Θάνος Μικρούτσικος: Πλημμυρισμένο από τη μουσική του το τελευταίο αντίο

«Και αν αυτή τη στιγ­μή βρί­σκε­σαι σε κά­ποιο πα­ράλ­λη­λο σύ­μπαν, κάπου στον Σταυ­ρό του Νότου κρά­τη­σε μου ζεστό το πιάνο για όταν θα ξα­να­συ­να­ντη­θού­με. Σ’αγα­πάω».

Η Αλε­ξάν­δρα, η μι­κρό­τε­ρη από τις τρεις κόρες του, σκόρ­πι­σε συ­γκί­νη­ση μι­λώ­ντας στον πα­τέ­ρα της, Θάνο Μι­κρού­τσι­κο, στο στερ­νό αντίο, το πα­γω­μέ­νο με­ση­μέ­ρι της Δευ­τέ­ρας, στο Α’ Νε­κρο­τα­φείο της Αθή­νας.

Τα λόγια της Αλε­ξάν­δρας, οι γε­μά­τες αγάπη κου­βέ­ντες της μη­τέ­ρας της Μα­ρί­ας Πα­πα­γιάν­νη στον δικό της απο­χαι­ρε­τι­σμό στον άν­θρω­πο «που ήθελε να είναι μαζί του», έκα­ναν πολλά μάτια να βουρ­κώ­σουν στο τε­λευ­ταίο αντίο. Στο Α’ Νε­κρο­τα­φείο της Αθή­νας, έδω­σαν όλοι το παρών: Οι άν­θρω­ποι του Θάνου Μι­κρού­τσι­κου, τα παι­διά του, οι δύο πρώ­τες σύ­ζυ­γοί του, οι ερ­μη­νευ­τές του έργου του, οι συ­νά­δελ­φοί του, αλλά και οι εκ­πρό­σω­ποι της Πο­λι­τεί­ας με πρώτο τον Πρό­ε­δρο της Δη­μο­κρα­τί­ας που τί­μη­σε με την πα­ρου­σία του έναν άν­θρω­πο με προ­σφο­ρά ανε­ξί­τη­λη στο χρόνο. Έναν άν­θρω­πο που τόσο, μα τόσο εύ­στο­χα ο αδελ­φός του Αν­δρέ­ας -αν­θρώ­πι­νο ράκος σή­με­ρα- είπε ότι η ζωή είναι μια στιγ­μή αλλά εκεί­νος την έκανε αιω­νιό­τη­τα.

Με τη φωνή του, με τη μου­σι­κή του άρ­χι­σε η πο­λι­τι­κή του κη­δεία: Στα με­γά­φω­να ακού­στη­κε το «Για το φτωχό Μπέρ­τολτ Μπρεχτ». Όλοι άκου­σαν σιω­πη­λά και στη συ­νέ­χεια ξέ­σπα­σαν σε χει­ρο­κρο­τή­μα­τα. Και μετά τους επι­κη­δεί­ους ξανά η φωνή του Θάνου Μι­κρού­τσι­κου. Στους εμ­βλη­μα­τι­κούς Επτά Νά­νους- ένα από τα ελά­χι­στα τρα­γού­δια του που εμή­νευ­σε ο ίδιος, έχο­ντας μά­λι­στα πει ότι η αρ­μο­νία του και το είναι του είχαν συ­ντο­νι­στεί στο συ­γκε­κρι­μέ­νο τρα­γού­δι. Ενα από εκεί­να που ερ­μή­νευ­σε πι­στεύ­ο­ντας ότι κά­ποια τρα­γού­δια μπο­ρεί να πει μόνο ο δη­μιουρ­γός τους. Στο άκου­σμα των Επτά Νάνων κά­ποιοι πα­ρέ­μει­ναν σιω­πη­λοί, άλλοι δά­κρυ­σαν, άλλοι σι­γο­τρα­γού­δη­σαν… Στο τέλος τρα­γού­δη­σαν «Μάνα θα πάω στα κα­ρά­βια…» Χει­ρο­κρό­τη­μα πα­ρα­τε­τα­μέ­νο. «Αθα­νά­τος»….

Εν­διά­με­σα οι απο­χαι­ρε­τι­σμοί: Από τον γε­νι­κό γραμ­μα­τέα του ΚΚΕ Δη­μή­τρη Κου­τσού­μπα που είπε ότι είναι «αβά­στα­χτο να ζούμε χωρίς εσένα»– ο εκλι­πών είχε κα­τα­λά­βει την τε­λευ­ταία, τι­μη­τι­κή θέση στο ψη­φο­δέλ­τιο Επι­κρα­τεί­ας του ΚΚΕ στις εκλο­γές του Ιου­λί­ου.

Βαθιά συ­γκι­νη­μέ­νος ο Δη­μή­τρης Κου­τσού­μπας μί­λη­σε για έναν ανε­πα­νά­λη­πτο δη­μιουρ­γό και συ­γκλο­νι­στι­κό ερ­μη­νευτ,ς αλλά πάνω απ’ όλα τον χα­ρα­κτή­ρι­σε  «ιδιο­φυ­ές πνεύ­μα, ανή­συ­χο, ένας βαθιά καλ­λιερ­γη­μέ­νος δια­νοη­τής. Ορ­κι­σμέ­νος εχθρός της επα­νά­παυ­σης, της ρου­τί­νας, της πα­ραί­τη­σης. (…) Πο­λυα­γα­πη­μέ­νε μας Θάνο, Ακρι­βέ μας σύ­ντρο­φε, Εί­μα­στε εδώ όλοι οι άν­θρω­ποί σου. Εί­μα­στε εδώ όλοι οι άν­θρω­ποι που για μισό αιώνα εμπνέ­ο­νται, εμ­ψυ­χώ­νο­νται, αι­σθά­νο­νται, κα­τα­νο­ούν τον κόσμο και αγω­νί­ζο­νται να τον αλ­λά­ξουν, συ­ντρο­φιά με τη μου­σι­κή σου, μέσα από τη μου­σι­κή σου. Γιατί έγρα­φες «για ό,τι σε καίει», όπως σε δί­δα­ξε ο Γιάν­νης Ρί­τσος…

Ο στι­χουρ­γός Οδυσ­σέ­ας Ιω­άν­νου τό­νι­σε πως μέσα από το έργο του, ο Θάνος Μι­κρού­τσι­κος έχει αφή­σει απα­ντή­σεις για όλους μας. «Δεν ήθελε να κρα­τή­σει για τον εαυτό του τί­πο­τα. Αγά­πη­σε πολ­λούς ποι­η­τές και αγα­πού­σε τα τα­ξί­δια… Η φύση των προί­κι­σε με αυτά τα ματια της κα­λο­σύ­νης…έζησε ωραία, νοιά­στη­κε πολύ για όλους τους αν­θρώ­πους… Μέσα από το έργο του έχει αφή­σει απα­ντή­σεις για όλους μας».

Συ­γκι­νη­τι­κά ήταν τα λόγια του Γιώρ­γου Κι­μού­λη, ο οποί­ος ανέ­φε­ρε ότι έχασε τον κα­λύ­τε­ρό του φίλο λέ­γο­ντας πως «43 χρό­νια μαζί δεν σου είπα πόσο σ αγαπώ… Βρε­θή­κα­με απέ­να­ντι σε πολ­λούς, υπε­ρα­σπί­ζο­ντας ο ένας τον άλλον μέ­χρις εσχά­των. Η εποχή που έρ­χε­ται είναι θολή, τε­ρά­στια η ανά­γκη για το δικό σου φως»...

Και κα­τό­πιν η Μαρία Πα­πα­γιάν­νη, η «γυ­ναί­κα της ζωής του» που τα λόγια της ξε­χεί­λι­ζαν από αγάπη. «Πέ­ρα­σαν 26 χρό­νια από τότε που συ­να­ντη­θή­κα­με. Από τότε, δη­λα­δή, που με πρό­σε­ξες εσύ, γιατί εγώ σε είχα στο μυαλό μου πολλά χρό­νια… Όταν από μα­θή­τρια ακόμα ανα­κά­λυ­πτα τα πο­λι­τι­κά. Από την πρώτη στιγ­μή που συ­να­ντη­θή­κα­με, νεαρή δη­μο­σιο­γρά­φος εγώ, ο αγα­πη­μέ­νος μου συν­θέ­της εσύ, έγι­νες εμ­μο­νή. Ήθελα να είμαι μαζί σου. Θέλει πολ­λές ζωές η ευ­τυ­χία και εμείς το κα­τα­φέ­ρα­με. Και εγώ έτρε­μα μην κου­ρα­στείς και εσύ γε­λού­σες. Και έλε­γες πως κα­νέ­νας δεν μπο­ρεί να σε νι­κή­σει, γιατί τα είχε ήδη όλα. Τη μου­σι­κή σου, την αγάπη, τους φί­λους, τα παι­διά έξω από το σπίτι μας. Και εγώ να μη σε χορ­ταί­νω ποτέ»…

Η τε­λε­τή ολο­κλη­ρώ­θη­κε με ένα πα­ρα­τε­τα­μέ­νο χει­ρο­κρό­τη­τα. Πολ­λοί έφυ­γαν με τα τρα­γού­δια στα χείλη. Που θα τα τρα­γου­δή­σουν και θα τα ξα­να­τρα­γου­δή­σουν και τα γνω­ρί­σουν και στις επό­με­νες γε­νιές.

Αύριο η σορός του Θάνου Μι­κρού­τσι­κου θα απο­τε­φρω­θεί στη Ρι­τσώ­να. Το παρών στην τε­λε­τή έδω­σαν -με­τα­ξύ άλλων- ο Πρό­ε­δρος της Δη­μο­κρα­τί­ας Προ­κό­πης Παυ­λό­που­λος, ο πρό­ε­δρος του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ Αλέ­ξης Τσί­πρας, ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός Γιώρ­γος Πα­παν­δρέ­ου, ο πρώην πρό­ε­δρος της Βου­λής Νίκος Βού­τσης, ο Γιά­νης Βα­ρου­φά­κης, η υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού Λίνα Μεν­δώ­νη, εκ­πρό­σω­ποι όλων των κομ­μά­των και βέ­βαια, πλή­θος καλ­λι­τε­χνών- ανά­με­σά τους κι εκεί­νοι που έχουν συν­δέ­σει άρ­ρη­κτα την πο­ρεία τους με τον Θάνο Μι­κρού­τσι­κο, όπως ο Γιάν­νης Κού­τρας, ο Κώ­στας Θω­μαϊ­δης, οι στε­νοί του συ­νερ­γά­τες και ο κό­σμος: Το κοινό που τον αγά­πη­σε και του επι­φύ­λα­ξε ένα ακόμη χει­ρο­κρό­τη­μα.