FT: Γιατί το αίτημα για τις γερμανικές αποζημιώσεις μπορεί να οδηγήσει σε Grexit

Το αί­τη­μα για τις γερ­μα­νι­κές απο­ζη­μιώ­σεις μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει συ­ναι­σθη­μα­τι­κή ικα­νο­ποί­η­ση στους Έλ­λη­νες αλλά πε­ρι­πλέ­κει τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις γρά­φει στους Financial Times ο Gideon Rachman. Ο συσ­σω­ρευ­μέ­νος θυμός του Βε­ρο­λί­νου, η δυ­σπι­στία απέ­να­ντι στην Αθήνα και ο σκό­πε­λος της Bundestag.

Αυτήν την εβδο­μά­δα η Ελ­λά­δα έβαλε τε­λι­κά ένα νού­με­ρο στις απαι­τή­σεις της για τις πο­λε­μι­κές επα­νορ­θώ­σεις από την Γερ­μα­νία – 278,7 δισ. ευρώ ως απο­ζη­μί­ω­ση για τον θά­να­το και την κα­τα­στρο­φή που έσπει­ραν οι Ναζί κατά την διάρ­κεια του πο­λέ­μου.

Οι δη­μο­σκο­πή­σεις δεί­χνουν πως η κί­νη­ση αυτή είναι ιδιαί­τε­ρα δη­μο­φι­λής στην Ελ­λά­δα. Αλλά με την ανά­δει­ξη του θέ­μα­τος αυτήν την χρο­νι­κή στιγ­μή, η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση μπο­ρεί να έχει κάνει ένα εξαι­ρε­τι­κά λαν­θα­σμέ­νο υπο­λο­γι­σμό που εν­δέ­χε­ται να συ­ντεί­νει στην άτα­κτη έξοδο από το ευρώ.

Το αί­τη­μα της Ελ­λά­δας για τις πο­λε­μι­κές απο­ζη­μιώ­σεις γί­νε­ται σε μια χρο­νι­κή πε­ρί­ο­δο όπου η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση στε­ρεύ­ει από χρή­μα­τα και οι πι­στω­τές της από υπο­μο­νή.

Η χώρα θα χρεια­στεί πι­θα­νό­τα­τα ένα νέο πα­κέ­το διά­σω­σης αυτό το κα­λο­καί­ρι. Βά­ζο­ντας το θέμα των απο­ζη­μιώ­σε­ων στο τρα­πέ­ζι, οι Έλ­λη­νες μπο­ρεί να νιώ­θουν πως απο­κτούν με­γα­λύ­τε­ρη επιρ­ροή, καθώς και πως μπο­ρεί πράγ­μα­τι να επι­τύ­χουν μια δια­γρα­φή χρέ­ους αντί για μια επι­μή­κυν­ση. Αλλά την ίδια στιγ­μή έχουν αυ­ξή­σει ση­μα­ντι­κά τις πι­θα­νό­τη­τες η Γερ­μα­νία να απο­χω­ρή­σει από όλες τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, αφή­νο­ντας την Ελ­λά­δα να χρε­ο­κο­πή­σει και να απο­χω­ρή­σει άτα­κτα από το ευρώ.

Ακόμα και πριν ανα­κύ­ψει το ζή­τη­μα των απο­ζη­μιώ­σε­ων, οι Γερ­μα­νοί ήταν ήδη αρ­κε­τά ενο­χλη­μέ­νοι με την Ελ­λά­δα. Στο Βε­ρο­λί­νο (από όπου γράφω αυτό το άρθρο), η κυ­βέρ­νη­ση του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ με αρ­χη­γό τον Αλέξη Τσί­πρα αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως χα­ο­τι­κή, ανα­ξιό­πι­στη, δια­σπα­σμέ­νη και ασό­βα­ρη. Η ανά­δει­ξη του ζη­τή­μα­τος των απο­ζη­μιώ­σε­ων την χρο­νι­κή αυτή στιγ­μή απλά επι­βε­βαιώ­νει αυτήν την εντύ­πω­ση.

Φυ­σι­κά, η Γερ­μα­νία είναι μια με­γά­λη χώρα οπότε υπάρ­χει με­γά­λο φάσμα από­ψε­ων σχε­τι­κά με την πι­θα­νό­τη­τα κα­τα­βο­λής πο­λε­μι­κών απο­ζη­μιώ­σε­ων στην Ελ­λά­δα. Η επί­ση­μη κυ­βερ­νη­τι­κή θέση είναι πως το ζή­τη­μα ρυθ­μί­στη­κε με την πλη­ρω­μή του 1960 και με τις δι­πλω­μα­τι­κές συμ­φω­νί­ες για την ενο­ποί­η­ση της Γερ­μα­νί­ας μετά την πτώση του Τεί­χους του Βε­ρο­λί­νου. Στην αρι­στε­ρά, υπάρ­χουν ορι­σμέ­νοι που υπο­στη­ρί­ζουν πως η Γερ­μα­νία πρέ­πει να επα­νε­ξε­τά­σει το ζή­τη­μα και να σκε­φτεί σο­βα­ρά την κα­τα­βο­λή ενός ση­μα­ντι­κού ποσού. Στην δεξιά, υπάρ­χουν αυτοί που απορ­ρί­πτουν εξο­λο­κλή­ρου το ζή­τη­μα των ελ­λη­νι­κών απαι­τή­σε­ων.

Ένας κυ­βερ­νη­τι­κός αξιω­μα­τού­χος με τον οποίο συ­ζή­τη­σα το ζή­τη­μα, υπο­στή­ρι­ξε πως η Γερ­μα­νία ίσως είναι δια­τε­θει­μέ­νη να πλη­ρώ­σει ένα επι­πλέ­ον ποσό για τις απο­ζη­μιώ­σεις. Αλλά η από­φα­ση πρέ­πει να βα­σί­ζε­ται σε προ­σε­κτι­κή και συ­στη­μα­τι­κή αξιο­λό­γη­ση και τα χρή­μα­τα θα πρέ­πει να πάνε σε ίδρυ­μα για την βο­ή­θεια συ­γκε­κρι­μέ­νων θυ­μά­των ή πε­ριο­χών που υπέ­φε­ραν και όχι απευ­θεί­ας στον ελ­λη­νι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Πίσω από τέ­τοιες συ­μπε­ρι­φο­ρές κρύ­βε­ται ένας βα­θύ­τε­ρος θυμός και κυ­νι­σμός για το ελ­λη­νι­κό αί­τη­μα. Δεν έχει δια­φύ­γει της προ­σο­χής των Γερ­μα­νών ότι η Ελ­λά­δα δεν ανα­κί­νη­σε το ζή­τη­μα όταν δια­πραγ­μα­τευό­ταν την εί­σο­δο της στην Ευ­ρω­παϊ­κή Οι­κο­νο­μι­κή Κοι­νό­τη­τα (όπως λε­γό­ταν τότε) στις αρχές της δε­κα­ε­τί­ας του 1980 ή όταν αγω­νι­ζό­ταν να κερ­δί­σει την έντα­ξη της στο ευρώ την δε­κα­ε­τία του 1990. Ούτε είχε απο­τε­λέ­σει το όλο θέμα πρό­βλη­μα κατά τις δύο δε­κα­ε­τί­ες στις οποί­ες η Ελ­λά­δα, μαζί με τις φτω­χές χώρες της Ε.Ε., έλαβε δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ χρη­μα­το­δό­τη­σης από την υπό­λοι­πη Ε.Ε., από τα λε­γό­με­να διαρ­θρω­τι­κά τα­μεία ή τα­μεία συ­νο­χής.

Είναι επί­σης εντυ­πω­σια­κό ότι το νού­με­ρο που σκέ­φτη­καν οι Έλ­λη­νες – 278 δισ. ευρώ – αντι­στοι­χεί πε­ρί­που με τα 240 δισ. ευρώ που έχουν δα­νει­στεί από τα πα­κέ­τα διά­σω­σης της ευ­ρω­ζώ­νης (με ένα μικρό μπουρ­μπουάρ). Οι Έλ­λη­νες επί­σης δεν δεί­χνουν με­γά­λο εν­δια­φέ­ρον στην διεκ­δί­κη­ση επι­πλέ­ον απο­ζη­μιώ­σε­ων από την Ιτα­λία, η οποία είχε κα­τα­λά­βει ένα μέρος της Ελ­λά­δας τον Β’ Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο – αν και δεν είχε επι­δεί­ξει την ίδια βαρ­βα­ρό­τη­τα με τους Ναζί.

Το θέμα των απο­ζη­μιώ­σε­ων μπο­ρεί να πάρει άσχη­μη τροπή τους επό­με­νους μήνες. Ορι­σμέ­νοι στο Βε­ρο­λί­νο ση­μειώ­νουν πως οι Έλ­λη­νες έχουν ανα­ζη­τή­σει πρό­σβα­ση στα ρω­σι­κά αρ­χεία για την γερ­μα­νι­κή κα­το­χή. Υπάρ­χει ανη­συ­χία πως στους εορ­τα­σμούς του επό­με­νου μήνα στην Μόσχα για την 70η επέ­τειο από το τέλος του πο­λέ­μου, οι Έλ­λη­νες μπο­ρεί να στή­σουν ει­δι­κό μνη­μείο για τις θη­ριω­δί­ες των Γερ­μα­νών στον πό­λε­μο.

Όλα αυτά μπο­ρούν να προ­σφέ­ρουν κά­ποια συ­ναι­σθη­μα­τι­κή ικα­νο­ποί­η­ση στην Ελ­λά­δα, μια χώρα που υπέ­φε­ρε πράγ­μα­τι πολύ κατά την διάρ­κεια του πο­λέ­μου και τώρα βρί­σκε­ται υπό τρο­με­ρή οι­κο­νο­μι­κή πίεση. Αλλά δεν απο­τε­λούν μια έξυ­πνη δια­πραγ­μα­τευ­τι­κή στρα­τη­γι­κή.

Οποιο­δή­πο­τε νέο πα­κέ­το δα­νεί­ων στην Ελ­λά­δα θα πρέ­πει να πε­ρά­σει από την γερ­μα­νι­κή Βουλή. Οι Γερ­μα­νοί πο­λι­τι­κοί θα ήταν εξαι­ρε­τι­κά επι­φυ­λα­κτι­κοί να το εγκρί­νουν ακόμα και υπό φυ­σιο­λο­γι­κές συν­θή­κες. Η σύν­δε­ση του θέ­μα­τος του χρέ­ους με τις ενο­χές των Γερ­μα­νών για τον πό­λε­μο και η ανά­δει­ξη της πι­θα­νό­τη­τας να μην απο­πλη­ρω­θεί ποτέ – γιατί θα έπρε­πε να δια­γρα­φεί ένα­ντι των «απο­ζη­μιώ­σε­ων» – ακού­γε­ται ως μια εν­δε­χό­με­νη προ­α­ναγ­γε­λία θα­νά­του των προ­ο­πτι­κών έγκρι­σης του νέου πα­κέ­του δα­νεί­ων στην Ελ­λά­δα από το Βε­ρο­λί­νο. Και χωρίς νέα δά­νεια η Ελ­λά­δα μπο­ρεί να στε­ρεύ­σει από χρή­μα­τα μέσα στους επό­με­νους μήνες.

Ο Ζί­γκ­μαρ Γκά­μπριελ, ο Γερ­μα­νός αντι­κα­γκε­λά­ριος, δεν είπε τί­πο­τα πα­ρα­πά­νω από την αλή­θεια όταν απο­κά­λε­σε «βλα­κώ­δες» το ελ­λη­νι­κό αί­τη­μα για τις απο­ζη­μιώ­σεις.

euro2day.gr