Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος – ΠΟΥ: «Σκοτώνει έξι εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως – Παθητικοί καπνιστές οι 600.000»

Οι δυ­σμε­νείς επι­πτώ­σεις από τη χρήση κα­πνι­κών προ­ϊ­ό­ντων και τα οφέλη από τη δια­κο­πή του κα­πνί­σμα­τος πα­ρου­σιά­ζο­νται, τεκ­μη­ριω­μέ­να, από τη διε­θνή επι­στη­μο­νι­κή κοι­νό­τη­τα.

Απα­ντή­σεις σε συχνά ερω­τή­μα­τα και απο­ρί­ες πο­λι­τών, σχε­τι­κά με το κά­πνι­σμα δίνει η Ελ­λη­νι­κή Πνευ­μο­νο­λο­γι­κή Εται­ρεία (ΕΠΕ).

Το τσι­γά­ρο και τα το­ξι­κά προ­ϊ­ό­ντα του ει­σέρ­χο­νται σε όλα τα κύτ­τα­ρα του ορ­γα­νι­σμού μας, βλά­πτο­ντας όλα τα συ­στή­μα­τα, με πρώτα, σε συ­χνό­τη­τα, το ανα­πνευ­στι­κό και το καρ­διαγ­γεια­κό».

Το πα­θη­τι­κό κά­πνι­σμα μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σει σχε­δόν ό,τι και το ίδιο το κά­πνι­σμα. Απλά, «χρειά­ζε­ται» με­γα­λύ­τε­ρη έκ­θε­ση.

Κάθε χρόνο, πε­θαί­νουν 600.000 μη κα­πνι­στές, σε όλο τον κόσμο, επει­δή είχαν εκτε­θεί σε πα­θη­τι­κό κά­πνι­σμα. Από αυ­τούς 166.000 θά­να­τοι αφο­ρούν παι­διά ηλι­κί­ας μι­κρό­τε­ρης των 5 ετών».

Το ηλε­κτρο­νι­κό τσι­γά­ρο δεν έχει απο­δει­χτεί ως ασφα­λές μέσο δια­κο­πής του κα­πνί­σμα­τος, ούτε απο­τε­λεί εγκε­κρι­μέ­νη εναλ­λα­κτι­κή λύση για το κά­πνι­σμα».

Πολ­λοί κα­πνι­στές, αντί να δια­κό­ψουν το κά­πνι­σμα, επι­λέ­γουν “ligh” τσι­γά­ρα, πι­στεύ­ο­ντας ότι έτσι επι­βα­ρύ­νουν λι­γό­τε­ρο την υγεία τους. Εκεί­νο που συμ­βαί­νει είναι ότι στα light τσι­γά­ρα υπάρ­χουν μικρά ανοίγ­μα­τα στο φίλ­τρο, στο ση­μείο, όπου οι κα­πνι­στές συ­νή­θως το­πο­θε­τούν τα χείλη τους ή τα δά­κτυ­λά τους όταν κα­πνί­ζουν. Κατ’ αυτό τον τρόπο, στο ερ­γα­στή­ριο με­τριέ­ται μικρή πο­σό­τη­τα πίσ­σας και νι­κο­τί­νης επει­δή ο κα­πνός ανα­μει­γνύ­ε­ται με αέρα. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, μόλις ο κα­πνι­στής κλεί­σει με τα χείλη του ή τα δά­κτυ­λα τα ανοίγ­μα­τα στο φίλ­τρο, κα­πνί­ζει ένα κα­νο­νι­κό τσι­γά­ρο. Δη­λα­δή, σε πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες κα­πνί­σμα­τος, τα light τσι­γά­ρα επι­βα­ρύ­νουν την υγεία όσο και τα κα­νο­νι­κά τσι­γά­ρα.

Η κ. Πα­ρα­σκευή Κα­τσα­ού­νου, ανα­πλη­ρώ­τρια κα­θη­γή­τρια Πνευ­μο­νο­λο­γί­ας (ΕΚΠΑ), είναι υπεύ­θυ­νη Μο­νά­δας Πνευ­μο­νο­λο­γί­ας και Ανα­πνευ­στι­κής Ανε­πάρ­κειας στο νο­σο­κο­μείο «Ευαγ­γε­λι­σμός» και μέλος της ΕΠΕ

Στη συ­νέ­ντευ­ξή της στο ertnews.gr, πα­ρου­σιά­ζει τα στοι­χεία που αφο­ρούν στις δυ­σμε­νείς επι­πτώ­σεις των προ­ϊ­ό­ντων κα­πνού στην υγεία μας και το­νί­ζει την ανά­γκη στή­ρι­ξης των Κέ­ντρων Δια­κο­πής του Κα­πνί­σμα­τος.

Οι Ελ­λη­νες, σε ποιο πο­σο­στό, κα­πνί­ζουν, τα τε­λευ­ταία χρό­νια;

« Σύμ­φω­να με το Ευ­ρω­βα­ρό­με­τρο του 2020, το 42% των Ελ­λή­νων κάνει χρήση κα­πνι­κών προ­ϊ­ό­ντων και το 17% είναι πρώην κα­πνι­στές, πο­σο­στά πολύ υψη­λό­τε­ρα από αυτά των Ευ­ρω­παί­ων, που είναι 22% και 27%, αντί­στοι­χα. Ιδιαί­τε­ρα δη­μο­φι­λή φαί­νε­ται να είναι και τα νε­ό­τε­ρα κα­πνι­κά προ­ϊ­ό­ντα, ηλε­κτρο­νι­κό και θερ­μαι­νό­με­νο τσι­γά­ρο, που σύμ­φω­να με την ίδια πηγή, το 17% και 9% των πο­λι­τών, αντί­στοι­χα, τα έχουν δο­κι­μά­σει, πο­σο­στό που πι­θα­νό­τα­τα να έχει αυ­ξη­θεί τα τε­λευ­ταία 3 έτη».

Σε ποιο πο­σο­στό απο­δί­δε­ται στο κά­πνι­σμα η πρό­κλη­ση καρ­κί­νου και καρ­διαγ­γεια­κών νο­ση­μά­των;

« Η κα­τα­νά­λω­ση κα­πνού είναι η πρώτη αιτία καρ­κί­νου, που μπο­ρεί να προ­λη­φθεί, με το 27% των καρ­κί­νων να απο­δί­δο­νται στο κά­πνι­σμα και 16 τύποι της συ­γκε­κρι­μέ­νης ασθέ­νειας να σχε­τί­ζο­νται με το κά­πνι­σμα, με κο­ρυ­φαίο τον καρ­κί­νο του πνεύ­μο­να. Το 80–90% των καρ­κί­νων του πνεύ­μο­να σχε­τί­ζο­νται, άμεσα, με τη χρήση του κα­πνού και άλ­λους καρ­κί­νους (ου­ρο­δό­χου κύ­στε­ως, πα­γκρέ­α­τος, ωο­θη­κών)».

«Ακόμα και κα­κο­ή­θειες στα παι­διά σχε­τί­ζο­νται με την έκ­θε­σή τους σε πα­θη­τι­κό κά­πνι­σμα, τόσο κατά την εγκυ­μο­σύ­νη, όσο και μετά τη γέν­νη­σή τους. Οι επι­πτώ­σεις είναι εξί­σου δυ­σμε­νείς για πλειά­δα ασθε­νειών, όπως τα καρ­διαγ­γεια­κά νο­σή­μα­τα, η Χρό­νια Απο­φρα­κτι­κή Πνευ­μο­νο­πά­θεια, οι λοι­μώ­ξεις του ανα­πνευ­στι­κού συ­στή­μα­τος, ο σακ­χα­ρώ­δης δια­βή­της κ.ά.».

« Το 90% των εμ­φραγ­μά­των του μυο­καρ­δί­ου, που συμ­βαί­νουν σε άντρες ηλι­κί­ας μι­κρό­τε­ρης των 50 ετών, έχει ως κύριο αίτιο το κά­πνι­σμα».

Η κ. Κα­τσα­ού­νου, επι­ση­μαί­νει, ωστό­σο:

«Σε καμία πε­ρί­πτω­ση τα πα­ρα­πά­νω δεν πρέ­πει να απο­τε­λούν στίγ­μα για τους κα­πνι­στές, οι οποί­οι ως εξαρ­τη­μέ­νοι από τη νι­κο­τί­νη, απο­τε­λούν θύ­μα­τα. Οφεί­λου­με να τους προ­σφέ­ρου­με, μέσα από τα Ια­τρεία Δια­κο­πής του Κα­πνί­σμα­τος, την ασφα­λή και απο­τε­λε­σμα­τι­κή τρί­μη­νη θε­ρα­πεία (φαρ­μα­κευ­τι­κή και συ­μπε­ρι­φο­ρι­κή), για τη χρό­νια νόσο της εξάρ­τη­σης από τη νι­κο­τί­νη.

Πόσο δύ­σκο­λη είναι η δια­κο­πή του κα­πνί­σμα­τος, ακόμη και αν κά­ποιος το επι­θυ­μεί;

«Η δια­κο­πή του κα­πνί­σμα­τος είναι ιδιαί­τε­ρα δύ­σκο­λη (ανα­φε­ρό­με­να πο­σο­στά επι­τυ­χί­ας 3-5%), όταν γί­νε­ται με­μο­νω­μέ­να και με ατο­μι­κή και μόνο προ­σπά­θεια.

Τα πο­σο­στά αυτά είναι ιδιαί­τε­ρα χα­μη­λά, ακόμη και όταν υπάρ­χει ια­τρι­κός λόγος, ο οποί­ος επι­βάλ­λει τη δια­κο­πή κα­πνί­σμα­τος, όπως π.χ. στους ασθε­νείς που έχουν υπο­στεί έμ­φραγ­μα του μυο­καρ­δί­ου (14 %).

Η με­γά­λη δυ­σκο­λία στη δια­κο­πή του κα­πνί­σμα­τος δε θα πρέ­πει να ερ­μη­νευ­τεί ως αδια­φο­ρία των κα­πνι­στών για την υγεία τους ή ανοη­σία. Απλά ανα­δει­κνύ­ει ου­σια­στι­κά την εντο­νό­τα­τη ψυ­χο­λο­γι­κή και σω­μα­τι­κή εξάρ­τη­ση την οποία προ­κα­λεί το τσι­γά­ρο».

Στα ια­τρεία Δια­κο­πής του κα­πνί­σμα­τος τί επι­τυγ­χά­νε­ται;

«Τα Ια­τρεία Δια­κο­πής Κα­πνί­σμα­τος μπο­ρούν να βοη­θή­σουν, πα­ρέ­χο­ντας ου­σια­στι­κή, ορ­γα­νω­μέ­νη, συ­στη­μα­τι­κή, επι­στη­μο­νι­κή και συ­νε­χή στή­ρι­ξη. Έχει υπο­λο­γι­στεί ότι μόνο 10% των κα­πνι­στών που απο­πει­ρώ­νται να δια­κό­ψουν το κά­πνι­σμα ανα­ζη­τούν βο­ή­θεια, παρά το ότι αυτό δε­κα­πλα­σιά­ζει την πι­θα­νό­τη­τα να τα κα­τα­φέ­ρουν. Τα πο­σο­στά επι­τυ­χί­ας δια­κο­πής αυ­ξά­νουν ση­μα­ντι­κό­τα­τα στα Ει­δι­κά Ια­τρεία Δια­κο­πής Κα­πνί­σμα­τος και φτά­νουν έως 64% στα ια­τρεία του ΕΚΠΑ

(Μο­νά­δα Πνευ­μο­νο­λο­γί­ας και Ανα­πνευ­στι­κής Ανε­πάρ­κειας της Α’ Κλι­νι­κής Εντα­τι­κής Θε­ρα­πεί­ας της Ια­τρι­κής Σχο­λής του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών στον «Ευαγ­γε­λι­σμό» και το «Ευ­γε­νί­δειο».

Αν ένας ασθε­νής εξα­κο­λου­θεί να κα­πνί­ζει, με ποιες συ­νέ­πειες βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πος;

«Το πε­ρί­που 40% των κα­πνι­στών, που δια­γι­γνώ­σκο­νται με καρ­κί­νο πνεύ­μο­να κα­πνί­ζουν, ακόμη, τη στιγ­μή της διά­γνω­σης.

Επι­πρό­σθε­τα, κά­ποιοι πρώην κα­πνι­στές, υπό το άγχος της διά­γνω­σης, υπο­τρο­πιά­ζουν και κα­πνί­ζουν. Αν και το 44% των

δια­γνώ­σε­ων των ασθε­νών με καρ­κί­νο του πνεύ­μο­να γί­νε­ται σε πρώ­ι­μα στά­δια, μόνο 14–58% δια­κό­πτουν το κά­πνι­σμα μετά τη διά­γνω­ση της κα­κο­ή­θειας. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να θέ­τουν τον εαυτό τους σε αυ­ξη­μέ­νο με­τεγ­χει­ρη­τι­κό κίν­δυ­νο, μειω­μέ­νη αντα­πό­κρι­ση στη χη­μειο­θε­ρα­πεία και την ακτι­νο­βο­λία και αυ­ξη­μέ­νο κίν­δυ­νο υπο­τρο­πής ή και­νούρ­γιο πρω­το­πα­θή καρ­κί­νο».

Στη χώρα μας, η εφαρ­μο­γή προ­γράμ­μα­τος έγκαι­ρης διά­γνω­σης για τον καρ­κί­νο του πνεύ­μο­να, μπαί­νει σε τρο­χιά υλο­ποί­η­σης, όπως ανα­κοί­νω­σαν, τον πε­ρα­σμέ­νο μήνα, τα συ­ναρ­μό­δια υπουρ­γεία. Το πρό­γραμ­μα προ­συμ­πτω­μα­τι­κού ελέγ­χου ξε­κι­νά­ει, πι­λο­τι­κά, σε του­λά­χι­στον τέσ­σε­ρα νο­σο­κο­μεία. Η δράση θα αφορά σε άτομα που δια­τρέ­χουν υψηλό κίν­δυ­νο:

Πρό­κει­ται για τους νυν και πρώην κα­πνι­στές ηλι­κί­ας 50-80 ετών, που έχουν δια­κό­ψει το κά­πνι­σμα, εντός 15ετίας και εκεί­νους– της ίδιας ηλι­κια­κής ομά­δας- οι οποί­οι κα­πνί­ζουν ή κά­πνι­ζαν ένα πα­κέ­το τσι­γά­ρα για 20 έτη ή πε­ρισ­σό­τε­ρο. Η προ­λη­πτι­κή εξέ­τα­ση θα αφορά στη δω­ρε­άν διε­νέρ­γεια Αξο­νι­κής Το­μο­γρα­φί­ας χα­μη­λής δόσης ακτι­νο­βο­λί­ας.

Οι εκ­πρό­σω­ποι τεσ­σά­ρων με­γά­λων επι­στη­μο­νι­κών φο­ρέ­ων πα­ρου­σί­α­σαν τους βα­σι­κούς άξο­νες της συ­γκε­κρι­μέ­νης δρά­σης και οι προ­τά­σεις τους θα υπο­βλη­θούν προς αξιο­λό­γη­ση στο Υπουρ­γείο Υγεί­ας. Πρό­κει­ται για την Ελ­λη­νι­κή Πνευ­μο­νο­λο­γι­κή Εται­ρεία (ΕΠΕ), την  Ελ­λη­νι­κή Ακτι­νο­λο­γι­κή Εται­ρεία (ΕΑΕ) και την Ελ­λη­νι­κή Εται­ρεία Χει­ρουρ­γών Θώ­ρα­κος-Καρ­διάς-Αγ­γεί­ων (ΕΕ­ΧΘ­ΚΑ), με την ενερ­γό συμ­με­το­χή της Ελ­λη­νι­κής Ομο­σπον­δί­ας Καρ­κί­νου (ΕΛΛΟΚ).

Στη συ­νέ­ντευ­ξη Τύπου που έδω­σαν οι εκ­πρό­σω­ποι των επι­στη­μο­νι­κών αυτών φο­ρέ­ων επε­σή­μα­ναν, ακόμη, ότι: «Δεν είναι ποτέ αργά, για να στα­μα­τή­σου­με το κά­πνι­σμα».

Σύμ­φω­να με την Ελ­λη­νι­κή Πνευ­μο­νο­λο­γι­κή Εται­ρεία, τα άμεσα, καθώς και μα­κρο­πρό­θε­σμα οφέλη στην υγεία μας από τη δια­κο­πή του κα­πνί­σμα­τος είναι τα εξής:

20 λεπτά μετά τη δια­κο­πή

Ο καρ­δια­κός ρυθ­μός και η αρ­τη­ρια­κή μας πίεση, μειώ­νο­νται.

12 ώρες μετά τη δια­κο­πή

Το επί­πε­δο του μο­νο­ξει­δί­ου του άν­θρα­κα στο αίμα μας μειώ­νε­ται

στο φυ­σιο­λο­γι­κό.

2-12 εβδο­μά­δες μετά τη δια­κο­πή

Η κυ­κλο­φο­ρία του αί­μα­τος βελ­τιώ­νε­ται και η πνευ­μο­νι­κή μας

λει­τουρ­γία αυ­ξά­νε­ται.

1-9 μήνες μετά τη δια­κο­πή

Ο βήχας και η δύ­σπνοια μειώ­νο­νται.

1 έτος μετά τη δια­κο­πή

Ο κίν­δυ­νος καρ­διαγ­γεια­κού επει­σο­δί­ου έχει μειω­θεί στο μισό.

5 χρό­νια μετά τη δια­κο­πή

Ο κίν­δυ­νος καρ­κί­νου του στό­μα­τος, της κε­φα­λής-τρα­χή­λου και του λά­ρυγ­γα μειώ­νε­ται στο μισό. Ο κίν­δυ­νος εγκε­φα­λι­κού επει­σο­δί­ου μειώ­νε­ται, ενώ για τα επό­με­να 5 έως 15 χρό­νια είναι ίδιος με κά­ποιου που δεν έχει κα­πνί­σει.

10 χρό­νια μετά τη δια­κο­πή

Ο κίν­δυ­νος καρ­κί­νου του πνεύ­μο­να μειώ­νε­ται στο μισό, ενώ, μειώ­νε­ται, επί­σης, ο κίν­δυ­νος καρ­κί­νου του οι­σο­φά­γου, της ου­ρο­δό­χου κύ­στε­ως, του τρα­χή­λου της μή­τρας, του πα­γκρέ­α­τος και των νε­φρών.

15 χρό­νια μετά τη δια­κο­πή

Ο κίν­δυ­νος στε­φα­νιαί­ας νόσου είναι ίδιος με κά­ποιου που δεν κά­πνι­σε ποτέ.

Μπο­ρούν τα άτομα όλων των ηλι­κιών, που έχουν, ήδη, ανα­πτύ­ξει προ­βλή­μα­τα υγεί­ας που σχε­τί­ζο­νται με το κά­πνι­σμα να επω­φε­λη­θούν από τη δια­κο­πή;

Η δια­κο­πή του κα­πνί­σμα­τος βελ­τιώ­νει την πρό­γνω­ση και την πο­ρεία της νόσου, καθώς και την αντα­πό­κρι­ση στη θε­ρα­πεία.

Τα άτομα με χρό­νια ανα­πνευ­στι­κά νο­σή­μα­τα επι­τυγ­χά­νουν κα­λύ­τε­ρη ποιό­τη­τα ζωής με τη δια­κο­πή κα­πνί­σμα­τος, λι­γό­τε­ρες πα­ρο­ξύν­σεις και νο­ση­λεί­ες, κα­λύ­τε­ρη αντα­πό­κρι­ση στη φαρ­μα­κο­θε­ρα­πεία και βελ­τί­ω­ση στην έκ­πτω­ση της ανα­πνευ­στι­κής τους λει­τουρ­γί­ας.

Τα άτομα που στα­μα­τούν το κά­πνι­σμα ακόμα και 24 ώρες, πριν από χει­ρουρ­γι­κή επέμ­βα­ση, αυ­ξά­νουν την τα­χύ­τη­τα ανάρ­ρω­σης, βελ­τιώ­νο­ντας τη λει­τουρ­γία του ανο­σο­ποι­η­τι­κού και ανα­πνευ­στι­κού συ­στή­μα­τος.

Τα δια­βη­τι­κά άτομα που κα­πνί­ζουν, δεν έχουν σωστή ρύθ­μι­ση του δια­βή­τη και εμ­φα­νί­ζουν διά­φο­ρες δια­βη­τι­κές επι­πλο­κές, πιο έντο­να. Με τη δια­κο­πή κα­πνί­σμα­τος επι­τυγ­χά­νε­ται μεί­ω­ση της εμ­φά­νι­σης επι­πλο­κών, αλλά και κα­λύ­τε­ρη ρύθ­μι­ση του δια­βή­τη.

Τα άτομα που στα­μα­τούν το κά­πνι­σμα, μετά από καρ­δια­κή Προ­σβο­λή, μειώ­νουν, κατά 50%, τις πι­θα­νό­τη­τες εμ­φά­νι­σης άλλης καρ­δια­κής προ­σβο­λής.

Πηγή: ΕΡΤ