Ανεξάρτητη εφορία: Τι ζητούν οι θεσμοί, τι δίνουμε εμείς

Το θέμα της ανε­ξαρ­τη­σίας της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης βρί­σκε­ται στο τραπέζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων Ελλάδας και δανει­στών σχεδόν από την πρώτη ημέρα που η Ελλάδα υπέ­γραψε μνη­μό­νιο. Οι εκπρό­σω­ποι των δανει­στών και κυρίως οι εμπει­ρο­γνώ­μο­νες του Διε­θνούς Νομι­σμα­τι­κού Ταμείου έχουν δαπα­νή­σει μαζί με τους υπη­ρε­σια­κούς παρά­γο­ντες και επι­στη­μο­νι­κούς συνερ­γά­τες του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών εκα­το­ντά­δες ώρες δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για το θέμα της ανε­ξαρ­τη­το­ποί­η­σης της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης.

Ο λόγος; “Θεωρούν ότι ο φορο­λο­γι­κός μηχα­νι­σμός είναι τόσο εκτε­θει­μέ­νος σε κομ­μα­τι­κές και πολι­τι­κές παρεμ­βά­σεις που ουσια­στικά ακυ­ρώ­νουν την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά του, δημιουρ­γούν κλίμα αδικίας και στο τέλος στερούν πολύ­τιμα έσοδα από το δημόσιο ταμείο”, λέει στέ­λε­χος του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών που έχει εμπλα­κεί ενεργά στη δια­πραγ­μά­τευση για το συγκε­κρι­μένο πεδίο.

Το απο­τέ­λε­σμα των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων ήταν στα τέλη του 2012 να θεσπι­στεί η ημι-αυτονομία της Γενικής Γραμ­μα­τείας Δημο­σίων Εσόδων, η οποία πήρε ουσια­στικά υπό τον έλεγχό της όλο τον φορο­λο­γικό μηχα­νι­σμό και η πολι­τική ηγεσία δια­τή­ρησε τη νομο­θέ­τηση της φορο­λο­γι­κής πολι­τι­κής. Για τους θεσμούς, όμως, και αυτό το μοντέλο έχει απο­τύ­χει καθώς θεωρούν ότι η εκά­στοτε κυβέρ­νηση εξα­κο­λου­θεί να έχει υπό τον έλεγχό της το φορο­λο­γικό μηχα­νι­σμό και μάλιστα φέρνουν ως παρά­δειγμα το ΣΔΟΕ, τον ειδικό γραμ­μα­τέα του οποίου εξα­κο­λου­θεί να διο­ρί­ζει η κυβέρ­νηση. Και γι΄ αυτό ζητούν νέες παρεμ­βά­σεις που να είναι δρα­στι­κές.

Οι επι­λο­γές που υπάρ­χουν, με βάση τη διεθνή εμπει­ρία, είναι τρείς. Πρώτη επι­ι­λογή είναι η δημιουρ­γία ενός πλήρως ανε­ξάρ­τη­του φορέα που μπορεί να έχει ακόμη και τη μορφή Ανώ­νυ­μης Εται­ρείας στην οποία θα μπορούν να εμπλέ­κο­νται και ιδιώτες για το ελεγ­κτικό και εισπρα­κτικό έργο. Πρό­κει­ται για το αγγλο­σα­ξω­νικό μοντέλο φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης με χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα την αμε­ρι­κά­νικη φορο­λο­γική υπη­ρε­σία IRS. Το ελλη­νικό αντε­πι­χεί­ρημα είναι αυτή η λύση έχει πολύ μεγάλα συνταγ­μα­τικά προ­βλή­ματα καθώς δεν επι­τρέ­πε­ται η εκχώ­ρηση άσκησης κρα­τι­κής εξου­σίας, όπως είναι η φορο­λο­γική πολι­τική σε μη κρατικό φορέα.

Η δεύτερη επιλογή είναι η δημιουρ­γία μιας αυτό­νο­μης φορο­λο­γι­κής υπη­ρε­σίας εντός της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης. Πρό­κει­ται για το μοντέλο που υπάρχει ήδη στην ελλη­νική φορο­λο­γική διοί­κηση αλλά τόσο η κυβέρ­νηση όσο και οι θεσμοί δέχο­νται ότι μπορεί να βελ­τιω­θεί περαι­τέρω. Στο πλαίσιο αυτό εξε­τά­ζε­ται σοβαρά η δημιουρ­γία ενός διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου που θα έχει την επο­πτεία και την ευθύνη του φορο­λο­γι­κού μηχα­νι­σμού. Έτσι θα αξιο­λο­γεί τις υπη­ρε­σίες, την απο­δο­τι­κό­τητα των υπαλ­λή­λων, τη μισθο­λο­γική τους πολι­τική κα. Το διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο θα απο­τε­λεί­ται από εμπει­ρο­γνώ­μο­νες, ορι­σμέ­νοι από τους οποίους μπορεί να είναι και ξένοι. Η κυβέρ­νηση δεν θα έχει δικαί­ωμα να παρέμ­βει στη λει­τουρ­γία του μηχα­νι­σμού ή τις αρμο­διό­τη­τες του φορο­λο­γι­κού συμ­βου­λίου. Η λύση αυτή είναι το πεδίο σύγκλι­σης για τη φορο­λο­γική διοί­κηση μεταξύ θεσμών και ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης στην τρέ­χουσα δια­πραγ­μά­τευση.

Η τρίτη επιλογή είναι μια φορο­λο­γική διοί­κηση που υπά­γε­ται απευ­θείας στην εκά­στοτε κυβέρ­νηση, δηλαδή το μοντέλο που υπήρχε στην Ελλάδα έως και τα τέλη του 2012. Πρό­κει­ται για μια επιλογή που ούτε οι θεσμοί ούτε η κυβέρ­νηση δέχο­νται.

Πηγή:capital.gr