Κάσος: Ένας μύλος καταρρέει και ένας πολιτισμός οδεύει προς το σκότος

Ο σεισμός της 16ης Απρι­λίου του 2015 δεν ήταν ευτυχώς δυσοί­ω­νος για τις ανθρώ­πι­νες ζωές, κατέ­στρεψε όμως τελειω­τικά ένα σημα­ντικό ιστο­ρικό μνημείο της Κάσου, τον μύλο του Πελε­γράτη, πίσω από το Κέντρο Νεό­τη­τας του νησιού. Εκεί το 1948, την ημέρα του εορ­τα­σμού της ενσω­μά­τω­σης των Δωδε­κα­νή­σων στην Ελλάδα, έγινε η έπαρση της Ελλη­νι­κής σημαίας.

Στο άκουσμα της είδησης αυτής θα ήθελα να εκφράσω τη βαθειά θλίψη αλλά και συμπα­ρά­σταση μου προς τους συμπα­τριώ­τες μου για τον χαμό αυτού του μνη­μείου.

Από τη μία ευγνω­μονώ το Θεό που οι ζημίες του σεισμού δεν άγγιξαν ανθρώ­πι­νες ζωές και περιο­ρί­στη­καν κατά βάση στην κατα­στροφή κάποιων ερει­πω­μέ­νων κτι­σμά­των, τα οποία δεν συν­δέ­ο­νται άμεσα με την καθη­με­ρι­νό­τητα των κατοί­κων. Από την άλλη όμως βαθιά θλίψη και αγα­νά­κτηση με δια­κα­τέ­χει, όταν σε αυτή τη χώρα, που δε λέω υπάρ­χουν πάρα πολλά πρα­κτικά ζητή­ματα που πρέπει πρω­τί­στως να λυθούν, ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΜΕ τέτοια σημα­ντικά δείγ­ματα του πολι­τι­σμού και της ιστο­ρίας μας. Θυμώνω και πικραί­νο­μαι, όταν στη χώρα που αν και κοιτίδα του πολι­τι­σμού, των επι­στη­μών και της δημο­κρα­τίας αλλά και στη χώρα των έντονων αντι­φά­σεων, ταυ­τί­ζουμε την έννοια του «αρχι­τε­κτο­νι­κού μνη­μείου» με τα «σκου­πί­δια». Γιατί αυτό κάνουμε, όταν αντι­με­τω­πί­ζουμε τα κτί­σματα αυτά με τόση αδια­φο­ρία. Οι ανε­μό­μυ­λοί μας, αυτά τα δείγ­ματα της προ­βιο­μη­χα­νι­κής περιό­δου με έντονη υψηλή, τεχνο­λο­γική, κοι­νω­νική και αισθη­τική αξία που μαρ­τυ­ρούν την ευρη­μα­τι­κό­τητα της λαϊκής αρχι­τε­κτο­νι­κής, είναι κατα­δι­κα­σμέ­νοι να οδεύουν προς την αχρη­στία και την εγκα­τά­λειψη. Στο γεγονός αυτό βέβαια, μεγάλο μέρος της ευθύνης φέρει η πολι­τεία. Είναι γνωστό πως η απο­κα­τά­σταση τέτοιων κτι­σμά­των είναι μία δια­δι­κα­σία πολυ­δά­πανη και σύνθετη, που δύσκολα μπορεί να καλυ­φθεί μόνο από ιδιω­τική πρω­το­βου­λία.

Κάθε ανε­μό­μυ­λος, κρύβει μέσα του πολλά στοι­χεία που αφη­γού­νται την ιστορία του Έλληνα, την κοι­νω­νική ζωή του, την καθη­με­ρι­νό­τητά του, το μόχθο του για επι­βί­ωση και φυσικά το “ψωμί” του, σε εποχές που το ψωμί είχε γεύση αληθινή …

Κάνω έκκληση προς τους συμπο­λί­τες μου να ευαι­σθη­το­ποι­η­θούν ώστε να κλη­ρο­δο­τή­σουμε ένα καλύ­τερο μέλλον για τις επό­με­νες γενιές, μα κυρίως κάνω έκκληση προς την πολι­τεία, να ανα­λο­γι­σθεί το μέρος της ευθύνης που φέρει στο θέμα της διά­σω­σης αυτών των αρχι­τε­κτο­νι­κών ευρη­μά­των. Πενθώ τον χαμό του ανε­μό­μυ­λου του Πελε­γράτη και εύχομαι να μην επα­να­λη­φθούν πια άλλα τέτοια βίαια γεγο­νότα που μας πλη­γώ­νουν. Ξεχνώ­ντας την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά μας και τη λαο­γρα­φία μας οδη­γού­μα­στε σιγά σιγά προς τον πνευ­μα­τικό θάνατο και το ΣΚΟΤΟΣ. Μόνο αν δια­σώ­ζουμε με εύστοχο τρόπο το παρελ­θόν μας, μόνο έτσι, θα μπο­ρέ­σουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε το μέλλον με αισιο­δο­ξία.

Ας κινη­το­ποι­η­θούμε όλοι, ώστε τα στο­λί­δια του Αιγαίου μας αλλά και όλης της Ελλάδος, όπως οι ανε­μό­μυ­λοι, οι νερό­μυ­λοι και τα λιο­τρί­βια, να μην σβήνουν άδοξα και ανυ­πε­ρά­σπι­στα στο έλεος της φθοράς του χρόνου και των φυσικών κατα­στρο­φών. Ας κατα­λά­βει επι­τέ­λους η πολι­τεία ότι τα κτί­σματα αυτά είναι μέρος του πλούτου αυτής της χώρας και ας μας βοη­θή­σει ουσια­στικά και με πόρους ώστε να προ­βούμε στην συντή­ρηση ,την επι­σκευή, την απο­κα­τά­σταση, την ανα­κα­τα­σκευή και την ανα­στή­λωση τους. Ας μας βοη­θή­σουν να ξανα­δώ­σουμε ψυχή στα ξεχα­σμένα αυτά «ιστο­ρικά ερείπια» της χώρας μας υπεν­θυ­μί­ζο­ντας στους πολίτες τις αξίες της γνη­σιό­τη­τας, της ιστο­ρι­κό­τη­τας, της ποιό­τη­τας και του συμ­βο­λι­σμού που τα χαρα­κτη­ρί­ζουν.

Κου­τλάκη Κων­στα­ντίνα

Ιδιο­κτή­τρια μύλου στο Φρυ Κάσου