FT: Η Αθήνα “καίγεται” τώρα για… ρευστό

Η συμ­φω­νία που έκλεισε η Ελλάδα στο παρά πέντε, για να παρα­τεί­νει τη στήριξη των 172 δισ. ευρώ κατά τέσ­σε­ρις μήνες, έφερε ανάσες ανα­κού­φι­σης στην ευρω­ζώνη, ανα­φέ­ρει σε άρθρο του στους Financial Times ο Peter Spiegel.

Η συμ­φω­νία έγινε, μετά από σκληρή δια­πραγ­μά­τευση, που κράτησε μερικές εβδο­μά­δες, κατά τη διάρ­κεια των οποίων η ελλη­νική κυβέρ­νηση επέμενε ότι δεν μπορεί να περιο­ρί­ζε­ται από τις δεσμεύ­σεις για μεταρ­ρυθ­μί­σεις που έκαναν οι προ­κά­το­χοί της, ενώ η Γερ­μα­νία και οι άλλοι πιστω­τές απαι­τού­σαν να το κάνει, προτού συζη­τή­σουν οια­δή­ποτε παρά­ταση.

Ο συμ­βι­βα­σμός μπορεί να έσωσε την Αθήνα από τον κίνδυνο μαζικής φυγής κατα­θέ­σεων–ακόμη και χρε­ο­κο­πίας–αλλά εγκυ­μο­νούν αρκετοί κίν­δυ­νοι μέσα στους επό­με­νους τέσ­σε­ρις μήνες.

Βρα­χυ­πρό­θε­σμος κίν­δυ­νος: Η πολι­τική

Αν και η τετρά­μηνη παρά­ταση εγκρί­θηκε από τους υπουρ­γούς Οικο­νο­μι­κών και των 19 κρατών-μελών την Τρίτη, τώρα πρέπει να επι­κυ­ρω­θεί από αρκετά εθνικά κοι­νο­βού­λια και, κυρίως, από τη Γερ­μα­νία και (σ.σ. πιθα­νό­τατα) την Ελλάδα. Και στις δύο χώρες, οι πολι­τι­κοί επι­μέ­νουν πως η κοι­νο­βου­λευ­τική επι­κύ­ρωση είναι δεδο­μένη, αλλά θα μπο­ρούσε να απο­δει­χθεί τελικά δύσκολη.

Η πιο σκληρή μάχη μπορεί να δοθεί στην Ελλάδα, όπου τα μέλη της ακρο­α­ρι­στε­ράς του κυβερ­νώ­ντος ΣΥΡΙΖΑ άρχισαν να παρα­πο­νού­νται, επειδή εγκα­τα­λεί­φθη­καν οι υπο­σχέ­σεις περί ορι­στι­κής κατάρ­γη­σης του μνη­μο­νίου. Ο Πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας συνα­ντή­θηκε με βου­λευ­τές του ΣΥΡΙΖΑ επί τέσ­σε­ρις ώρες σε μία συνε­δρί­αση κεκλει­σμέ­νων των θυρών όπου υπε­ρα­σπί­στηκε τη συμ­φω­νία παρά­τα­σης, η οποία περι­λαμ­βά­νει μία σειρά δεσμεύ­σεων για μεταρ­ρυθ­μί­σεις από τη δική του κυβέρ­νηση.

Το κλίμα, όμως, ήταν τετα­μένο. Πολλοί από τους 149 βου­λευ­τές του ΣΥΡΙΖΑ ανη­συ­χούν ότι οι συγκε­κρι­μέ­νες μεταρ­ρυθ­μί­σεις έρχο­νται σε αντί­θεση με τις προ­γραμ­μα­τι­κές δηλώ­σεις της κυβέρ­νη­σης που ενέ­κρινε η Βουλή. Ο Πανα­γιώ­της Λαφα­ζά­νης, ο επι­κε­φα­λής της Αρι­στε­ρής Πλατ­φόρ­μας του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν ο πρώτος υπουρ­γός που δημο­σίως δια­φώ­νησε με τη συμ­φω­νία, λέγο­ντας στην εφη­με­ρίδα «Τα Νέα» ότι θα μπλο­κά­ρει τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις σε ΔΕΗ, ΔΕΠΑ και ΕΛΠΕ – παρά τη δέσμευση που έκανε ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Γιάννης Βαρου­φά­κης να μην στα­μα­τή­σουν οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις των οποίων η δια­δι­κα­σία έχει ήδη ξεκι­νή­σει.

Στη Γερ­μα­νία, ο κυβερ­νη­τι­κός συνα­σπι­σμός ελέγχει τόσο μεγάλη πλειο­ψη­φία στην Bundestag που θεω­ρεί­ται σχεδόν βέβαιο ότι η συμ­φω­νία θα επι­κυ­ρω­θεί την Παρα­σκευή. Οι απο­στα­σίες από τους Χρι­στια­νο­δη­μο­κρά­τες της Άνγκελα Μέρκελ, όμως, μπορεί να απο­δει­χθεί σημα­ντι­κές, καθώς ήδη αρκετοί εκφρά­ζουν δημο­σίως την αντί­θεσή τους, λόγω των αμφι­βο­λιών που έχουν για τη λίστα των μεταρ­ρυθ­μί­σεων.

Μεσο­πρό­θε­σμος κίν­δυ­νος: Χρη­μα­το­δό­τηση

Ακόμη κι αν εγκρι­θεί η παρά­ταση της σύμ­βα­σης σε Αθήνα και Βερο­λίνο, τα ενα­πο­μεί­να­ντα 7,2 δισ. ευρώ δεν θα δοθούν, μέχρις ότου η Ελλάδα ολο­κλη­ρώ­σει τις υφι­στά­με­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Κι αυτό μπορεί να πάρει μήνες.

Έτσι, τίθεται ένα επείγον πρό­βλημα: Οι ανα­λυ­τές εκτι­μούν ότι η ρευ­στό­τητα της Αθήνας εξα­ντλεί­ται γρήγορα–τον προη­γού­μενο μήνα τα φορο­λο­γικά έσοδα ήταν 1 δισ. ευρώ κάτω του στόχου – και μπορεί να χρεια­στεί έξωθεν στήριξη, πριν τα τέλη Μαρτίου.

Η Αθήνα έχει συζη­τή­σει δημο­σίως δύο πιθανές πηγές ρευ­στό­τη­τας: 1,9 δισ. ευρώ κέρδη που δημιουρ­γή­θη­καν από τα ελλη­νικά ομόλογα και τα οποία κρατά η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα ή έκδοση βρα­χυ­πρό­θε­σμων τίτλων (εντόκων γραμ­μα­τίων).

Οι αρχές της ευρω­ζώ­νης, όμως, έχουν εν πολλοίς απο­κλεί­σει και τις δύο επι­λο­γές. Τα 1,9 δισ. ευρώ από τα κέρδη των ομο­λό­γων μπορούν να εκτα­μιευ­θούν μόνο στο τέλος του προ­γράμ­μα­τος κι αυτό το έχουν θέσει ξεκά­θαρα. Ως προς τα έντοκα γραμ­μά­τια, η ΕΚΤ ανη­συ­χεί για επέ­κταση του υφι­στά­με­νου ανώ­τα­του ορίου των 15 δισ. ευρώ στις εκδό­σεις νέων τίτλων, καθώς υπάρ­χουν αυξα­νό­με­νες ενδεί­ξεις ότι τα αγο­ρά­ζουν μόνο οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες.

Οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες αυτή τη στιγμή στη­ρί­ζο­νται στον έκτακτο δανει­σμό της κεντρι­κής τρά­πε­ζας, για να λει­τουρ­γή­σουν. Κατά συνέ­πεια, η αγορά περισ­σό­τε­ρων εντόκων γραμ­μα­τίων ουσια­στικά θα σήμαινε ότι η έκτακτη χρη­μα­το­δό­τηση χρη­σι­μο­ποιεί­ται για την αγορά μη ρευ­στο­ποι­ή­σι­μων τίτλων, κάτι στο οποίο θα αντι­δρούσε η ΕΚΤ. Θα σήμαινε, επίσης ότι η ρευ­στό­τητα της ΕΚΤ χρη­σι­μο­ποιεί­ται για τη χρη­μα­το­δό­τηση του ελλη­νι­κού Δημο­σίου, κάτι που αντι­βαί­νει στη νομο­θε­σία της ΕΕ.

Ορι­σμέ­νοι αξιω­μα­τού­χοι της ΕΚΤ ανη­συ­χούν, επίσης ότι, εάν δοθεί χρη­μα­το­δό­τηση στην Αθήνα μέσω εντόκων γραμ­μα­τίων, ενώ οι εθνικές κυβερ­νή­σεις έχουν απορ­ρί­ψει τη βρα­χυ­πρό­θε­σμη στήριξη, τότε θα υπο­νο­μευ­θούν οι αιρετοί πολι­τι­κοί που εξε­λέ­γη­σαν ακριβώς, για να λαμ­βά­νουν αυτές τις απο­φά­σεις.

Για τα δεδο­μένα της κρα­τι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης, διεθνώς, οι τέσ­σε­ρις μήνες που δίνει η παρά­ταση είναι σύντομο χρονικό διά­στημα. Για την ελλη­νική κρίση, όμως, είναι μία αιω­νιό­τητα.

Ακόμη κι αν τα κοι­νο­βού­λια εγκρί­νουν την παρά­ταση και η Αθήνα βρει βρα­χυ­πρό­θε­σμη χρη­μα­το­δό­τηση, θα πρέπει να ολο­κλη­ρώ­σει τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις με όρους που ενδέ­χε­ται να απο­δει­χθούν πολύ πιο δαπα­νη­ροί απ’ ό,τι υπο­σχέ­θηκε ο κ. Βαρου­φά­κης. Το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο και η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα εξέ­φρα­σαν ανη­συ­χίες για τις υπο­σχε­θεί­σες μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Κι αυτό σημαί­νει ότι η Αθήνα μπορεί να βρεθεί αντι­μέ­τωπη με νέα προ­βλή­ματά, εάν κάποιος από τους δύο θεσμούς δεν υπο­γρά­ψουν την κατα­βολή των 7,2 δισ. ευρώ.

Και μετά έρχεται μία ακόμη μεγα­λύ­τερη πρό­κληση: Η δια­πραγ­μά­τευση για ένα τρίτο πρό­γραμμα στή­ρι­ξης για, όταν λήγει η παρά­ταση, τον Ιούνιο. Η Αθήνα αντι­με­τω­πί­ζει πλη­ρω­μές δόσεων 6,7 δισ. ευρώ για τον Ιούλιο και τον Αύγου­στο και πρέπει να έχει μέχρι τότε μία νέα στήριξη. Με τα νεύρα που έχουν, όμως, σε Βρυ­ξέλ­λες και Βερο­λίνο, θα είναι μάλλον ένας Γολ­γο­θάς.

Πηγή: Euro2day