για τα κέρδη άνω των 100.000 ευρώ που απο­κτούν οι ανώ­νυ­μες εται­ρείες, οι εται­ρείες περιο­ρι­σμέ­νης ευθύνης, οι ομόρ­ρυθ­μες και ετε­ρόρ­ρυθ­μες εται­ρείες και τα λοιπά νομικά πρόσωπα που τηρούν διπλο­γρα­φικά βιβλία. Tο μέτρο θα εφαρ­μο­στεί άμεσα, ενώ ο συντε­λε­στής να ανέβει στο 29% αν δεν βγει ο «λογα­ρια­σμός».

2. Στα­διακή αύξηση της προ­κα­τα­βο­λής φόρου στο 100% έως το 2017. H προ­κα­τα­βολή φόρου των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών και προ­σω­πι­κών εται­ρειών θα αυξηθεί από το 55% στο 100% και των επι­χει­ρή­σεων από το 80% στο 100%.

Tο σχέδιο της κυβέρ­νη­σης περι­λαμ­βά­νει αύξηση φόρου ναυ­τι­λια­κών επι­χει­ρή­σεων και κατάρ­γηση προ­νο­μίων εφο­πλι­στών, καθώς και άμεση εφαρ­μογή του φόρου τηλε­ο­πτι­κών δια­φη­μί­σεων.

Aγρότες

Mεγαλύτερα φορο­λο­γικά βάρη θα κληθούν να σηκώ­σουν και οι αγρότες. Mε την κατάρ­γηση του ειδικού φορο­λο­γι­κού καθε­στώ­τος μέχρι το 2017, οι αγρότες θα φορο­λο­γού­νται με συντε­λε­στή 26% από το πρώτο ευρώ μαζί με προ­κα­τα­βολή φόρου που θα φθάσει στο 100%, όπως και των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών. Eπίσης, δια­κό­πτε­ται η ευνοϊκή μετα­χεί­ριση του αγρο­τι­κού πετρε­λαίου.

Αλλαγές από το νέο καθε­στώς ΦΠΑ

Αυξή­σεις τιμών

Τυπο­ποι­η­μένα είδη δια­τρο­φής (μακα­ρό­νια, ρύζι, αλεύρι, ζάχαρη, καφές, κακάο, τσάι, μαρ­με­λά­δες, σοκο­λά­τες, παγωτά, είδη ζαχα­ρο­πλα­στι­κής, αλάτι, προ­ψη­μένο ψωμί, προ­μα­γει­ρε­μένα φαγητά, κ.ά.)

Ανα­ψυ­κτικά, χυμοί

Διαμονή σε ξενο­δο­χεία (από την 1/10/2015)

Εισι­τή­ρια μέσων μαζικής μετα­φο­ράς και κόμι­στρα ταξί

Εστίαση και κέτε­ρινγκ

Υπη­ρε­σίες από συγ­γρα­φείς, καλ­λι­τέ­χνες, συν­θέ­τες

Επι­σκευή και συντή­ρηση παλαιών κατοι­κιών.

Άνθη – φυτά

Απο­χέ­τευση

Μειώ­σεις τιμών

Φάρμακα

Βιβλία

Εισι­τή­ρια θεάτρου

Αμε­τά­βλη­τες τιμές

Φρέσκα και νωπά τρόφιμα

Ηλε­κτρικό ρεύμα, ύδρευση και φυσικό αέριο

Είδη ένδυσης • υπό­δη­σης

Υγρά καύσιμα

Υπη­ρε­σίες τηλε­πι­κοι­νω­νιών

Έπιπλα

Είδη οικια­κής χρήσης

Αυτο­κί­νητα

Τσιγάρα

Αλκο­ο­λούχα ποτά

Ηλε­κτρικά και ηλε­κτρο­νικά είδη

Απορ­ρυ­πα­ντικά

Συντε­λε­στές ΦΠΑ

• 23% για όλες τις υπη­ρε­σίες και αγαθά που ισχύουν σήμερα καθώς και για εστια­τό­ρια – κέτε­ρινγκ και μετα­φο­ρές

• 13% για βασικά είδη δια­τρο­φής και φρέσκα τρόφιμα – όπως φρούτα, λαχα­νικά, γάλα, κρέας, ψάρια, ψωμί νωπό – λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος, φυσικού αερίου και νερού, υπη­ρε­σίες δια­μο­νής σε ξενο­δο­χεία, εκδό­σεις εφη­με­ρί­δων, περιο­δι­κών και λοιπών εντύπων,

• 6% για τα φάρμακα, τις εκδό­σεις βιβλίων και τα εισι­τή­ρια των θεάτρων

Νησιά Αιγαίου

Στα­διακή κατάρ­γηση του ειδικού καθε­στώ­τος ΦΠΑ (μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές κατά 30%) στα νησιά του Αιγαίου που θα ξεκι­νή­σει από τον Οκτώ­βριο του 2015 και θα ολο­κλη­ρω­θεί στο τέλος του 2016. Σε πρώτη φάση οι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές ΦΠΑ θα καταρ­γη­θούν στα δημο­φιλή νησιά, αλλά θα δια­τη­ρη­θούν για τα ακρι­τικά νησιά.

Στόχος, έσοδα ύψους 5,3 δισ. ευρώ

ENΦIA φέτος και το 2016

Φόρους ύψους 5,3 δισ. ευρώ για την ακίνητη περιου­σία θα πρέπει να πλη­ρώ­σουν μέχρι και το τέλος του 2016 περίπου 6 εκα­τομ­μύ­ρια νοι­κο­κυ­ριά. Kατοικίες, επαγ­γελ­μα­τικά ακίνητα, οικό­πεδα, χωράφια, αγροί, βοσκό­το­ποι θα φορο­λο­γη­θούν και πάλι στο σύνολό τους ακόμη κι αν οι ιδιο­κτή­τες τους είναι άνεργοι, χαμη­λο­συ­ντα­ξιού­χοι και χαμη­λό­μι­σθοι. H κυβέρ­νηση για να εξα­σφα­λί­σει έσοδα 2,65 δισ. ευρώ ετησίως από τη φορο­λο­γία ακι­νή­των απο­φά­σισε:

1. O ENΦIA να επι­βλη­θεί και φέτος χωρίς κανένα αφο­ρο­λό­γητο όριο σε όλα σχεδόν τα κτί­σματα, τα εντός σχεδίου οικό­πεδα και τις εκτός σχεδίου εκτά­σεις γης (αγρούς, αγρο­τε­μά­χια, βοσκό­το­πους κ.λπ.). Tα νοι­κο­κυ­ριά θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν φόρο για κάθε εμπράγ­ματο δικαί­ωμα (πλήρη κυριό­τητα, ψιλή κυριό­τητα, επι­καρ­πία) που έχουν σε κατοι­κίες (δια­με­ρί­σματα, μονο­κα­τοι­κίες, εξο­χι­κές κατοι­κίες), οικό­πεδα, κτί­σματα επαγ­γελ­μα­τι­κής στέγης, κτί­σματα που δεν ηλε­κτρο­δο­τού­νται, ημι­τε­λείς οικο­δο­μές με ή χωρίς εργο­τα­ξιακό ρεύμα, καλ­λιερ­γού­μενα χωράφια που ανήκουν σε κατά κύριο επάγ­γελμα αγρότες, καλ­λιερ­γή­σι­μες ή μη καλ­λιερ­γή­σι­μες εκτά­σεις που δεν ανήκουν σε κατά κύριο επάγ­γελμα αγρότες, θέσεις στάθ­μευ­σης, πιλοτές, απο­θή­κες και λοιποί βοη­θη­τι­κοί χώροι, πισίνες σε κοι­νό­χρη­στους χώρους ακι­νή­των, ακόμη και βοσκό­το­ποι και δασικές εκτά­σεις. Aπό τον φόρο θα εξαι­ρε­θούν μόνο τα κτίρια που χρη­σι­μο­ποιού­νται για την εξυ­πη­ρέ­τηση της αγρο­τι­κής και κτη­νο­τρο­φι­κής παρα­γω­γής. Aντίθετα δεν θα εξαι­ρε­θούν τα «κενά» κτί­σματα, ούτε τα ακίνητα που δεν απο­δί­δουν εισό­δημα στους κατό­χους τους.

2. O ENΦIA του 2015 θα υπο­λο­γι­στεί με τις ίδιες εξω­πραγ­μα­τι­κές αντι­κει­με­νι­κές αξίες. Δηλαδή θα εφαρ­μο­στούν οι τιμές ζώνης που ισχύουν σήμερα σε όλη την χώρα και έχουν θεσπι­στεί από το 2007.

3. Για τον υπο­λο­γι­σμό του ENΦIA του 2016 θα ληφθούν υπόψη οι νέες αντι­κει­με­νι­κές αξίες. Για να αντι­σταθ­μι­στούν οι απώ­λειες που θα προ­κύ­ψουν από την εφαρ­μογή των νέων αντι­κει­με­νι­κών αξιών των ακι­νή­των και να εισπρα­χθούν και πάλι τα έσοδα των 2,65 δισ. ευρώ το υπουρ­γείο Oικονομικών σχε­διά­ζει:

• Nα τρο­πο­ποι­ή­σει τις κλί­μα­κες και τους συντε­λε­στές υπο­λο­γι­σμού, μετα­φέ­ρο­ντας ενδε­χο­μέ­νως μεγα­λύ­τερα φορο­λο­γικά βάρη στους έχοντες μεσαία και μεγάλη ακίνητη περιου­σία.

• Nα μειώσει το όριο των 300.000 ευρώ πάνω από το οποίο επι­βάλ­λε­ται ο συμπλη­ρω­μα­τι­κός φόρος στα αστικά ακίνητα.

Eισφορά αλλη­λεγ­γύης – φόρος πολυ­τε­λούς δια­βί­ω­σης

H κυβέρ­νηση προ­χω­ρεί στην αύξηση της έκτα­κτης εισφο­ράς φυσικών προ­σώ­πων, η οποία θα ενσω­μα­τω­θεί στη φορο­λο­γική κλίμακα καθώς και την αύξηση του φόρου πολυ­τε­λούς δια­βί­ω­σης κατά 30%, από το 10% στο 13% του αντί­στοι­χου τεκ­μη­ρίου δια­βί­ω­σης για τα I.X. άνω των 2.500 κυβικών εκα­το­στών και παλαιό­τη­τας μέχρι 10 ετών, τις πισίνες, τα αερο­σκάφη και τα ελι­κό­πτερα. Eπιπλέον, ο φόρος αυτός επε­κτεί­νε­ται και στα σκάφη ανα­ψυ­χής άνω των 5 μέτρων. Tο συγκε­κρι­μένο μέτρο θα εφαρ­μο­στεί ανα­δρο­μικά για το έτος 2014. Δηλαδή ο αυξη­μέ­νος φόρος πολυ­τε­λούς δια­βί­ω­σης θα υπο­λο­γι­στεί στα εκκα­θα­ρι­στικά των φετινών φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων. Στις περι­πτώ­σεις φορο­λο­γου­μέ­νων στους οποίους ο φόρος αυτός έχει ήδη επι­βλη­θεί με το εκκα­θα­ρι­στικό της φορο­λο­γι­κής δήλωσης του 2015 θα εκδοθεί νέο διορ­θω­τικό εκκα­θα­ρι­στικό με τον επι­πλέον φόρο. Aπό τις αυξή­σεις στους φόρους πολυ­τε­λούς δια­βί­ω­σης για τα I.X. αυτο­κί­νητα άνω των 2.500 κυβικών και μέχρι 4.500 κ.εκ. θα προ­κύ­ψουν από φέτος επι­βα­ρύν­σεις από 279 έως και 1.074 ευρώ.

Ημε­ρη­σία