IOBE: Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 δεν επιβάρυναν δημοσιονομικά τη χώρα

Οι επεν­δύ­σεις για την ανά­πτυξη των υπο­δο­μών της χώρας για τη διε­ξα­γωγή των Ολυ­μπια­κών Αγώνων, αλλά και οι κατα­λυ­τι­κές επι­δρά­σεις που είχαν οι Αγώνες στον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό και στην αύξηση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας, μετά τη λήξη τους, επη­ρέ­α­σαν θετικά την οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα και την απα­σχό­ληση στην Ελλάδα, σύμφωνα με μελέτη του Ιδρύ­μα­τος Οικο­νο­μι­κών και Βιο­μη­χα­νι­κών Ερευνών (ΙΟΒΕ), που εξε­τά­ζει το οικο­νο­μικό απο­τύ­πωμα της διορ­γά­νω­σης των Ολυ­μπια­κών Αγώνων, με αφορμή τη συμπλή­ρωση δέκα χρόνων από τη λήξη τους.

Στη μελέτη ανα­λύ­ο­νται τα έσοδα και οι δαπάνες για τη διορ­γά­νωση των Αγώνων στην Ελλάδα, ποσο­τι­κο­ποιού­νται με οικο­νο­με­τρι­κές μεθό­δους οι επι­δρά­σεις της διορ­γά­νω­σης στον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό και εκτι­μά­ται η συνο­λική επί­δραση των Αγώνων στην ελλη­νική οικο­νο­μία με τη χρήση κατάλ­λη­λων μακρο­οι­κο­νο­μι­κών υπο­δειγ­μά­των.

Συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας τις δημό­σιες δαπάνες για την κατα­σκευή των Ολυ­μπια­κών έργων, αλλά και το δημο­σιο­νο­μικό όφελος από την πρό­σθετη οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα κατά τη διάρ­κεια της προ­ε­τοι­μα­σίας και μετά τη λήξη των Αγώνων, δια­πι­στώ­νε­ται ότι η διε­ξα­γωγή των Αγώνων δεν επι­βά­ρυνε ουσια­στικά τη δημο­σιο­νο­μική θέση της χώρας.

Ωστόσο, η ελλιπής αξιο­ποί­ηση της Ολυ­μπια­κής κλη­ρο­νο­μιάς και η αρνη­τική δημο­σιό­τητα που συνο­δεύει την Ελλάδα από το τέλος του 2009, περιό­ρι­σαν τόσο το ύψος όσο και τη διάρ­κεια του οφέλους από τη διορ­γά­νωση για τη χώρα.

Όπως τονί­ζε­ται στη μελέτη, η επι­τυ­χής διορ­γά­νωση των Ολυ­μπια­κών και των Παρα­ο­λυ­μπια­κών Αγώνων προ­έ­βαλε την Ελλάδα ως μία χώρα που έχει τη δυνα­τό­τητα να φέρνει εις πέρας δύσκολα εγχει­ρή­ματα, όπως η μεγα­λύ­τερη αθλη­τική διορ­γά­νωση σε παγκό­σμιο επίπεδο.

Όμως, σύμφωνα και με την εμπει­ρία από αντί­στοι­χες διορ­γα­νώ­σεις, διεθνώς, η επί­τευξη σημα­ντι­κής θετικής επί­δρα­σης στην οικο­νο­μία δεν είναι αυτο­νό­ητη και απο­τε­λεί ένα πολύ σύνθετο εγχεί­ρημα.

Όσον αφορά τη διορ­γά­νωση των Αγώνων το 2004, η μελέτη σημειώ­νει ότι ο τελικός χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κός απο­λο­γι­σμός της Οργα­νω­τι­κής Επι­τρο­πής Ολυ­μπια­κών Αγώνων «Αθήνα 2004» είχε θετικό πρόσημο. Χωρίς να υπο­λο­γί­ζο­νται οι δαπάνες της επι­τρο­πής για έργα που εκτε­λέ­στη­καν κατ’ εντολή και για λογα­ρια­σμό του Δημο­σίου, η «Αθήνα 2004» εμφά­νισε δια­χει­ρι­στικό πλε­ό­να­σμα ύψους 130 εκατ. ευρώ – ακόμα και, όταν συνυ­πο­λο­γι­στούν οι παρα­πάνω δαπάνες, το τελικό απο­τέ­λε­σμα της Οργα­νω­τι­κής Επι­τρο­πής εξα­κο­λου­θεί να είναι θετικό, φτά­νο­ντας τα 7 εκατ. ευρώ.

Από δημο­σιο­νο­μική σκοπιά, με βάση τα στοι­χεία από το πρό­γραμμα δημό­σιων επεν­δύ­σεων και τον τακτικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό για τις δαπάνες που έχουν κατα­χω­ρη­θεί ως «Ολυ­μπια­κές», η χρη­μα­το­δό­τηση από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό υπο­λο­γί­ζε­ται συνο­λικά στα 6,5 δισ. ευρώ για όλη την περίοδο στην οποία κατα­γρά­φη­καν οι δαπάνες (2000-2010).

Έτσι, η χρη­μα­το­δό­τηση από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό αντι­στοι­χεί σε μόλις 1% των κρα­τι­κών δαπανών της αντί­στοι­χης περιό­δου και σε λιγό­τερο από 2% του ακα­θά­ρι­στου χρέους της Γενικής Κυβέρ­νη­σης στο τέλος του 2013.

«Ωστόσο, στην παρα­πάνω εκτί­μηση του ακα­θά­ρι­στου δημο­σιο­νο­μι­κού κόστους περι­λαμ­βά­νε­ται μεγάλος αριθμός έργων τα οποία χαρα­κτη­ρί­στη­καν ως “Ολυ­μπιακά”, χωρίς να έχουν απα­ραί­τητα άμεση σχέση με την προ­ε­τοι­μα­σία και τη διε­ξα­γωγή των Ολυ­μπια­κών Αγώνων.

Τέτοιες περι­πτώ­σεις, για παρά­δειγμα, είναι οι ανα­πλά­σεις σε περιο­χές της Αθήνας που δεν είχαν άμεση σχέση με τις Ολυ­μπια­κές αθλη­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις, οι ανα­βαθ­μί­σεις σε επι­λεγ­μένα νοσο­κο­μεία που δεν χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν για τη νοση­λεία αθλητών ή επι­σκε­πτών, τα οδικά έργα που δεν ήταν απα­ραί­τητα για το πρό­γραμμα Ολυ­μπια­κών μετα­φο­ρών και οι δράσεις του προ­γράμ­μα­τος «Ελλάδα 2004», σκοπός του οποίου ήταν να ωφε­λη­θούν από τη διορ­γά­νωση των Ολυ­μπια­κών Αγώνων και περιο­χές της περι­φέ­ρειας.

Από την πλευρά του δημο­σιο­νο­μι­κού οφέλους, εκτι­μά­ται στη μελέτη ότι περίπου 2,9 δισ. ευρώ επέ­στρε­ψαν στα ταμεία του κράτους υπό τη μορφή φορο­λο­γι­κών εισπρά­ξεων και εργο­δο­τι­κών εισφο­ρών κατά την περίοδο προ­ε­τοι­μα­σίας και διε­ξα­γω­γής των Αγώνων.

Σε αυτό το μέγεθος πρέπει να προ­στε­θούν και τα κρατικά έσοδα που συσχε­τί­ζο­νται με την αυξη­μένη οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα στη μετα­ο­λυ­μπιακή περίοδο.

Ενδει­κτικά, από την οικο­νο­με­τρική ανάλυση που περι­λαμ­βά­νε­ται στη μελέτη, προ­κύ­πτει ότι υπάρχει θετική και στα­τι­στικά σημα­ντική συσχέ­τιση της διορ­γά­νω­σης με το πλήθος των διεθνών αφίξεων, το ύψος της του­ρι­στι­κής δαπάνης και την αξία των εξα­γω­γών.

Η επί­δραση στον του­ρι­σμό είναι άμεση, αλλά δεν επε­κτεί­νε­ται πέραν από το 2008. Ενδε­χο­μέ­νως, η βρα­χύ­τητα του απο­τε­λέ­σμα­τος να οφεί­λε­ται και στην επί­πτωση που είχε η κρίση στην προβολή της χώρας και της πόλης της Αθήνας διεθνώς.

Συνο­λικά, η ανάλυση με τη χρήση μακρο­οι­κο­νο­μι­κών υπο­δειγ­μά­των γενικής ισορ­ρο­πίας ανέ­δειξε ότι οι Αγώνες είχαν αισθητά θετική επί­δραση στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα και στην απα­σχό­ληση σε όλη την περίοδο εξέ­τα­σης 2000-2013. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι, αν οι Αγώνες δεν είχαν γίνει, το 2004 το επίπεδο του ΑΕΠ θα ήταν κατά 2,5% χαμη­λό­τερο, ενώ η απα­σχό­ληση θα ήταν μειω­μένη κατά περίπου 44 χιλιά­δες θέσεις εργα­σίας. Μετά το 2004, η επί­δραση των παρα­γό­ντων ζήτησης υπο­χώ­ρησε στα­διακά, όμως οι παρά­γο­ντες προ­σφο­ράς (άνοδος της παρα­γω­γι­κό­τη­τας) επέ­κτει­ναν τις θετικές επι­δρά­σεις στην οικο­νο­μία μεσο­πρό­θε­σμα. Από την άλλη πλευρά, η ελλιπής αξιο­ποί­ηση της Ολυ­μπια­κής κλη­ρο­νο­μιάς, μετά το πέρας των Αγώνων, εκτι­μά­ται στη μελέτη ότι απο­μεί­ωσε το ΑΕΠ μακρο­χρό­νιας ισορ­ρο­πίας της χώρας κατά περίπου 0,2%», όπως ανα­φέ­ρει η μελέτη του ΙΟΒΕ.

Συνο­λικά, η μελέτη προ­σφέ­ρει την ποσο­τι­κο­ποί­ηση και τη βάση ανά­λυ­σης, ώστε να αξιο­λο­γη­θούν τόσο τα οφέλη όσο και οι χαμένες ευκαι­ρίες που σχε­τί­ζο­νται με τους Αγώνες.

Καθη­με­ρινή