Οι αμυντικές συμφωνίες της Ελλάδας το 2022

Η γε­ω­πο­λι­τι­κή είναι η ανά­λυ­ση των γε­ω­γρα­φι­κών επιρ­ρο­ών στις σχέ­σεις εξου­σί­ας στον κλάδο των διε­θνών σχέ­σε­ων. Στην πα­γκό­σμια σκα­κιέ­ρα, τα πεδία αντα­γω­νι­σμού που ανα­δύ­θη­καν μετά το τέλος του Ψυ­χρού Πο­λέ­μου είναι αρ­κε­τά και δια­τα­ράσ­σουν δυ­νε­χώς τις διε­θνείς σχέ­σεις και τις ισορ­ρο­πί­ες ισχύ­ος. Η Ελ­λά­δα γε­ω­γρα­φι­κά ρι­ζω­μέ­νη στο νο­τιο­α­να­το­λι­κό άκρο της Ευ­ρώ­πης, απο­τε­λεί «εν­διά­με­σο χώρο», σταυ­ρο­δρό­μι Δύσης και Ανα­το­λή και είναι ση­μείο συ­νά­ντη­σης τριών ηπεί­ρων. Η συμ­με­το­χή της χώρας στους δυ­τι­κούς θε­σμούς (ΕΕ, ΝΑΤΟ) τής προσ­δί­δει ένα ισχυ­ρό­πλε­ο­νέ­κτη­μα.

Στην ανα­το­λή του έτους 2022, ση­μείο ανα­φο­ράς και δεί­κτη γε­ω­στρα­τη­γι­κής και γε­ω­πο­λι­τι­κή­ςε­πιρ­ρο­ή­ςα­πο­τε­λούν οι αμυ­ντι­κές συμ­φω­νί­ες της Ελ­λά­δας με ΗΠΑ, Γαλ­λία, ΗΑΕ και τα τρι­με­ρή γε­ω­οι­κο­νο­μι­κά σχή­μα­τα Ελ­λά­δας, Κύ­πρου, Αι­γύ­πτου και Ελ­λά­δας, Κύ­πρου, Ισ­ρα­ήλ.

ΑΜΥ­ΝΤΙ­ΚΗ ΣΥΜ­ΦΩ­ΝΙΑ ΜΕ ΗΠΑ

Στις 14 Οκτω­βρί­ου 2021 στην Ουά­σιγ­κτον των ΗΠΑ μπή­καν οι τε­λι­κές υπο­γρα­φές για την πε­ντα­ε­τή συμ­φω­νία αμυ­ντι­κής συ­νερ­γα­σί­ας Ελ­λά­δας και ΗΠΑ. Την υπέ­γρα­ψαν οι δύο Υπουρ­γοί Εξω­τε­ρι­κών, Ν. Δέν­διας και Α. Μπλίν­κεν. Επί της ου­σί­ας πρό­κει­ται για ανα­νέ­ω­ση της αμυ­ντι­κής συμ­φω­νί­ας που είχε υπό­γρα­φεί το 1990 ανά­με­σα στα δύο κράτη.

Ση­μα­ντι­κή είναι η δεύ­τε­ρη πα­ρά­γρα­φος της συμ­φω­νί­ας αυτή καθώς ανα­φέ­ρει ρητά την αμοι­βαία συν­δρο­μή σε πε­ρί­πτω­ση ένο­πλης επί­θε­σης ή απει­λής επί­θε­σης. Είναι σαφές ότι σε αυτήν στο­χο­ποιεί­ται το casusbelliτης Τουρ­κί­ας. Επι­πρό­σθε­τα η συμ­φω­νία αυτή δίνει ση­μα­ντι­κές δυ­να­τό­τη­τες για επεν­δύ­σεις των αμε­ρι­κα­νι­κών ενό­πλων δυ­νά­με­ων σε μια σειρά από το­πο­θε­σί­ες όπου υπάρ­χουν οι βά­σεις τους όπως, η Αλε­ξαν­δρού­πο­λη, η Λά­ρι­σα, το Στε­φα­νο­βί­κειο και η Σούδα, πε­ριο­χές οι οποί­ες είναι αυ­ξη­μέ­νη­ςγε­ω­στρα­τη­γι­κής αξίας τόσο για την Ελ­λά­δα όσο και για τις ΗΠΑ. Συ­νο­δευ­τι­κή της συμ­φω­νί­ας αυτής είναι η επι­στο­λή του Υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών των ΗΠΑ, Α. Μπλίν­κεν, η οποία κάνει λόγο για τα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα της Ελ­λά­δας, που κα­λύ­πτει την υφα­λο­κρη­πί­δα και την ΑΟΖ, για το δί­καιο της θά­λασ­σας, αλλά και για την αξιο­ποί­η­ση των ελ­λη­νι­κών νη­σιών από πλευ­ράς Αμε­ρι­κής για την ανά­πτυ­ξη στρα­τιω­τι­κής πα­ρου­σί­ας εκεί.

ΑΜΥ­ΝΤΙ­ΚΗ ΣΥΜ­ΦΩ­ΝΙΑ ΜΕ ΓΑΛ­ΛΙΑ

Ένα αμυ­ντι­κό δόγμα ανά­με­σα σε Ελ­λά­δα και Γαλ­λία συμ­φω­νή­σθη­κε στις 28 Σε­πτεμ­βρί­ου 2021. Τη συμ­φω­νία ανά­με­σα στην ελ­λη­νι­κή και την γαλ­λι­κή Κυ­βέρ­νη­ση υπέ­γρα­ψαν οι υπουρ­γοί Εξω­τε­ρι­κών Ν. Δέν­διας και Ζαν Υβ Λε Ντριάν και Άμυ­νας Ν. Πα­να­γιω­τό­που­λος και Φλο­ράνς Παρλί, ενώ πα­ρό­ντες ήταν ο Πρω­θυ­πουρ­γός Κ. Μη­τσο­τά­κης και ο Πρό­ε­δρος της Γαλ­λι­κής Δη­μο­κρα­τί­ας Ε. Μα­κρόν.

Η συ­γκε­κρι­μέ­νη συμ­φω­νία απαρ­τί­ζε­ται από 31 άρθρα, με το πιο ση­μα­ντι­κό να είναι το δεύ­τε­ρο άρθρο. Συ­γκε­κρι­μέ­να, ανα­φέ­ρει «τα Μέρη πα­ρέ­χουν το ένα στο άλλο βο­ή­θεια και συν­δρο­μή, με όλα τα κα­τάλ­λη­λα μέσα που έχουν στην διά­θε­σή τους, κι εφό­σον υφί­στα­ται ανά­γκη με τη χρήση ένο­πλης βίας, εάν δια­πι­στώ­σουν από κοι­νού ότι μία ένο­πλη επί­θε­ση λαμ­βά­νει χώρα ενα­ντί­ον της επι­κρά­τειας ενός από τα δύο, σύμ­φω­να με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνω­μέ­νων Εθνών.» Επί­σης, ση­μα­ντι­κό είναι και το τρίτο μέρος της συμ­φω­νί­ας αυτής που κάνει λόγο για την στρα­τιω­τι­κή συ­νερ­γα­σία ανά­με­σα στα δύο κράτη. Γί­νε­ται ανα­φο­ρά στην εμ­βά­θυν­ση της συ­νερ­γα­σί­ας σε θέ­μα­τα άμυ­νας, όπως την αμυ­ντι­κο­τε­χνι­κή συ­νερ­γα­σία, την πε­ρι­φε­ρεια­κή αμυ­ντι­κή συ­νερ­γα­σία, τις αμυ­ντι­κές πρω­το­βου­λί­ες, τη θα­λάσ­σια ασφά­λεια, τις υβρι­δι­κές απει­λές και προ­κλή­σεις, τις κυ­βερ­νο-απει­λές, ενώ επί­σης γί­νε­ται λόγος και για συ­νερ­γα­σία στην εκ­παί­δευ­ση των Στε­λε­χών των δύο κρα­τών. Εξί­σου γί­νε­ται ανα­φο­ρά, στο τέ­ταρ­το μέρος, για την συ­νερ­γα­σία στους εξο­πλι­σμούς και τις βιο­μη­χα­νί­ες άμυ­νας. Την ίδια ημέρα επί­σης προ­ω­θή­θη­κε η συμ­φω­νία για την αγορά 3 φρε­γα­τών τύπου Belharra από την γαλ­λι­κή NavalGroup, με δυ­να­τό­τη­τα από­κτη­σης άλλης μια­ςκα­θώς και 6 επι­πλέ­ον­συγ­χρό­νων­μα­χη­τι­κώνRafale(συ­νο­λι­κά 24) τα οποί­α­α­να­βαθ­μί­ζουν την ελ­λη­νι­κή­α­πο­τρε­πτι­κή ισχύ.

Στο δεύ­τε­ρο επί­πε­δο, την γε­ω­πο­λι­τι­κή στην Αν. Με­σό­γειο, η Γαλ­λία θέλει να δεί­ξει ότι θα συ­μπλη­ρώ­σει το κενό που εν­δε­χο­μέ­νως θα αφή­σει μία με­τα­τό­πι­ση του αμε­ρι­κα­νι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος προς τον Ει­ρη­νι­κό Ωκε­α­νό. Η Γαλ­λία είναι μία δύ­να­μη με ισχυ­ρή δρα­στη­ριό­τη­τα στην πε­ριο­χή. Συ­νε­πώς, η συμ­φω­νία με την Γαλ­λία είναι μια πε­ρι­φε­ρεια­κή συμ­φω­νία που αλ­λά­ζει το γε­ω­πο­λι­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον. Από την μία πλευ­ρά, οι νέες φρε­γά­τες με­τα­το­πί­ζουν τις ισορ­ρο­πί­ες ισχύ­ος προς την πλευ­ρά της Ελ­λά­δας όχι μόνο στο Αι­γαίο αλλά στην ευ­ρύ­τε­ρη Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Από την άλλη πλευ­ρά, η δέ­σμευ­ση της Γαλ­λί­ας να συν­δρά­μει σε πε­ρί­πτω­ση που η Ελ­λά­δα δε­χθεί επί­θε­ση απο­δει­κνύ­ει πρα­κτι­κά ότι η Ελ­λά­δα δεν είναι μόνη στην πε­ριο­χή όχι μόνο ανα­φο­ρι­κά με τους κιν­δύ­νους που έχει να αντι­με­τω­πί­σει αλλά και ανα­φο­ρι­κά με την ασφά­λεια και

στα­θε­ρό­τη­τα στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή, και κατ’επέ­κτα­ση γί­νε­ται η πρω­το­πό­ρος χώρα στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Αυτή η συμ­φω­νία επί­σης θα μπο­ρού­σε να απο­τε­λέ­σει και ένα μο­νο­πά­τι για την γε­νι­κό­τε­ρη ευ­ρω­παϊ­κή συ­νερ­γα­σία σε θέ­μα­τα άμυ­νας έτσι ώστε να κα­τα­στεί ξανά η Ευ­ρώ­πη μία γε­ω­στρα­τη­γι­κή υπερ­δύ­να­μη. Στην πα­ρού­σα στιγ­μή πά­ντως η Ευ­ρώ­πη βρί­σκει την δύ­να­μή της στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο μέσω της συ­νερ­γα­σί­ας της Ελ­λά­δας και της Γαλ­λί­ας.

ΣΥΜ­ΦΩ­ΝΙΑ ΜΕ ΗΑΕ

Η Αθήνα και το Άμπου Ντά­μπι υπέ­γρα­ψαν τον Νο­έμ­βριο του 2020 μία αμυ­ντι­κή συμ­φω­νία ως απά­ντη­ση προς τον απο­στα­θε­ρο­ποι­η­τι­κό ρόλο της Τουρ­κί­ας. Η Συμ­φω­νία Κοι­νής Συ­νερ­γα­σί­ας και η Ρήτρα Αμοι­βαί­ας Στρα­τιω­τι­κής Συν­δρο­μής απο­σκο­πούν στη δια­τή­ρη­ση της ασφά­λειας, της ει­ρή­νης και της στα­θε­ρό­τη­τας στην πε­ριο­χή.

ΣΑ­ΟΥ­ΔΙ­ΚΗ ΑΡΑ­ΒΙΑ

Στις 14 Σε­πτεμ­βρί­ου 2021 ανα­χώ­ρη­σε ελ­λη­νι­κή δύ­να­μη με μια Πυ­ρο­βο­λαρ­χία Κα­τευ­θυ­νο­μέ­νων Βλη­μά­των (ΠΚΒ) του αντια­ε­ρο­πο­ρι­κού συ­στή­μα­τος με­γά­λου βε­λη­νε­κούς PATRIOT, τα οποία θα συμ­βά­λουν στην αε­ρά­μυ­να του Βα­σι­λεί­ου της Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας. Είναι μια ση­μα­ντι­κή απο­στο­λή για την Ελ­λά­δα, καθώς συμ­βά­λει στην διε­θνή προ­βο­λή της ισχύ­ος της. Αυτή η απο­στο­λή μαζί με άλλες κοι­νές στρα­τιω­τι­κές δρά­σεις ου­σια­στι­κά επι­βε­βαιώ­νουν τις άρι­στες σχέ­σεις Ελ­λά­δας και Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας, ενώ προ­ω­θούν την ασφά­λεια στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και στην Μέση Ανα­το­λή.

ΕΠΙ­ΛΟ­ΓΟΣ

Στό­χος αυτών των αμυ­ντι­κών­συμ­φω­νιών είναι να απο­τε­λέ­σουν κα­τα­λύ­τη στην πε­ριο­χή και αντί­βα­ρο στις τουρ­κι­κές προ­κλη­τι­κό­τη­τες και ανα­θε­ω­ρη­τι­σμούς. Γέρ­νουν την πλά­στιγ­γα υπέρ της Ελ­λά­δας καθώς συ­μπλέ­ει με ισχυ­ρές δυ­νά­μεις που δρουν στην Ανα­το­λι­κή­Με­σό­γειο. Οι αμυ­ντι­κές συμ­φω­νί­ες κι­νού­νται προς την σωστή κα­τεύ­θυν­ση και η Ελ­λά­δα κα­τα­φέρ­νει με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο να θω­ρα­κί­ζει την κυ­ριαρ­χία της και την εδα­φι­κή της ακε­ραιό­τη­τα, αλλά και να προ­ω­θεί συν­θή­κες συ­νερ­γα­σί­ας, σε­βα­σμού και προ­βο­λής της ισχύ­ος της με κύ­ριο­στό­χο­την επαύ­ξη­ση της δίκης της απο­τρε­πτι­κή­ςδύ­να­μης και της ικα­νό­τη­τας να αντι­με­τω­πί­ζει μόνη της κάθε εχθρό.

ΙΩ­ΑΝ­ΝΗΣ ΣΤ . ΦΛΕ­ΒΑ­ΡΗΣ

Ανε­ξάρ­τη­τος Πε­ρι­φε­ρεια­κός Σύμ­βου­λος

Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου

Από­φοι­τος Νο­μι­κής Σχο­λής ΑΠΘ

ΜSc Διε­θνείς Σχέ­σεις – Δια­κυ­βέρ­νη­ση – Παν. Αιγ.

MSc Πο­λι­τι­κοί Θε­σμοί – Αρ­χαίο Θέ­α­τρο – Παν. Αιγ.