Λιανεμπόριο: Ποιες προσφορές απαγορεύονται

Πριν από μερι­κούς μήνες, γνωστή γαλα­κτο­βιο­μη­χα­νία πωλούσε το για­ούρτι της σε συσκευα­σία των 3×190 γρ., αντί για τη συσκευα­σία των 3×200 γρ. Μάλιστα, η πρώτη συσκευα­σία πωλού­νταν σχεδόν σε όλες τις αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ υπό τη μορφή προ­ω­θη­τι­κής ενέρ­γειας, με την τιμή να είναι μειω­μένη κατά 1 ευρώ, κάτι που σημειω­τέον συνε­χί­ζε­ται. Βεβαίως, η ίδια εται­ρεία είχε προ­χω­ρή­σει σε ανα­τι­μή­σεις σε όλα σχεδόν τα προ­ϊ­ό­ντα της, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των για­ουρ­τιών, πριν δια­θέ­σει τη νέα συσκευα­σία υπό τη μορφή προ­ω­θη­τι­κής ενέρ­γειας.

Με τη νέα νομο­θε­σία η παρα­πάνω πρα­κτική, που παρα­πέ­μπει αφενός σε παρα­πλα­νη­τι­κές προ­σφο­ρές αφε­τέ­ρου στο περί­φημο «shrinkflation» (τη διάθεση των προ­ϊ­ό­ντων σε μικρό­τε­ρες ποσό­τη­τες χωρίς αντί­στοιχη μείωση της τιμής) θα ήταν μάλλον παρά­νομη. Κι αυτό διότι η υπουρ­γική απόφαση του Κώστα Σκρέκα με την οποία εφαρ­μό­ζο­νται οι πρό­σφα­τες νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις με στόχο τη μείωση των τιμών, αλλά και τη μεγα­λύ­τερη δια­φά­νεια στη δια­μόρ­φωσή τους, απα­γο­ρεύει διάφορα είδη προ­ω­θη­τι­κών ενερ­γειών, ακόμη και τις πιο ευφά­ντα­στες, στα προ­ϊ­ό­ντα που προη­γου­μέ­νως έχουν ανα­τι­μη­θεί. Διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι η απα­γό­ρευση αυτή ισχύει για τρεις μήνες απ’ όταν εφαρ­μο­στεί η ανα­τί­μηση και όχι διά παντός. Τα είδη των προ­ω­θη­τι­κών ενερ­γειών που απα­γο­ρεύ­ο­νται είναι τα ακό­λουθα:

1. Η πώληση προ­ϊ­ό­ντος για το οποίο δηλώ­νε­ται με οποιον­δή­ποτε τρόπο ότι πωλεί­ται σε χαμη­λό­τερη τιμή από οποια­δή­ποτε τιμή ανα­φο­ράς (λ.χ. έκπτωση ή προ­σφορά). Πρό­κει­ται για πρα­κτική που εφαρ­μό­ζε­ται σε όλες τις κατη­γο­ρίες προ­ϊ­ό­ντων.

2. Η πώληση προ­ϊ­ό­ντος για το οποίο δηλώ­νε­ται με οποιον­δή­ποτε τρόπο ότι πωλεί­ται σε συσκευα­σία που περιέ­χει επι­πλέον ποσό­τητα ως «δώρο» για τον κατα­να­λωτή. Πρό­κει­ται για πρα­κτική που εφαρ­μό­ζε­ται συνήθως στα απορ­ρυ­πα­ντικά – π.χ. απορ­ρυ­πα­ντικό υγρό ρούχων πωλεί­ται σε συσκευα­σία 60+12 πλύσεων, με την προ­σφορά να ανα­φέ­ρει «20% δωρεάν προϊόν».

Μεταξύ άλλων, επι­διώ­κε­ται να αντι­με­τω­πι­στεί η γνωστή πρα­κτική διά­θε­σης προ­ϊ­ό­ντων σε μικρό­τε­ρες ποσό­τη­τες χωρίς μείωση τιμής.

3. Η πώληση πολυ­συ­σκευα­σίας, απο­τε­λού­με­νης από περισ­σό­τερα του ενός όμοια μεταξύ τους συσκευα­σμένα προ­ϊ­ό­ντα, για την οποία δηλώ­νε­ται με οποιον­δή­ποτε τρόπο ότι εμπε­ριέ­χει μία ή περισ­σό­τε­ρες συσκευα­σίες «δώρο» ή ότι προ­σφέ­ρε­ται σε χαμη­λό­τερη τιμή από οποια­δή­ποτε τιμή ανα­φο­ράς (λ.χ. έκπτωση ή προ­σφορά). Π.χ. 1+1 δώρο. Είναι από τις πιο συνη­θι­σμέ­νες πρα­κτι­κές στα απορ­ρυ­πα­ντικά, στα αφρό­λου­τρα, αλλά και στα για­ούρ­τια, στα αλεύρια, σε ανα­ψυ­κτικά και μπίρες.

4. Η πώληση προ­ϊ­ό­ντος για το οποίο δηλώ­νε­ται ότι πωλεί­ται μαζί με άλλο, δια­φο­ρε­τικό, προϊόν ως «δώρο» – π.χ. σερ­βιέ­τες με δώρο νεσεσέρ.

5. Η πώληση προ­ϊ­ό­ντος με έκπτωση ή προ­σφορά που παρέ­χε­ται από εκπτω­τικό κουπόνι, δωρο­ε­πι­ταγή, πόντους αγορών ή άλλα συστή­ματα επι­βρά­βευ­σης (λ.χ. loyalty cards). Τούτο θίγει κατά βάση τις αλυ­σί­δες που έχουν τέτοια προ­γράμ­ματα, στις οποίες σημειω­τέον, δεν περι­λαμ­βά­νε­ται η μεγα­λύ­τερη, ήτοι η «Σκλα­βε­νί­της».

6. Η συμ­με­τοχή σε οποιο­δή­ποτε φυλ­λά­διο ή δια­φή­μιση λια­νο­πω­λητή που ανα­φέ­ρει ή υπονοεί ότι το προϊόν προ­σφέ­ρε­ται σε συμ­φέ­ρουσα για τον κατα­να­λωτή τιμή (π.χ. ανα­φο­ρές όπως «μόνο», «best value», «εξαι­ρε­τική τιμή», «ευκαι­ρία»).

Αξίζει να σημειω­θεί ότι οι παρα­πάνω απα­γο­ρεύ­σεις εφαρ­μό­ζο­νται και για προ­ϊ­ό­ντα που εισά­γο­νται για πρώτη φορά στην αγορά, με την ίδια ή άλλη ονο­μα­σία, με την ίδια ή άλλη συσκευα­σία, και δια­φο­ρε­τικό ραβδωτό κωδικό είδους (barcode):

7. Μετά την από­συρση άλλου προ­ϊ­ό­ντος της ίδιας επι­χεί­ρη­σης με τις ίδιες ή παρα­πλή­σιες ιδιό­τη­τες ή

8. εμπε­ριέ­χουν μικρό­τερη ή μεγα­λύ­τερη ποσό­τητα, κατά πενήντα τοις εκατό (50%), από άλλο όμοιο η παρα­πλή­σιο προϊόν που δια­θέ­τει η ίδια επι­χεί­ρηση στην αγορά, με αυξη­μένη τιμή μονάδας ή

9. δια­τί­θε­νται από άλλη νέα επι­χεί­ρηση που συνερ­γά­ζε­ται ή συν­δέ­ε­ται με επι­χεί­ρηση που ήδη δια­θέ­τει στους κατα­να­λω­τές προ­ϊ­ό­ντα της ίδιας κατη­γο­ρίας από την έναρξη ισχύος της παρού­σας.

Εκτός από τις εννέα αυτές απα­γο­ρεύ­σεις, με την υπουρ­γική απόφαση καθο­ρί­ζο­νται επίσης οι κατη­γο­ρίες στις οποίες από την 1η Μαρτίου 2024 θα μειωθεί η τιμή τιμο­κα­τα­λό­γου, με τη μείωση να ισούται κατ’ ελά­χι­στον με το 30% του αθροί­σμα­τος των εκπτώ­σεων που παρέ­χουν οι προ­μη­θευ­τές στους λια­νε­μπό­ρους.

Οι κατη­γο­ρίες στις οποίες θα εφαρ­μο­στεί το εν λόγω μέτρο είναι οι ακό­λου­θες: απορ­ρυ­πα­ντικά πλυ­ντη­ρίου ρούχων (σε σκόνη, υγρό ή ταμπλέ­τες), απορ­ρυ­πα­ντικά ρούχων για πλύσιμο στο χέρι, απορ­ρυ­πα­ντικά πλυ­ντη­ρίου πιάτων (σε σκόνη, υγρό ή ταμπλέ­τες), απορ­ρυ­πα­ντικά για πλύση πιάτων και σκευών στο χέρι, καθα­ρι­στικά επι­φα­νειών παντός είδους, χλω­ρί­νες, σαμπουάν και conditioner, αφρό­λου­τρα, σαπού­νια σε υγρή μορφή, σαπού­νια σε στερεά μορφή, οδο­ντό­κρε­μες, βρε­φι­κές και παι­δι­κές πάνες.

Από την 1η Μαρτίου 2024, εξάλλου, θα επι­βλη­θεί το πλαφόν στο περι­θώ­ριο κέρδους των εται­ρειών που παρά­γουν και εμπο­ρεύ­ο­νται γάλα 1ης και 2ης βρε­φι­κής ηλικίας. Αξίζει να σημειω­θεί ότι με την υπουρ­γική απόφαση τίθε­νται περιο­ρι­σμοί και στο λει­τουρ­γικό κόστος, σε μια προ­σπά­θεια προ­φα­νώς της πολι­τείας να απο­τρέ­ψει τεχνητή διό­γκωσή του. Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με την απόφαση, το μεικτό περι­θώ­ριο κέρδους δεν μπορεί να είναι μεγα­λύ­τερο από το λει­τουρ­γικό κόστος της επι­χεί­ρη­σης στην κατη­γο­ρία αυτή προ­ϊ­ό­ντων βάσει των οικο­νο­μι­κών κατα­στά­σεων της αμέσως προη­γού­με­νης δια­χει­ρι­στι­κής περιό­δου, προ­σαυ­ξη­μένο κατά 7% επί των καθαρών πωλή­σεων, αφαι­ρου­μέ­νων των εκπτώ­σεων, των πιστώ­σεων ή άλλων παροχών. Το λει­τουρ­γικό κόστος της οικείας κατη­γο­ρίας δεν μπορεί να υπερ­βαί­νει το μέσο λει­τουρ­γικό κόστος της επι­χεί­ρη­σης προ­σαυ­ξη­μένο κατά 60%.

Κρατική παρέμ­βαση, λέει η αγορά

Για μεγάλη κρατική παρέμ­βαση στην αγορά κάνουν λόγο στελέχη των προ­μη­θευ­τών και των λια­νε­μπό­ρων, που μίλησαν στην «Καθη­με­ρινή», υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι ακόμη κι αν αυτές οι ρυθ­μί­σεις οδη­γή­σουν πρό­σκαιρα σε φθη­νό­τε­ρες τιμές, μακρο­πρό­θε­σμα είναι αρνη­τι­κές, καθώς απο­δυ­να­μώ­νουν τη δυνα­τό­τητα άσκησης εμπο­ρι­κής πολι­τι­κής και λει­τουρ­γούν απο­τρε­πτικά στην προ­σέλ­κυση επεν­δύ­σεων. Υπο­στη­ρί­ζουν, μάλιστα, ότι εάν αυξηθεί πολύ το κόστος παρα­γω­γής, οι εται­ρείες δεν θα διστά­σουν να προ­χω­ρή­σουν σε ανα­τι­μή­σεις και ο κατα­να­λω­τής θα είναι διπλά ζημιω­μέ­νος, καθώς δεν θα έχει στη διάθεσή του ούτε τις προ­σφο­ρές.

Πηγή kathimerini.gr

Δήμητρα Μανι­φάβα