Νίκος Συρμαλένιος : Το όραμα μας για την ακτοπλοΐα

Στην τοπο­θέ­τηση του στην Ημερίδα που έγινε στη Νάξο την Πέμπτη 21/5, με θέμα “Η Ακτο­πλοΐα ως πυλώνας ανά­πτυ­ξης της οικο­νο­μίας των νησιών των Κυκλά­δων” ο βου­λευ­τής Κυκλά­δων του Σύριζα Νίκος Συρ­μα­λέ­νιος, μεταξύ άλλων ανέφερε:

“Η Ακτο­πλοΐα επι­δει­νώ­νε­ται χρόνο με το χρόνο. Στην Ελλάδα υπάρ­χουν δύο χαρα­κτη­ρι­στικά, σε σχέση και με τις άλλες χώρες της Ε.Ε. Πρώτον, διε­νερ­γεί­ται απο­κλει­στικά από ιδιω­τι­κές εται­ρείες και δεύ­τε­ρον, κατέχει τα ακρι­βό­τερα εισι­τή­ρια σε σύγκριση με αντί­στοι­χες απο­στά­σεις των άλλων χωρών.

Ουσια­στικά σήμερα η Ακτο­πλοΐα έχει μετα­τρα­πεί σε ολι­γο­πώ­λιο υπό την ομπρέλα του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού συστή­μα­τος, με ουρές κάποιες υπερ­χρε­ω­μέ­νες εται­ρείες που σπρώ­χνο­νται εκτός αγοράς. Αυτό το τοπίο που δια­μορ­φώ­θηκε βαθ­μιαία όλα τα τελευ­ταία χρόνια, παρή­γαγε λιγό­τερα πλοία, μείωση δρο­μο­λο­γίων ιδιαί­τερα τους πέντε χει­με­ρι­νούς μήνες από Νοέμ­βριο έως Μάρτιο, εκα­το­ντά­δες απλή­ρω­τους ναυ­τι­κούς που βρί­σκο­νται σε πολύ δεινή θέση. Παράλ­ληλα, με τη βοήθεια και του υπάρ­χο­ντος θεσμι­κού πλαι­σίου, έσπρωξε στην ανεργία ακόμα περισ­σό­τε­ρους ναυ­τι­κούς. Η κατά­σταση αυτή οξύν­θηκε εν μέσω κρίσης και δια­μόρ­φωσε ένα ακτο­πλοϊκό τοπίο, που μόνο τους καλο­και­ρι­νούς μήνες γίνεται φιλικό προς τους πολίτες και τους εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες επι­σκέ­πτες – του­ρί­στες, ενώ την υπό­λοιπη περίοδο δημιουρ­γεί σε ορι­σμέ­νες περιο­χές και νησιά, μεγάλη αγα­νά­κτηση στους μόνι­μους κατοί­κους, που διεκ­δι­κούν το αυτο­νό­ητο δικαί­ωμα στη μετα­κί­νηση τους, καθώς και των εμπο­ρευ­μά­των. Αυτό το τοπίο βρήκε η νέα κυβέρ­νηση, όταν ανέλαβε το τιμόνι της χώρας από τις 25/1. Από τότε άρχισαν να σκάνε στα χέρια της διά­φο­ρες νάρκες. Δεν είναι βεβαίως τυχαίο ότι π.χ. το διά­στημα αυτό, έστω και δικαιο­λο­γη­μένα, έγιναν περισ­σό­τε­ρες επι­σχέ­σεις εργα­σίας, απ/ όσες σωρευ­τικά τα πέντε τελευ­ταία χρόνια.

Οι ναυ­τι­κοί βεβαίως απαλ­λά­χθη­καν από τη θηλιά της επι­στρά­τευ­σης, δεν απαλ­λά­χθη­καν όμως από το βραχνά της απλή­ρω­της εργα­σίας, ούτε βέβαια από το φάσμα της ανερ­γίας. Παράλ­ληλα τοπικές κοι­νω­νίες και ανάμεσα τους πολλά μικρά νησιά όπως πχ η Ανάφη, βλέπουν επι­δεί­νωση στην ακτο­πλοϊκή τους δια­σύν­δεση, ενώ άλλα νησιά όπως οι δυτικές Κυκλά­δες, η Σίκινος, η Φολέ­γαν­δρος κ.α., εξα­κο­λου­θούν να αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως νησιά β/ και γ/ ταχύ­τη­τας και κατη­γο­ρίας. Επι­πλέον περι­κο­πές δρο­μο­λο­γίων υπήρξαν, τόσο στη δια­σύν­δεση των Κυκλά­δων με τη Θεσ­σα­λο­νίκη, όσο και με την Κρήτη.

Σε ότι δε αφορά το ακτο­πλοϊκό δίκτυο, αυτό παρα­μέ­νει δέσμιο παλαιών λογικών, εγκλω­βι­σμέ­νων στο σχε­δια­σμό των συμ­φε­ρό­ντων των ακτο­πλοϊ­κών εται­ρειών, που εν πολλοίς αδια­φο­ρούν για τις ανάγκες των τοπικών κοι­νω­νιών. Δεν είναι δυνατόν να συνε­χί­ζε­ται επί χρόνια ο ίδιος σχε­δια­σμός και προ­γραμ­μα­τι­σμός, όπου για την ίδια δια­δρομή να έχουμε περίπου ταυ­τό­χρο­νες ανα­χω­ρή­σεις, ενώ την επόμενη μέρα π.χ. να μην έχουμε καμία.

Καλεί­ται ακριβώς εδώ το κράτος να παίξει το ρυθ­μι­στικό του ρόλο, προ­σα­να­το­λί­ζο­ντας την αγορά στην εξυ­πη­ρέ­τηση της οικο­νο­μίας, της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης, με κεντρικό στόχο την εξυ­πη­ρέ­τηση των αναγκών των τοπικών κοι­νω­νιών. Σε αυτές τις συν­θή­κες και με αυτά τα δεδο­μένα, έρχεται η πρόταση μας για τη δημιουρ­γία του Δημό­σιου – Κοι­νω­νι­κού Φορέα Ακτο­πλο­ΐας, ενός φορέα που δεν θα ανα­βιώ­σει απο­τυ­χη­μένα μοντέλα του παρελ­θό­ντος, όπως πχ. η “Ελλη­νική Ακτο­πλοΐα” ή Εται­ρείες Λαϊκής Βάσης ( άλλωστε μην ξεχνάμε ότι ακόμα και σημε­ρι­νές εται­ρείες όπως η ΝΕΛ και η ΑΝΕΚ, ξεκί­νη­σαν ως τέτοιες. Ο Φορέας αυτός, που δεν θα είναι αμιγώς κρα­τι­κός, αλλά πολυ­με­το­χική Α.Ε., με πλειο­ψη­φία του δημο­σίου, αλλά και συμ­με­τοχή της αυτο­διοί­κη­σης, επι­με­λη­τη­ρίων, ακόμα και ιδιωτών, δεν θα καταρ­γή­σει τη σημε­ρινή ιδιω­τική αγορά, αλλά θα λει­τουρ­γή­σει συμπλη­ρω­μα­τικά, προ­φα­νώς και αντα­γω­νι­στικά, κατά τα πρότυπα κάποιων σκαν­δι­να­βι­κών χωρών.

Θα δια­θέ­τει δικά του πλοία, δια­φό­ρων τύπων και μεγεθών, έτσι ώστε να αντα­πο­κρί­νε­ται στις ιδιαί­τε­ρες ανάγκες του ακτο­πλοϊ­κού δικτύου. Ως Κοι­νο­πρα­ξία με συμ­με­τοχή του δημο­σίου, δικαιού­ται ευρω­παϊ­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης για κατα­σκευή νέων ή και επι­σκευή παλαιών πλοίων και μάλιστα σε ελλη­νικά ναυ­πη­γεία, που τώρα φυτο­ζω­ούν.

Ο Φορέας αυτός που πρέπει να λει­τουρ­γή­σει αυτο­τε­λώς έξω από το ΥΝΑΙ, έχει να επι­τε­λέ­σει δύο βασικά στόχους :

α) Να δημιουρ­γή­σει ένα ελά­χι­στο δημόσιο δίκτυο ακτο­πλοϊ­κών συγκοι­νω­νιών, που παίρ­νο­ντας υπόψη και ήδη υπάρ­χου­σες μελέτες της Αυτο­διοί­κη­σης, των Επι­με­λη­τη­ρίων κλπ, θα αντα­πο­κρί­νε­ται στο ρόλο της Ακτο­πλο­ΐας ως δημόσιο και κοι­νω­νικό αγαθό και θα στο­χεύει και στην κάλυψη συν­δυα­σμέ­νων μετα­φο­ρών αερο­πο­ρι­κών, υδρο­πλά­νων κλπ.

β) Να παρέχει συγκοι­νω­νιακό έργο, είτε άμεσα με δικά του πλοία, είτε με λίζινγκ, είτε με εκμί­σθωση του δικτύου σε ιδιω­τι­κές εται­ρείες. Είναι προ­φα­νές ότι η παροχή του συγκοι­νω­νια­κού έργου από το Φορέα, θα έχει ως πρώτο στόχο την κάλυψη των γραμμών δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, των λεγό­με­νων άγονων γραμμών και στη συνέ­χεια βεβαίως την επέ­κταση του στο συνο­λικό δίκτυο. Όπως κατα­λα­βαί­νουμε όλοι, ο φιλό­δο­ξος αυτός στόχος δεν είναι υπόθεση λίγων μηνών και μάλιστα όταν βρι­σκό­μα­στε στην πολύ δύσκολη σημε­ρινή συγκυ­ρία, όπου κάποιοι θέλουν να μας οδη­γή­σουν σε άτακτη υπο­χώ­ρηση και στην αποδοχή του νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρου στάτους κβο, που ερήμην των λαών έχουν οικο­δο­μή­σει. Η δημόσια δια­βού­λευση όμως, πρέπει άμεσα να ξεκι­νή­σει.

Στο μεταξύ έχουμε πολλά πράγ­ματα να κάνουμε για να αντι­με­τω­πί­σουμε τις άμεσες καθη­με­ρι­νές ανάγκες

Πρώτον, να ολο­κλη­ρώ­σουμε το συντο­μό­τερο δυνατό την πληρωμή των απλή­ρω­των ναυ­τι­κών.

Δεύ­τε­ρον, να βρούμε λύσεις ακτο­πλοϊ­κής κάλυψης όλων των νησιών, με λογι­κό­τερη επιλογή την επέ­κταση των σημε­ρι­νών γραμμών και δρο­μο­λο­γίων προς τα απο­μο­νω­μένα νησιά και λιμάνια.

Τρίτον, να δημιουρ­γή­σουμε τους όρους ανα­σχε­δια­σμού των ωραρίων και προ­γραμ­μά­των αφι­ξο­α­να­χω­ρή­σεων. Τέταρ­τον, να εντά­ξουμε όλα τα δρο­μο­λό­για σε on line σύστημα, κατά τα πρότυπα των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών, έτσι ώστε να διευ­κο­λυν­θεί ο προ­γραμ­μα­τι­σμός επι­σκε­ψι­μό­τη­τας των χιλιά­δων του­ρι­στών. Μπορεί όλα τα παρα­πάνω να σας φαί­νο­νται ανέ­φι­κτα. Αυτό όμως για μας είναι το μεγάλο στοί­χημα. Είμαι αισιό­δο­ξος, ότι με τη βοήθεια του λαού θα τα κατα­φέ­ρουμε!”