Το Μονομελές Δικαστήριο Ανηλίκων Ρόδου τιμώρησε με επίπληξη ανήλικους σε υπόθεση αιμομιξίας

• Το Δι­κα­στή­ριο εξέ­τα­σε με ευαι­σθη­σία αλλά και νη­φα­λιό­τη­τα μια υπό­θε­ση εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κής τρα­γω­δί­ας, στην οποία οι ανή­λι­κοι κα­τη­γο­ρού­με­νοι τι­μω­ρή­θη­καν με επί­πλη­ξη, ύστε­ρα από μια δίκη που απο­κά­λυ­ψε τις σκιές πίσω από την αν­θρώ­πι­νη αδυ­να­μία και τη σιωπή

Υπό­θε­ση που απα­σχό­λη­σε το Μο­νο­με­λές Δι­κα­στή­ριο Ανη­λί­κων Ρόδου, απο­τε­λεί μία από τις πιο ευαί­σθη­τες και ηθικά πο­λύ­πλο­κες υπο­θέ­σεις που έχουν απα­σχο­λή­σει τη Δι­καιο­σύ­νη τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Πρό­κει­ται για μια ιστο­ρία μέσα στην οποία η σιωπή, η κοι­νω­νι­κή απο­μό­νω­ση και η οι­κο­γε­νεια­κή αδυ­να­μία συν­δυά­στη­καν με τον πιο τρα­γι­κό τρόπο.

Το Δι­κα­στή­ριο, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας το ζή­τη­μα με από­λυ­τη προ­σο­χή και επι­στη­μο­νι­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση, επέ­βα­λε στους ανή­λι­κους κα­τη­γο­ρου­μέ­νους την επιει­κή ποινή της επί­πλη­ξης, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας πως οι πρά­ξεις τους προ­ήλ­θαν από άγνοια, συ­ναι­σθη­μα­τι­κή ανω­ρι­μό­τη­τα και βαθιά έλ­λει­ψη κα­θο­δή­γη­σης.

Η από­φα­ση δεν απο­τε­λεί απλώς το τέλος μιας δι­κα­στι­κής υπό­θε­σης, απο­τε­λεί κοι­νω­νι­κό ντο­κου­μέ­ντο για τη λει­τουρ­γία της οι­κο­γέ­νειας, τη ση­μα­σία της ψυ­χο­λο­γι­κής στή­ρι­ξης και την απο­τυ­χία της κοι­νω­νι­κής επο­πτεί­ας.

Στην καρ­διά της, μια 15χρονη Ελ­λη­νί­δα μη­τέ­ρα και ο 16χρο­νος αδελ­φός της, που βρέ­θη­καν αντι­μέ­τω­ποι με τη Δι­καιο­σύ­νη αλλά και με τη δική τους ανω­ρι­μό­τη­τα.

Το δι­κα­στή­ριο, έχο­ντας πλήρη επί­γνω­ση της αν­θρώ­πι­νης διά­στα­σης του δρά­μα­τος, απο­φά­σι­σε να επι­βά­λει την επιει­κή ποινή της επί­πλη­ξης, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ότι τα παι­διά δεν ενήρ­γη­σαν με ωρι­μό­τη­τα ή συ­νεί­δη­ση ποι­νι­κής ευ­θύ­νης.

Τα πραγ­μα­τι­κά πε­ρι­στα­τι­κά

Η υπό­θε­ση ξε­κί­νη­σε στα τέλη του 2021, όταν οι γο­νείς μιας πο­λύ­τε­κνης ελ­λη­νι­κής οι­κο­γέ­νειας πα­ρα­τή­ρη­σαν τυ­χαία ότι η 15χρονη κόρη τους είχε φου­σκω­μέ­νη κοι­λιά. Η μη­τέ­ρα, 40 ετών, φέ­ρε­ται να την είδε βγαί­νο­ντας από το μπά­νιο και αρ­χι­κά πί­στε­ψε ότι είχε απλώς πα­χύ­νει. Όταν όμως η νεαρή αρ­νή­θη­κε να εξη­γή­σει και φά­νη­κε τρο­μαγ­μέ­νη, η μη­τέ­ρα της αγό­ρα­σε ένα τεστ εγκυ­μο­σύ­νης που απο­δεί­χθη­κε θε­τι­κό.

Ο πα­τέ­ρας, 48 ετών, την επό­με­νη ημέρα τη με­τέ­φε­ρε στο νο­σο­κο­μείο της πε­ριο­χής, όπου οι για­τροί επι­βε­βαί­ω­σαν ότι η εγκυ­μο­σύ­νη βρι­σκό­ταν ήδη στον έβδο­μο μήνα. Οι ίδιοι ει­ση­γή­θη­καν την πα­ρα­πο­μπή της στη Ρόδο για πε­ραι­τέ­ρω εξε­τά­σεις. Από εκεί, κα­τό­πιν ει­σαγ­γε­λι­κής εντο­λής, η ανή­λι­κη με­τα­φέρ­θη­κε στην Αθήνα, στο ίδρυ­μα «Μη­τέ­ρα», όπου γέν­νη­σε με ασφά­λεια ένα κο­ρι­τσά­κι στις 12 Νο­εμ­βρί­ου 2021.

Αυτό που ακο­λού­θη­σε υπήρ­ξε συ­γκλο­νι­στι­κό. Οι αρχές ξε­κί­νη­σαν έρευ­να για να δια­πι­στω­θεί ποιος ήταν ο πα­τέ­ρας του παι­διού. Στις πρώ­τες κα­τα­θέ­σεις των γο­νέ­ων και των συγ­γε­νών υπήρ­χε σύγ­χυ­ση, φόβος και πολ­λές αντι­φά­σεις.

Οι κα­τα­θέ­σεις που απο­κά­λυ­ψαν το οι­κο­γε­νεια­κό δράμα

Ο με­γα­λύ­τε­ρος αδελ­φός της οι­κο­γέ­νειας, στρα­τιώ­της τότε, ανέ­φε­ρε ότι πλη­ρο­φο­ρή­θη­κε την εγκυ­μο­σύ­νη της αδελ­φής του εκ των υστέ­ρων, μετά την από­λυ­σή του από τη θη­τεία. Σύμ­φω­να με τη μαρ­τυ­ρία του, ο πα­τέ­ρας του τού απο­κά­λυ­ψε πως ο αδελ­φός του ήταν ο πα­τέ­ρας. Ο ίδιος προ­σπά­θη­σε να τον αντι­με­τω­πί­σει, όμως ο ανή­λι­κος δεν μί­λη­σε ποτέ ανοι­χτά.

Η θεία της ανή­λι­κης, πε­ριέ­γρα­ψε πως το παιδί αρ­χι­κά απέ­δω­σε την εγκυ­μο­σύ­νη σε έναν νεαρό αλ­λο­δα­πό που ερ­γα­ζό­ταν στο νησί, όμως αρ­γό­τε­ρα πα­ρα­δέ­χτη­κε, μέσα από δά­κρυα, ότι ο πα­τέ­ρας του παι­διού ήταν ο αδελ­φός της. Σύμ­φω­να με τη μαρ­τυ­ρία αυτή, η πράξη έλαβε χώρα ύστε­ρα από ένα πάρτι, όπου τα παι­διά είχαν κα­τα­να­λώ­σει αλ­κο­όλ.

Ο πα­τέ­ρας είχε πει πως έμαθε την αλή­θεια όταν ο ανή­λι­κος γιος του ομο­λό­γη­σε ότι μετά από ένα πάρτι, υπό την επή­ρεια μέθης, έμει­νε μόνος στην πα­ρα­λία με την αδελ­φή του και ήρθαν σε επαφή. Ο πα­τέ­ρας πε­ριέ­γρα­ψε με ει­λι­κρί­νεια την από­γνω­ση που ένιω­σε.

Η μη­τέ­ρα, στη δική της κα­τά­θε­ση, απέ­φυ­γε να απο­δώ­σει ευ­θύ­νη. Πρό­σθε­σε ότι ποτέ δεν πα­ρα­τή­ρη­σε ύπο­πτη συ­μπε­ρι­φο­ρά με­τα­ξύ των παι­διών και πως η οι­κο­γέ­νεια δεν είχε την παι­δεία να κα­τα­νο­ή­σει ση­μά­δια ψυ­χο­λο­γι­κής πί­ε­σης ή κα­τά­θλι­ψης.

Ο ισχυ­ρι­σμός του ανή­λι­κου κα­τη­γο­ρου­μέ­νου

Ο 16χρο­νος, εξε­τα­ζό­με­νος χωρίς όρκο, υπο­στή­ρι­ξε πως το πε­ρι­στα­τι­κό συ­νέ­βη μετά από ένα πάρτι γε­νε­θλί­ων, στο οποίο κα­τα­νά­λω­σε με­γά­λη πο­σό­τη­τα αλ­κο­όλ. Σύμ­φω­να με την πε­ρι­γρα­φή του, κα­θό­ταν στην πα­ρα­λία μαζί με την αδελ­φή του. Δή­λω­σε ότι δεν είχε πρό­θε­ση να προ­χω­ρή­σει σε πράξη και πως θυ­μά­ται ελά­χι­στα από τη νύχτα εκεί­νη.

Αρ­γό­τε­ρα, όταν η εγκυ­μο­σύ­νη έγινε αντι­λη­πτή, ο ανή­λι­κος ισχυ­ρί­στη­κε ότι φο­βό­ταν να μι­λή­σει και πως η αδελ­φή του τού ζή­τη­σε να κρα­τή­σουν μυ­στι­κό ό,τι είχε συμ­βεί. Στις επό­με­νες εβδο­μά­δες, όπως είπε, προ­σπα­θού­σε να την πεί­σει να ενη­με­ρώ­σει τους γο­νείς, αλλά εκεί­νη αρ­νιό­ταν από φόβο και ντρο­πή.

Ο ισχυ­ρι­σμός αυτός απο­τέ­λε­σε κε­ντρι­κό ση­μείο του συ­νη­γό­ρου υπε­ρά­σπι­σης κ Αχιλ­λέα Δα­σκα­λά­κη που επε­σή­μα­νε ότι ο ανή­λι­κος δεν είχε επί­γνω­ση του χα­ρα­κτή­ρα της πρά­ξης, ενώ η ψυ­χο­λο­γι­κή του κα­τά­στα­ση και η ανω­ρι­μό­τη­τά του κα­θι­στού­σαν αδύ­να­το να αντι­λη­φθεί τη βα­ρύ­τη­τα του πε­ρι­στα­τι­κού.

Οι ψυ­χο­λό­γοι και κοι­νω­νι­κοί λει­τουρ­γοί που εξέ­τα­σαν την οι­κο­γέ­νεια πε­ριέ­γρα­ψαν ένα πε­ρι­βάλ­λον απο­μό­νω­σης, αδυ­να­μί­ας επι­κοι­νω­νί­ας και πε­ριο­ρι­σμέ­νης παι­δεί­ας. Η ανή­λι­κη, σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση, πα­ρου­σί­α­ζε έντο­να στοι­χεία κα­τα­στο­λής συ­ναι­σθη­μά­των, υπο­τα­κτι­κό­τη­τας και ανά­γκης για απο­δο­χή, ενώ ο ανή­λι­κος αδελ­φός της πα­ρου­σί­α­ζε έντο­να επει­σό­δια πα­ρορ­μη­τι­κής συ­μπε­ρι­φο­ράς και αστα­θούς συ­ναι­σθη­μα­τι­κής ρύθ­μι­σης.

Η υπό­θε­ση αυτή έθεσε με τον πιο ωμό τρόπο το ερώ­τη­μα της ευ­θύ­νης: πού τε­λειώ­νει η παι­δι­κή άγνοια και πού αρ­χί­ζει η κοι­νω­νι­κή ενοχή; Οι ανή­λι­κοι κρί­θη­καν ένο­χοι, όμως το δι­κα­στή­ριο στά­θη­κε απέ­να­ντί τους όχι ως τι­μω­ρός αλλά ως παι­δα­γω­γός.

Η επί­πλη­ξη, συ­νο­δευό­με­νη από κοι­νω­νι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση και ψυ­χο­λο­γι­κή υπο­στή­ρι­ξη, απο­σκο­πεί στην απο­κα­τά­στα­ση.

Το Μο­νο­με­λές Δι­κα­στή­ριο Ανη­λί­κων Ρόδου, με την από­φα­σή του, δεν τι­μώ­ρη­σε παι­διά, υπεν­θύ­μι­σε στους ενή­λι­κες το βάρος της ευ­θύ­νης τους. Μέσα από μια τρα­γι­κή υπό­θε­ση, ανέ­δει­ξε το έλ­λειμ­μα πρό­λη­ψης, ψυ­χο­λο­γι­κής στή­ρι­ξης και εκ­παί­δευ­σης. Η επί­πλη­ξη δεν είναι επιεί­κεια, είναι μια κραυ­γή για αυ­το­κρι­τι­κή.