Παγκόσμια ημέρα Δασοπονίας η 21η Μαρτίου

Η 21η  Μαρτίου έχει καθιε­ρω­θεί από τον ΟΗΕ να εορ­τά­ζε­ται ως η Παγκό­σμια ημέρα Δασο­πο­νίας με στόχο την ευαι­σθη­το­ποί­ηση των πολιτών και την επα­νε­ξέ­ταση ουσια­στι­κών προ­βλη­μα­τι­σμών για την προ­στα­σία και τη δια­χεί­ριση των δασών. Παράλ­ληλα, είναι η αφορμή να δούμε στην πράξη την ατομική και συλ­λο­γική ευθύνη μας απέ­να­ντι στα δάση, τα φυσικά οικο­συ­στή­ματα και τελικά τον πλανήτη μας.

Τα δάση καλύ­πτουν περίπου το ένα τρίτο του πλανήτη και δια­δρα­μα­τί­ζουν βασικό ρόλο στην παγκό­σμια αλλά και στις εθνικές οικο­νο­μίες. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι τα δάση απο­τε­λούν πηγή τροφής, καυ­σί­μων, υλικών κατα­σκευής και εισο­δή­μα­τος για περίπου 1,6 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ανθρώ­πους. Σύμφωνα με τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Υγείας, μεταξύ 65 και 80% του παγκό­σμιου πλη­θυ­σμού μπορεί να αντι­με­τω­πι­στεί με φαρ­μα­κευ­τική αγωγή, προ­ερ­χό­μενη κυρίως από φυτικά είδη.

Οι εκτε­τα­μέ­νες εκχερ­σώ­σεις, η αλλαγή χρήσης των φυσικών οικο­συ­στη­μά­των και η μείωση της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας επι­τα­χύ­νουν την κλι­μα­τική αλλαγή, την ερη­μο­ποί­ηση, τη μόλυνση του ατμο­σφαι­ρι­κού αέρα και του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα και εντεί­νουν το φαι­νό­μενο του θερ­μο­κη­πίου.

Όσον αφορά τη χώρα μας, τα δασικά και γενι­κό­τερα τα φυσικά οικο­συ­στή­ματα είναι από τα πλέον πλούσια (υψηλός δείκτης βιο­ποι­κι­λό­τη­τας) στον κόσμο, γεγονός που απο­τυ­πώ­νε­ται στο ποσοστό συμ­με­το­χής της, τόσο σε από­λυ­τους αριθ­μούς όσο και σε συνο­λικό ποσοστό εμβαδού, στο Ευρω­παϊκό δίκτυο προ­στα­σίας της φύσης «NATURA 2000». Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι στην Ελλάδα μπορεί κανείς να συνα­ντή­σει από παρά­κτια αμμο­θι­νικά μέχρι ανω­δα­σικά υπο­αλ­πικά οικο­συ­στή­ματα. Ειδι­κό­τερα η περιοχή του Αιγαίου, περι­λαμ­βά­νει 1.400 taxa για τις Κυκλά­δες και 2.200 taxa για το Ανα­το­λικό Αιγαίο συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των Δωδε­κα­νή­σων.

Την ίδια όμως στιγμή, η υπερ­βό­σκηση, οι επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες πυρ­κα­γιές, οι εκχερ­σώ­σεις και αλλαγή χρήσης, που ευνο­ού­νται από την συνεχή τρο­πο­ποί­ηση και ελα­στι­κο­ποί­ηση των δια­τά­ξεων της Συνταγ­μα­τι­κής προ­στα­σίας των δασών, προ­κει­μέ­νου να εξυ­πη­ρε­τη­θεί η κακώς εννο­ού­μενη «ανά­πτυξη», προ­κα­λούν στα­διακή συρ­ρί­κνωση και υπο­βάθ­μιση των δασικών οικο­συ­στη­μά­των της χώρας και του αρχι­πε­λά­γους του Αιγαίου, παρόλο που ένα μεγάλο μέρος τους υπά­γε­ται στο δίκτυο «Natura 2000» και βρί­σκε­ται υπό καθε­στώς προ­στα­σίας. Με βάση σχε­τι­κές μελέτες τα δάση των νησιών του Αιγαίου, που μετα­τρά­πη­καν σε εκτά­σεις χαμηλής και θαμνώ­δους βλά­στη­σης, έχουν διπλά­σιο ποσοστό αλλαγής, σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο.

Είναι σαφές ότι οι πιέσεις που δέχο­νται ειδικά τα παρα­θα­λάσ­σια δασικά οικο­συ­στή­ματα του Αρχι­πε­λά­γους είναι ανά­λο­γες με την σπου­δαιό­τητά τους, ως παρα­λιακά οικό­πεδα και γίνο­νται ακόμα μεγα­λύ­τε­ρες με την απουσία δασο­λο­γίου, τη μη ύπαρξη δασικών χαρτών, τη στα­διακή απο­ψί­λωση της δασικής υπη­ρε­σίας και την έλλειψη πολι­τι­κής βού­λη­σης και δια­τύ­πω­σης συγκε­κρι­μέ­νων στόχων όσον αφορά την προ­στα­σία και  δια­χεί­ρισή τους.

Υπο­χρέ­ωσή μας, ως τοπικής κοι­νω­νίας και ως πολι­τείας είναι η προ­στα­σία, δια­τή­ρηση, ανά­πτυξη και παρά­δοση του τερά­στιας σημα­σίας αυτού φυσικού πλούτου στις επό­με­νες γενιές. Αυτό άλλωστε ανα­φέ­ρει και η τρίτη Ευρω­παϊκή Υπουρ­γική Διά­σκεψη για την προ­στα­σία των Δασών της Ευρώπης: «Η κλη­ρο­δό­τηση υγιών και βιο­ποι­κι­λό­μορ­φων δασών στις μελ­λο­ντι­κές γενιές, η θετική συνει­σφορά τους στο περι­βάλ­λον, η προ­στα­σία των εδαφών και των υδά­τι­νων πόρων, η προ­στα­σία του πλη­θυ­σμού και των υπο­δο­μών από τους φυσι­κούς κιν­δύ­νους, η δημιουρ­γία εισο­δή­μα­τος και απα­σχό­λη­σης, ιδιαί­τερα στις αγρο­τι­κές περιο­χές και η προ­σφορά ανα­ψυ­χής και πολι­τι­στι­κών αξιών σε όλους τους ανθρώ­πους, είναι χαρα­κτη­ρι­στικά που είναι συν­δε­μένα με τα δάση, πάνω στα οποία, επί σειρά γενεών η κοι­νω­νία έχτισε και συνε­χί­ζει να χτίζει αξίες για το παρόν και το μέλλον».

Με αφορμή τη σημε­ρινή ημέρα, θέλουμε να βεβαιώ­σουμε όλους τους κατοί­κους του Αιγαίου ότι η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου βρί­σκε­ται κάθε μέρα σε συνεχή επι­κοι­νω­νία με τα αρμόδια Υπουρ­γεία, τους φορείς τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, συλ­λο­γι­κούς και κοι­νω­νι­κούς φορείς αλλά και μεμο­νω­μέ­νους πολίτες και ομάδες πολιτών για την προ­στα­σία και τη αει­φο­ρική δια­χεί­ριση των δασικών οικο­συ­στη­μά­των ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τον ζωτικό τους ρόλο για τα νησιά του Αρχι­πε­λά­γους.

Ο

Ασκών καθή­κο­ντα Γενικού Γραμ­μα­τέα Α. Δ. Α.

Νίκος Θεο­δω­ρί­δης