ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

«Κλειδιά» για όλο το Αιγαίο-Τι σημαίνει η πίεση της Τουρκίας σε Αγαθονήσι και Φαρμακονήσι

news room 7 λεπτά ανάγνωση
τουρκικο μαχητικό

Διπλό στόχο έχει η πίεση που ασκεί η Τουρκία στα δύο νησιά, Αγα­θο­νήσι και Φαρ­μα­κο­νήσι, καθώς όχι μόνο αμφι­σβη­τεί­ται η ελλη­νική κυριαρ­χία επί δύο κατοι­κη­μέ­νων μάλιστα νησιών, αλλά επι­χει­ρεί­ται ο εξα­να­γκα­σμός της Ελλάδας σε δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για ΜΟΕ και αυτό που από το 2009 επι­διώ­κει η Άγκυρα, έναν «κώδικα συμπε­ρι­φο­ράς» στις πτήσεις στο Αιγαίο, ώστε να πετούν ελεύ­θερα τα τουρ­κικά μαχη­τικά χωρίς τον κίνδυνο των ανα­χαι­τί­σεων από τα ελλη­νικά.

Στα δύο νησιά η Τουρκία δεν μπορεί να εγείρει οποια­δή­ποτε διεκ­δί­κηση, αφού κείνται πέραν των 3 ναυ­τι­κών μιλίων από τις τουρ­κι­κές ακτές, καθώς η Συνθήκη της Λωζάν­νης απο­δί­δει στην Τουρκία μόνο όσα νησιά βρί­σκο­νται εντός των 3 ν.μ. και όσα ρητώς της απο­δί­δο­νται.

Τα δύο ελλη­νικά νησιά είχαν βρεθεί και πάλι στο στό­χα­στρο της τουρ­κι­κής πολε­μι­κής αερο­πο­ρίας με διαρ­κείς υπερ­πτή­σεις το 2009, προ­κα­λώ­ντας εντο­νό­τα­τες ελλη­νι­κές αντι­δρά­σεις. Η Αθήνα μάλιστα έθετε ως προ­ϋ­πό­θεση για οποια­δή­ποτε συνέ­χιση των προ­σπα­θειών των Αμε­ρι­κα­νών για εξο­μά­λυνση των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων τη διακοπή αυτών των υπερ­πτή­σεων.

Οι Αμε­ρι­κα­νοί, οι οποίοι είχαν ξεκά­θαρη θέση για την ελλη­νική κυριαρ­χία στα δύο νησιά, προ­σπά­θη­σαν αρκετές φορές να θέσουν το ζήτημα στην τουρ­κική κυβέρ­νηση, εισπράτ­το­ντας όμως τις περισ­σό­τε­ρες φορές αρνη­τική απά­ντηση, ενώ από τα απόρ­ρητα τηλε­γρα­φή­ματα (που δημο­σιο­ποί­ησε το WikiLeaks) δια­φαί­νε­ται ότι οι υπερ­πτή­σεις στα δύο νησιά δεν γίνο­νται τυχαία, αλλά είναι ελεγ­χό­με­νες και κατευ­θυ­νό­με­νες κινή­σεις.

Η Τουρκία χρη­σι­μο­ποί­ησε την «πίεση» στα δύο ελλη­νικά νησιά προ­κει­μέ­νου να επι­τύ­χει τον εγκλω­βι­σμό της Ελλάδας σε συνο­μι­λίες είτε για νέα ΜΟΕ είτε για «κώδικα συμπε­ρι­φο­ράς» στο Αιγαίο, επι­δί­ωξη που παρα­πέ­μπει στην πρό­σφατη συμ­φω­νία για συζή­τηση νέων ΜΟΕ και μέσων μείωσης της έντασης, που ετοι­μά­ζο­νται να συζη­τή­σουν οι κ. Απο­στο­λά­κης και Ακάρ.

Οι οδηγίες της Κλίντον

Ήδη από τον Ιούνιο 2009 (όπως είχε απο­κα­λύ­ψει τον Οκτώ­βριο το Liberal.gr) με τηλε­γρά­φημά της η τότε Αμε­ρι­κα­νίδα ΥΠΕΞ Χ. Κλίντον, δίνο­ντας οδηγίες στις πρε­σβείες στην Αθήνα και την Άγκυρα, απο­τυ­πώ­νει την ξεκά­θαρη θέση της Ουά­σινγ­κτον για την κυριό­τητα του Αγα­θο­νη­σίου και του Φαρ­μα­κο­νη­σίου.

Η κυρία Κλίντον μάλιστα «απειλεί» την Τουρκία ότι εάν συνε­χί­σει τις υπερ­πτή­σεις στα δύο ελλη­νικά νησιά θα δημο­σιο­ποι­ή­σει την αμε­ρι­κα­νική θέση: «… Όπως έχουμε ήδη θέσει, σας καλούμε να στα­μα­τή­σετε τις υπερ­πτή­σεις των ελλη­νι­κών νησιών Αγα­θο­νήσι και Φαρ­μα­κο­νήσι.

-Καθώς τα δύο νησιά είναι κατοι­κη­μένα, αυτές οι υπερ­πτή­σεις εισά­γουν ένα νέο επι­κίν­δυνο στοι­χείο στις δια­φο­ρές του Αιγαίου μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρ­κίας.

-Αυτό θα ισχύει κάτω υπό οποιεσ­δή­ποτε συν­θή­κες, αλλά ειδικά στην περί­πτωση του Αγα­θο­νη­σίου και Φαρ­μα­κο­νη­σίου, οι ΗΠΑ ως συμ­βαλ­λό­μενο μέρος της Συν­θή­κης των Παρι­σίων του 1947 απο­δέ­χο­νται ότι τα νησιά αυτά απο­τε­λούν κυρί­αρχη επι­κρά­τεια της Ελλάδας.

-Καθώς σε πολλά θέματα του Αιγαίου η Τουρκία εγείρει θέματα με τα οποία είτε συμ­φω­νούμε, είτε εύκολα κατα­νο­ούμε, δεν έχουμε καμιά “συμπά­θεια” προς τις θέσεις σας για αυτά τα νησιά…

-Εάν προ­κλη­θεί μια τρα­γω­δία ή εάν αυτό το θέμα τρα­βή­ξει το μεγάλο ενδια­φέ­ρον της κοινής γνώμης, θα είναι δύσκολο για εμάς να απο­φύ­γουμε να δηλώ­σουμε αυτή τη θέση των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών.

Κλίντον».

Την ξεκά­θαρη αυτή θέση ποτέ δεν φρό­ντισε να αξιο­ποι­ή­σει η Αθήνα…

Στις 13 Ιανουα­ρίου 2010, ο Αμε­ρι­κα­νός πρε­σβευ­τής Τζ. Τζέφρι ενη­με­ρώ­νει την Ουά­σινγ­κτον με Εμπι­στευ­τικό Τηλε­γρά­φημα (10ANKARA57_a) για το περιε­χό­μενο της συνά­ντη­σης που είχε ο πολι­τι­κο­στρα­τιω­τι­κός σύμ­βου­λος Αντονι Γκό­ντ­φρεϊ με τον ανα­πλη­ρωτή γενικό διευ­θυ­ντή του τουρ­κι­κού ΥΠΕΞ, αρμόδιο για τις Θαλάσ­σιες Υπο­θέ­σεις, Cagatay Ergiyes. Το τηλε­γρά­φημα έχει θέμα: «Η Τουρκία έτοιμη για ενερ­γο­ποί­ηση των συνο­μι­λιών για το Αιγαίο, η μπάλα στο γήπεδο της Αθήνας».

Ο Ergiyes δηλώνει στον Αμε­ρι­κανό ότι το τουρ­κικό ΥΠΕΞ γνω­ρί­ζει ότι οι υπερ­πτή­σεις των ελλη­νι­κών νησιών είναι αντι­πα­ρα­γω­γι­κές για τις προ­σπά­θειες βελ­τί­ω­σης των σχέσεων με την Ελλάδα και πως έχει πιέσει τον τουρ­κικό στρατό να μειώσει αυτούς τους ελιγ­μούς… Θέτει όμως συγκε­κρι­μέ­νους όρους:

«-Ενεργοποίηση των διε­ρευ­νη­τι­κών συνο­μι­λιών για το Αιγαίο.

-Πλήρη εφαρ­μογή των ΜΟΕ και προ­ώ­θηση πρό­σθε­των Μέτρων Οικο­δό­μη­σης Εμπι­στο­σύ­νης.

-Υιοθέτηση «κώδικα συμπε­ρι­φο­ράς» (code of conduct) για τις στρα­τιω­τι­κές πτήσεις στο Αιγαίο (χωρίς να προ­κα­θο­ρί­ζο­νται οι πολι­τι­κές νομικές θέσεις του κάθε μέρους)».

Η ατζέντα αυτή είναι ακριβώς η ίδια που τίθεται από την τουρ­κική πλευρά και σήμερα, και μάλιστα οι συζη­τή­σεις για τα ζητή­ματα αυτά προ­βλή­θη­καν σχεδόν ως… επι­τυ­χία της ελλη­νι­κής διπλω­μα­τίας μετά τις συνα­ντή­σεις Τσίπρα – Ερντο­γάν, Απο­στο­λάκη – Ακάρ και Κατρού­γκα­λου – Τσα­βού­σο­γλου.

Ο Ντα­βού­το­γλου

Ο Αμε­ρι­κα­νός πρε­σβευ­τής στην Άγκυρα Τζέιμς Τζέφρι σε απόρ­ρητο τηλε­γρά­φημά του στις 24 Ιουνίου 2009 (09ANKARA890_a), με απο­δέ­κτες το Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ, το υπουρ­γείο Άμυνας, το Συμ­βού­λιο Εθνικής Ασφα­λείας και την πρε­σβεία στην Αθήνα, ενη­με­ρώ­νει για το περιε­χό­μενο της συνά­ντη­σης που είχε για τα «θέματα του Αιγαίου» με τον υπουργό Εξω­τε­ρι­κών Ντα­βού­το­γλου.

Ο Αμε­ρι­κα­νός πρε­σβευ­τής ανα­φέ­ρει: «… Επε­σή­μανα την ανάγκη να στα­μα­τή­σουν οι υπερ­πτή­σεις σε Αγα­θο­νήσι και Φαρ­μα­κο­νήσι». Ο Ντα­βού­το­γλου απά­ντησε αρχικά ότι η κυριαρ­χία αυτών των βράχων είναι υπό αμφι­σβή­τηση, «όπως τα Καρντάκ» και οι Έλληνες επι­λέ­γουν συγκε­κρι­μένα θέματα για να κινη­το­ποι­ή­σουν τις ΗΠΑ, αντί να αντι­με­τω­πί­σουν το σύνολο του πακέτου του Αιγαίου με συνο­λικό τρόπο. Ο πρέσβης είπε ότι ασχέτως της ελλη­νι­κής τακτι­κής, αμφι­σβη­τεί τα τουρ­κικά επι­χει­ρή­ματα περί κυριαρ­χίας: τα νησιά είναι κατοι­κη­μένα και το να τίθε­νται ζητή­ματα σχετικά με την κυριαρ­χία με υπερ­πτή­σεις ή χαμηλές πτήσεις μαχη­τι­κών δεν είναι ο κατάλ­λη­λος τρόπος.

Ο Ντα­βού­το­γλου αντέ­τεινε ότι οι Έλληνες κάνουν περισ­σό­τε­ρες υπερ­πτή­σεις από ό,τι οι Τούρκοι και ο πρε­σβευ­τής απά­ντησε ότι οι Έλληνες όμως δεν συν­δέ­ουν τις υπερ­πτή­σεις με αμφι­σβη­τή­σεις κυριαρ­χίας…».

Τον Νοέμ­βριο του 2009 ο Αμε­ρι­κα­νός πρε­σβευ­τής Τζ. Τζέφρι ενη­με­ρώ­νει την Ουά­σινγ­κτον για τη συνά­ντηση που είχε με τον ισχυρό άνδρα του τουρ­κι­κού ΥΠΕΞ, υφυ­πουργό Εξω­τε­ρι­κών Φ. Σινι­ρί­ο­γλου (τηλε­γρά­φημα 09ANKARA 1626_a / 13 Νοεμ­βρίου 2009).

Ο πρε­σβευ­τής ανα­φέ­ρει «ότι είχε την ευκαι­ρία να θέσει το θέμα των υπερ­πτή­σεων και των πιο προ­βλη­μα­τι­κών εξ αυτών, στο Φαρ­μα­κο­νήσι και το Αγα­θο­νήσι. Αυτού του είδους οι ενέρ­γειες είναι αδύνατο να εξη­γη­θούν στην Ουά­σινγ­κτον, ακόμη κι αν η Τουρκία ήθελε να εγείρει θέμα κυριαρ­χίας γι’ αυτά τα νησιά, η ιδιο­κτη­σία των οποίων είναι ξεκά­θαρη από τις Συν­θή­κες, δεν είναι ο τρόπος να γίνει με χαμηλές υπερ­πτή­σεις». Ο Σινι­ρί­ο­γλου απά­ντησε ότι «το κατά­λαβα το σημείο αυτό» και δήλωσε ότι συμ­φω­νεί. Είπε δε ότι «υπήρχε μορα­τό­ριουμ αλλά τελεί­ωσε την 1η Νοεμ­βρίου και έχει δια­μη­νύ­σει στον στρατό να περιο­ρί­σει τη συχνό­τητα και να μην πετάνε κατ’ ευθείαν πάνω από αυτά τα νησιά…».

Ουσια­στικά, δηλαδή, ο κ. Σινι­ρί­ο­γλου παρα­δέ­χε­ται ότι ο στρατός κινεί­ται βάσει των οδηγιών και κατευ­θύν­σεων του ΥΠΕΞ.

Σε ακόμη δύο αμε­ρι­κα­νικά τηλε­γρα­φή­ματα απο­κα­λύ­πτε­ται η εμμονή της τουρ­κι­κής πλευράς να συν­δέ­σει τις υπερ­πτή­σεις με την προ­ώ­θηση και επιβολή του «κώδικα συμπε­ρι­φο­ράς» των πτήσεων στο Αιγαίο.

Πίεση για λύση – πακέτο

Στις 19 Ιουνίου 2009 (09Ankara 855_a) απόρ­ρητο τηλε­γρά­φημα του πρε­σβευτή στην Άγκυρα Τζ. Τζέφρι μετα­φέ­ρει τη συζή­τηση που είχε για το θέμα με τον υφυ­πουργό Εξω­τε­ρι­κών Απακάν. Ο Τούρκος υφυ­πουρ­γός δηλώνει ότι η «Τουρκία επι­διώ­κει τη δια­πραγ­μά­τευση των θεμάτων του Αιγαίου υπό μορφή πακέτου» και επα­νέ­λαβε την πρό­σκληση της Τουρ­κίας προς την Ελλάδα για τη «δια­πραγ­μά­τευση κώδικα συμπε­ρι­φο­ράς (code of conduct) για τις ενα­έ­ριες στρα­τιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις στο Αιγαίο, ώστε να απο­φευ­χθεί η επα­νά­ληψη θανα­τη­φό­ρων συνε­πειών από τις ανα­χαι­τί­σεις των τουρ­κι­κών μαχη­τι­κών από τα ελλη­νικά μαχη­τικά».

Στις 7 Μαΐου 2009 (09 ANKARA666_a) ο Τζ. Τζέφρι μετα­φέ­ρει τα απο­τε­λέ­σματα των επαφών που είχε για τα «θέματα Αιγαίου» με τον υπαρ­χηγό ΓΕΕΘΑ στρα­τηγό Χασάν Ιγκσίζ στον υφυ­πουργό Εξω­τε­ρι­κών Ερτου­γρούλ Απακάν και τον επι­κε­φα­λής της διεύ­θυν­σης αερο­ναυ­τι­λίας του ΥΠΕΞ Μπασάτ Οζτούρκ. Η τουρ­κική πλευρά επι­μέ­νει ότι την ευθύνη για την ένταση την έχει η Ελλάδα επειδή… ανα­χαι­τί­ζει τα τουρ­κικά μαχη­τικά και επι­μέ­νει στον «κώδικα συμπε­ρι­φο­ράς».

Ο κ. Οζτούρκ μετα­φέ­ρει την απά­ντηση που είχε δώσει ο ΥΠΕΞ Μπα­μπα­τσάν στην Ντ. Μπα­κο­γιάννη, η οποία είχε τηλε­φω­νική επι­κοι­νω­νία μαζί του για να θέσει το θέμα των υπερ­πτή­σεων.

«Την ώρα που οι Έλληνες δια­μαρ­τύ­ρο­νται για τις υπερ­πτή­σεις, οι Τούρκοι παρα­πο­νιού­νται για τις ανα­χαι­τί­σεις. Πρα­κτικά, κάθε φορά που ένα τουρ­κικό μαχη­τικό πετάει στο Αιγαίο ανα­χαι­τί­ζε­ται από ελλη­νικά μαχη­τικά. Όταν τα τουρ­κικά ανα­χαι­τί­ζο­νται, γίνο­νται μανού­βρες μάχης και σε αυτό το σημείο δεν υπάρχει ευθύνη για το εάν πετάει πάνω από την ελλη­νική επι­κρά­τεια».

Ο Οζτούρκ παρα­δέ­χτηκε ότι οι χαμηλές πτήσεις είναι άλλο θέμα, και θα το κοι­τά­ξει… Είπε επίσης ότι ο Μπα­μπα­τσάν επα­νέ­λαβε την έκκληση της Τουρ­κίας για να συμ­φω­νη­θεί ο «κώδικας συμπε­ρι­φο­ράς» για τη ρύθμιση των στρα­τιω­τι­κών πτήσεων. Και πρό­σθεσε ότι «οι ανα­χαι­τί­σεις είναι πολύ πιο επι­κίν­δυ­νες από τις υπερ­πτή­σεις, καθώς συχνά εξε­λίσ­σο­νται σε αερο­μα­χίες που μπορεί να οδη­γή­σουν σε τρα­γι­κές συνέ­πειες».

Ανα­δη­μο­σί­ευση από τον Φιλε­λεύ­θερο Παρα­σκευής 29 Μαρτίου

Του Νίκου Μελέτη

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.