Financial Times: “Κάηκαν” οι ελπίδες ήρεμης διαπραγμάτευσης

Κατά τον αρ­θρο­γρά­φο των Financial Times, Άλαν Μπίτι, αν υπήρ­χε μια κά­ποια ελ­πί­δα για να οδεύ­σου­με προς ήρεμη δια­πραγ­μά­τευ­ση ανά­με­σα στην Ελ­λά­δα και τους πι­στω­τές της ευ­ρω­ζώ­νης, αυτή δια­λύ­θη­κε από τον Αλέξη Τσί­πρα.

Ση­μειώ­νει εν προ­κει­μέ­νω: «Η πε­ρι­φρο­νη­τι­κή του ρη­το­ρι­κή μπο­ρεί να βρί­σκει αντα­πό­κρι­ση όχι μόνο στην Ελ­λά­δα, αλλά και σε κά­ποιους κύ­κλους της ευ­ρω­παϊ­κής αρι­στε­ράς. Ορι­σμέ­νοι πο­λι­τι­κοί και σχο­λια­στές θε­ω­ρούν ότι η δια­μά­χη με­τα­ξύ της Αθή­νας και της υπό­λοι­πης ευ­ρω­ζώ­νης – ή μόνο με τη Γερ­μα­νία – ου­σια­στι­κά είναι μάχη με­τα­ξύ των προ­ο­δευ­τι­κών και αντι­δρα­στι­κών δυ­νά­με­ων για την ψυχή της Ευ­ρώ­πης, ένας δη­μο­σιο­νο­μι­κός Ισπα­νι­κός Εμ­φύ­λιος για τον 21ο αιώνα. Η δυ­σκο­λία σε αυτή την ανά­λυ­ση είναι πως τα δο­μι­κά προ­βλή­μα­τα της Ελ­λά­δας – τα οποία σχη­μα­τί­ζουν την καρ­διά του προ­γράμ­μα­τος στή­ρι­ξης στο οποίο χρειά­ζε­ται να συμ­φω­νή­σει ώστε να πάρει βο­ή­θεια – δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται σε ένα απλό πλαί­σιο τά­ξε­ων».

Στη συ­νέ­χεια ανα­σύ­ρει ένα από τα βα­σι­κά θέ­μα­τα αιχ­μής του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ που είναι η μάχη με τους πλού­σιους ολι­γάρ­χες. Γρά­φει επ’ αυτού ο Μπίτι: «Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ έχει ορί­σει ότι ένας από τους πρώ­τους στό­χους του θα είναι οι πλού­σιοι «ολι­γάρ­χες». Η πο­λι­τι­κή οι­κο­νο­μία της χώρας όμως, από την κο­ρυ­φή ως τα νύχια, είναι ένα πε­λα­τεια­κό σύ­στη­μα όπου οι βα­σι­κές ομά­δες συμ­φε­ρό­ντων εξα­γο­ρά­ζο­νται σε αντάλ­λαγ­μα για συ­γκε­κρι­μέ­νες χάρες. Εν αντι­θέ­σει με την ιδε­ο­λο­γι­κή πλατ­φόρ­μα όπου τα αρι­στε­ρά και τα δεξιά κόμ­μα­τα στη­ρί­ζο­νται από δια­φο­ρε­τι­κές ομά­δες της κοι­νω­νί­ας, τα λόμπι την Ελ­λά­δα απο­δει­κνύ­ε­ται ότι είναι τα ίδια όποιος κι αν είναι στην εξου­σία.Η Ελ­λά­δα, κατά κά­ποιο τρόπο μοιά­ζει πε­ρισ­σό­τε­ρο με χώρα της Λα­τι­νι­κής Αμε­ρι­κής όπου ισχυ­ροί θε­σμοί που έχουν διεισ­δύ­σει στο σύ­στη­μα, πα­ρα­χαϊ­δεύ­ο­νται όποια κι αν είναι η κυ­βέρ­νη­ση στην εξου­σία. Όποιον κι αν ψη­φί­σε­τε, τα συμ­φέ­ρο­ντα επι­κρα­τούν. Αυτό το σύ­στη­μα επε­κτά­θη­κε ση­μα­ντι­κά κατά τη δε­κα­ε­τία της δε­κα­ε­τί­ας του 1980 με τις κυ­βερ­νή­σεις του κε­ντρο­α­ρι­στε­ρού ΠΑΣΟΚ, αλλά δεν υπέ­στη ση­μα­ντι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις από τις επό­με­νες κυ­βερ­νή­σεις της κε­ντρο­δε­ξιάς Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας.

Οι ισχυ­ροί πε­λά­τες

Και συ­νε­χί­ζει το άρθρο: «Στους ισχυ­ρούς πε­λά­τες πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται η ΔΕΗ, η κρα­τι­κή εται­ρία ενέρ­γειας η οποία έχει γε­μί­σει από υπο­στη­ρι­κτές του κόμ­μα­τος που κρα­τούν τις λι­γό­τε­ρο απαι­τη­τι­κές θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, η ομο­σπον­δία των φο­ρο­ϋ­παλ­λή­λων (οι οποί­οι αρ­νού­νται ακόμη και να συ­να­ντη­θούν με Ευ­ρω­παί­ους ομο­λό­γους τους που προ­σφέ­ρο­νται να βοη­θή­σουν για να βελ­τιω­θεί η λυ­πη­ρή από­δο­ση των ελ­λη­νι­κών αρχών) και ο Ορ­γα­νι­σμός Λι­μέ­νος Πει­ραιώς, που ου­σια­στι­κά είναι συ­νώ­νυ­μο του υπε­ρά­ριθ­μου προ­σω­πι­κού και της χα­μη­λής πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας. Πολλά από αυτά τα συμ­φέ­ρο­ντα δια­τη­ρού­νται παρά τις πο­λυ­ε­τείς προ­σπά­θειες «με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων» υπό το τρέ­χον πρό­γραμ­μα στή­ρι­ξης. Το πρό­γραμ­μα που συμ­φω­νή­θη­κε με την τρόι­κα το 2012 για πα­ρά­δειγ­μα, αρ­χι­κά είχε στόχο μειώ­σεις στα γεν­ναιό­δω­ρα σχή­μα­τα συ­ντά­ξε­ων των υπαλ­λή­λων του δη­μο­σί­ου τομέα. Μετά από ισχυ­ρό­τα­το lobbying, οι μειώ­σεις με­τα­το­πί­στη­καν ώστε να βα­ρύ­νουν και τις πολύ λι­γό­τε­ρο πλού­σιες συ­ντά­ξεις που υπάρ­χουν εκτός δη­μο­σί­ου τομέα.

Υπό αυτή την έν­νοια, οι αρ­χι­κές κι­νή­σεις του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ σε ότι αφορά το πρό­γραμ­μα δο­μι­κών αλ­λα­γών που κλη­ρο­νο­μή­θη­κε από τις προη­γού­με­νες κυ­βερ­νή­σεις θα μπο­ρού­σε να ερ­μη­νευ­θεί ως τυ­πι­κή κε­ντρο­δε­ξιά ιδε­ο­λο­γία ή ως διαιώ­νι­ση του πε­λα­τεια­κού συ­στή­μα­τος. Υπο­σχέ­θη­κε να αντι­με­τω­πί­σει τα κα­τε­στη­μέ­να συμ­φέ­ρο­ντα, κα­ταρ­γώ­ντας για πα­ρά­δειγ­μα τη φο­ρο­δια­φυ­γή στην Ελ­λά­δα. Πα­ράλ­λη­λα όμως, πά­γω­σε την ιδιω­τι­κο­ποί­η­ση τόσο της ΔΕΗ όσο και του ΟΛΠ».

Και αντι­τεί­νει στη συ­νέ­χεια: «Για να εί­μα­στε δί­καιοι, ο λόγος που έδωσε ο υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών κ. Γιάν­νης Βα­ρου­φά­κης για το πά­γω­μα των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων έχει κά­ποια ουσία. Το ξε­πού­λη­μα των κρα­τι­κών επι­χει­ρή­σε­ων εν μέσω χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης και υπό την χρο­νι­κή πίεση για να κλεί­σουν οι τρύ­πες στις δη­μό­σιες δα­πά­νες, δεν είναι η κα­λύ­τε­ρη συ­ντα­γή επι­τυ­χί­ας για την επί­τευ­ξη της βέλ­τι­στης τιμής. Ούτε θα βρε­θεί με αυτό τον τρόπο ο κα­λύ­τε­ρος νέος ιδιο­κτή­της για να φέρει τις πο­λυ­πό­θη­τες επεν­δύ­σεις, ει­δι­κό­τε­ρα σε μία κουλ­τού­ρα δια­φθο­ράς και θολών προ­μη­θειών του Δη­μο­σί­ου».

Η Γερ­μα­νία

Στο κάδρο της προ­βλη­μα­τι­κής μπαί­νει και η Γερ­μα­νία, καθώς εται­ρεί­ες της χώρας έχουν εμπλα­κεί κατά και­ρούς σε πα­ρά­νο­μες ενέρ­γειες με το ελ­λη­νι­κό κρά­τος. «Η ίδια η Γερ­μα­νία θα πρέ­πει να γνω­ρί­ζει ότι υπάρ­χει η πι­θα­νό­τη­τα να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί δω­ρο­δο­κία για να εξα­σφα­λι­στούν συμ­βό­λαια, καθώς οι δικές της γερ­μα­νι­κές επι­χει­ρή­σεις φέ­ρο­νται να πλή­ρω­σαν τέ­τοιες αμοι­βές για να κά­νουν δου­λειές στην Ελ­λά­δα. Πα­ρό­λα αυτά, η προ­τι­μη­τέα λύση του κ. Βα­ρου­φά­κη φαί­νε­ται πως δεν είναι η ανα­βο­λή των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων μέ­χρις ότου μπο­ρούν να γί­νουν πιο ήρεμα για να πε­τύ­χουν υψη­λό­τε­ρες τιμές. Αντι­θέ­τως, θέλει να χρη­μα­το­δο­τή­σει επεν­δύ­σεις με δη­μό­σιο χρήμα μέσω της Ευ­ρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σε­ων. Ο Βα­ρου­φά­κης μπο­ρεί να βλέ­πει σο­βα­ρά ή όχι την αντι­με­τώ­πι­ση των συμ­φε­ρό­ντων στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία, αλλά για το δύ­σπι­στο βο­ρειο­ευ­ρω­παίο αυτό θα φανεί σαν να ρί­χνου­με πε­ρισ­σό­τε­ρο δη­μό­σιο χρήμα στην αδιόρ­θω­τη ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία».

Βα­ρου­φά­κης και Τσί­πρας

Η κρι­τι­κή του Μπίτι για τον Βα­ρου­φά­κη και τον Τσί­πρα εστιά­ζε­ται στο εξής: «Όποιες κι αν είναι οι προ­θέ­σεις του Βα­ρου­φά­κη, είναι ένας τε­χνο­κρά­της που έχει ζήσει το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της ενή­λι­κης ζωής του στο εξω­τε­ρι­κό και όχι ένας ισχυ­ρός πο­λι­τι­κός. Ένα ακόμη βα­σι­κό μειο­νέ­κτη­μα των προ­γραμ­μά­των στή­ρι­ξης του ΔΝΤ είναι πως στη­ρί­ζο­νται σε έναν υπουρ­γό ο οποί­ος είναι λα­μπρό πρό­σω­πο, αλλά δεν έχει το πο­λι­τι­κό ανά­στη­μα για να τα βάλει με τα κα­τε­στη­μέ­να συμ­φέ­ρο­ντα. Εν αντι­θέ­σει, ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέ­ξης Τσί­πρας, τεί­νει να παίρ­νει και­ρο­σκο­πι­κά την πλευ­ρά συ­γκε­κρι­μέ­νων πε­λα­τεια­κών ομά­δων αντί να ζητά ρι­ζι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις. Δυ­στυ­χώς λοι­πόν, υπάρ­χει σο­βα­ρή ανα­ντι­στοι­χία ανά­με­σα στη με­ταρ­ρύθ­μι­ση του πε­λα­τεια­κού συ­στή­μα­τος και στις πιε­στι­κές ανά­γκες των ανα­γκών δη­μό­σιας χρη­μα­το­δό­τη­σης. Το πρώτο θα πάρει χρό­νια και η πο­ρεία των προη­γού­με­νων κυ­βερ­νή­σε­ων δεν είναι κα­θη­συ­χα­στι­κή. Η Ελ­λά­δα, μπο­ρεί να έχει ανέ­βει ση­μα­ντι­κά στους δεί­κτες δια­κυ­βέρ­νη­σης και επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας της Πα­γκό­σμιας Τρά­πε­ζας και του ΟΟΣΑ κατά τη διάρ­κεια των προ­γραμ­μά­των της τρόι­κας, αλλά έχει απο­τύ­χει στους πε­ρισ­σό­τε­ρους διαρ­θρω­τι­κούς στό­χους που είχε θέσει. Η ανά­γκη της για συ­νε­χή χρη­μα­το­δό­τη­ση από την άλλη πλευ­ρά, θα αυ­ξη­θεί τους επό­με­νους μήνες – αν όχι εβδο­μά­δες».

Και κα­τα­λή­γει: «Χρειά­ζε­ται τε­ρά­στια -αν όχι τυφλή – εμπι­στο­σύ­νη από την πλευ­ρά των χωρών της βο­ρεί­ου Ευ­ρώ­πης για να πι­στέ­ψουν ότι η κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ μπο­ρεί να απο­δώ­σει μία προ­ο­δευ­τι­κή εκ­δο­χή των διαρ­θρω­τι­κών αλ­λα­γών για να απορ­ρί­ψουν συ­νο­λι­κά την ιδέα. Οι δύο πρώ­τες εβδο­μά­δες του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ στην εξου­σία δεν τους έχουν δια­βε­βαιώ­σει ότι θα ήταν δι­καιο­λο­γη­μέ­νο να δεί­ξουν αυτή την εμπι­στο­σύ­νη».

ΑΜΠΕ