Κινδυνεύουν να χαθούν κονδύλια ενός δισ. ευρώ από το τρέχον ΕΣΠΑ

Σε άμεσο κίνδυνο βρί­σκο­νται πλέον κον­δύ­λια 1 δισ. ευρώ από το παλιό ΕΣΠΑ, που παρά το γεγονός ότι βαίνει ορι­στικά προς το τέλος του, διανύει και τη δυσκο­λό­τερη χρονιά σε ό,τι αφορά την υλο­ποί­ηση των έργων. Η στάση πλη­ρω­μών από την πλευρά του Δημο­σίου μπλο­κά­ρει την ομαλή εκτέ­λεση των έργων, που θα πρέπει πάση θυσία να ολο­κλη­ρω­θούν έως τα τέλη του 2015.

Επι­πλέον, καθυ­στε­ρεί τις πλη­ρω­μές από την Κοι­νό­τητα, η οποία πλη­ρώ­νει απο­λο­γι­στικά τα έργα, δηλαδή αφού πρώτα πλη­ρω­θούν από το Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων και κατα­τε­θούν στην Ε.Ε. τα αντί­στοιχα «τιμο­λό­για». Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι όλο το 2015 τα αιτή­ματα πλη­ρω­μών που έχει υπο­βά­λει η ελλη­νική πλευρά περιο­ρί­ζο­νται στα 120 εκατ. ευρώ, σε μια περίοδο που το πρό­γραμμα θα έπρεπε να «φου­λά­ρει» τις μηχανές του, προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρω­θούν έγκαιρα τα έργα και να διεκ­δι­κη­θούν τα υπό­λοιπα χρήματα από την Κοι­νό­τητα, που συνο­λικά φθάνουν τα 3,5 δισ. ευρώ. Ο προ­γραμ­μα­τι­σμός του παλιού ΕΣΠΑ, που έληξε τυπικά το 2013, επι­τρέ­πει την επέ­κταση της περιό­δου υλο­ποί­η­σης των έργων κατά δύο χρόνια αργό­τερα, δηλαδή έως και τέλη του 2015. Ετσι παρά το γεγονός ότι η απορ­ρό­φηση των κοι­νο­τι­κών πόρων είχε ομα­λο­ποι­η­θεί τα προη­γού­μενα χρόνια, φθά­νο­ντας το 85%, η τελευ­ταία χρονιά μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως τρο­χο­πέδη στην προ­σπά­θεια της χώρας να αξιο­ποι­ή­σει τα κοι­νο­τικά χρήματα.

Στη δια­κε­καυ­μένη ζώνη κιν­δύ­νου βρί­σκο­νται όχι μόνο τα οδικά και τα περι­βαλ­λο­ντικά έργα, αλλά και τα επεν­δυ­τικά σχέδια που υλο­ποιού­νται από ιδιώτες. Η αβε­βαιό­τητα στην οικο­νο­μία ανα­στέλ­λει κάθε επεν­δυ­τική διάθεση, με απο­τέ­λε­σμα να γενι­κεύ­ε­ται το πρό­βλημα χαμηλής απορ­ρό­φη­σης των κεφα­λαίων που δίνο­νται μέσω χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων, αλλά και αυτών που δίνο­νται μέσω προ­γραμ­μά­των όπως αυτό της ενί­σχυ­σης μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων. Εκτός από τα προ­γράμ­ματα του περι­βάλ­λο­ντος και της ψηφια­κής σύγκλι­σης, που παρα­δο­σιακά ήταν οι μεγάλοι ασθε­νείς στο ΕΣΠΑ, σε κίνδυνο μπορεί να βρεθούν και προ­γράμ­ματα όπως για την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, που εμφά­νιζε υψηλή απορ­ρό­φηση. Το υψηλό ποσοστό απορ­ρό­φη­σης, που εμφα­νί­ζε­ται στο 90%, είναι εν μέρει παρα­πλα­νη­τικό, αφού περι­λαμ­βά­νει τα χρήματα που έχουν δεσμευ­θεί, ακόμη και αν αυτά δεν έχουν φτάσει στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι οι πλη­ρω­μές για ορι­ζό­ντιες δράσεις επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας,δηλαδή αυτές που υλο­ποιού­νται μέσα απ’ όλα τα προ­γράμ­ματα, περιο­ρί­ζο­νται στα 3,1 δισ. ευρώ όταν ο συνο­λι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός για τις σχε­τι­κές δράσεις φθάνει τα 4,8 δισ. ευρώ. Αντί­στοιχα οι πλη­ρω­μές για έργα μετα­φο­ρών περιο­ρί­ζο­νται στα 6,4 δισ. ευρώ, όταν ο αντί­στοι­χος προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός ανέρ­χε­ται στα 13 δισ. ευρώ, οι πλη­ρω­μές για δράσεις ψηφια­κής σύγκλι­σης μόλις και φθάνουν τα 695 εκατ. ευρώ σε σύνολο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2,1 δισ. ευρώ, ενώ οι πλη­ρω­μές για έργα περι­βάλ­λο­ντος εξα­ντλού­νται σε 1,9 δισ. ευρώ, όταν ο συνο­λι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός των έργων φθάνει τα 5,2 δισ. ευρώ.

Την υπο­χρη­μα­το­δό­τηση των έργων επι­ση­μαί­νει σε ανα­κοί­νωσή του και ο σύλ­λο­γος των εργα­ζο­μέ­νων στη ΜΟΔ, σημειώ­νο­ντας ότι «η ολο­κλή­ρωση των έργων δεν μπορεί να γίνει χωρίς την έγκαιρη κατα­βολή των οφει­λό­με­νων δόσεων απο­πλη­ρω­μής προς τους δικαιού­χους». Με αφορμή τη δια­φω­νία του στην απόφαση του υπουρ­γείου Οικο­νο­μίας για τη σύσταση ομάδας εργα­σίας με στόχο «την ανάλυση των παρα­γό­ντων που συνέ­βα­λαν στην καθυ­στέ­ρηση της εφαρ­μο­γής του ΕΣΠΑ και την αξιο­ποί­ηση των πόρων», ο σύλ­λο­γος των εργα­ζο­μέ­νων στη ΜΟΔ σε ανα­κοί­νωσή του υπε­ρα­μύ­νε­ται του έργου της δημό­σιας διοί­κη­σης και υπο­γραμ­μί­ζει ότι όπου υπάρ­χουν καθυ­στε­ρή­σεις, αυτές οφεί­λο­νται απο­κλει­στικά σε καθυ­στε­ρή­σεις στη χρη­μα­το­δό­τηση των έργων.

Καθη­με­ρινή