Πώς οι φορολογούμενοι επιδοτούν τους… τουρίστες

Η μεγάλη αύξηση του αριθμού των του­ρι­στών δεν σημαί­νει πάντα και αντί­στοιχη άνοδο εσόδων για την οικο­νο­μία και το δημόσιο. Τα κρυφά κόστη και πώς καλεί­ται να τα καλύψει ο… φορο­λο­γού­με­νος.

Θα πρέπει να το σκε­φτούν πολύ καλά όσοι έχουν σκοπό να πανη­γυ­ρί­σουν για το ρεκόρ των 20 και πλέον εκα­τομ­μυ­ρίων του­ρι­στών του 2014. Δεν είναι μόνο ότι οι κατά κεφαλήν δαπάνες είναι μειω­μέ­νες, σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος. Κατά την άποψή μας θα πρέπει επίσης να προ­βλη­μα­τί­σει σοβαρά και να ερευ­νη­θεί η περί­πτωση ο Έλληνας φορο­λο­γού­με­νος να επι­δο­τεί τον κάθε του­ρί­στα, ιδίως στις νησιω­τι­κές περιο­χές της χώρας.

Η πιθα­νό­τητα αυτή είναι πολύ ισχυρή. Η υπέρ­βαση ενός ορίου το οποίο μπορούν να αντέ­ξουν οι κάθε είδους υπο­δο­μές (μετα­φο­ρές, ενέρ­γεια, ύδρευση κ.λπ.) προ­κα­λεί «αιχμές». Η ανάγκη κάλυψης των αιχμών όπως δείχνει η εμπει­ρία έχει τερά­στιο κόστος το οποίο μετα­φέ­ρε­ται είτε εμμέσως στους φορο­λο­γού­με­νους, είτε άμεσα μέσω των τιμο­λο­γίων των ΔΕΚΟ.

Στην πρώτη περί­πτωση, μέσω του προ­γράμ­μα­τος δημο­σίων επεν­δύ­σεων και κοι­νο­τι­κών κον­δυ­λίων. Οι φορο­λο­γού­με­νοι δηλαδή καλού­νται να καλύ­ψουν τη χρη­μα­το­δό­τηση έργων υπο­δο­μής (λιμάνια, αερο­δρό­μια κ.λπ.), τα οποία θα πρέπει να αντα­πο­κρί­νο­νται σε μεγάλο αριθμό χρηστών. Μόνο που οι τελευ­ταίοι κάνουν χρήση των υπο­δο­μών για μικρό διά­στημα, μάξι­μουμ δύο ή τρεις μήνες τον χρόνο, ενώ τους υπό­λοι­πους παρα­μέ­νει χωρίς έργο το μεγα­λύ­τερο μέρος της δυνα­μι­κό­τη­τάς τους. Με τον τρόπο αυτό όμως δεσμεύ­ο­νται κεφά­λαια των οποίων η απόδοση είναι μικρή, ενώ θα μπο­ρού­σαν να αξιο­ποι­η­θούν για άλλους σκοπούς.

Στη δεύτερη περί­πτωση, ο φορο­λο­γού­με­νος κατα­να­λω­τής επι­βα­ρύ­νε­ται με υψηλό κόστος τιμο­λο­γίων ΔΕΚΟ για ύδρευση ή ηλε­κτρική ενέρ­γεια. Πώς γίνεται αυτό; Είναι απλό. Αν για παρά­δειγμα σε ένα νησί, για έναν μήνα το χρόνο, ο πλη­θυ­σμός τρι­πλα­σιά­ζε­ται ή τετρα­πλα­σιά­ζε­ται, οι υπο­δο­μές ύδρευ­σης και ηλε­κτρο­δό­τη­σης, δηλαδή αντλιο­στά­σια και δεξα­με­νές στην πρώτη περί­πτωση, μονάδες ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής και δίκτυα στη δεύτερη, θα πρέπει να έχουν ισχύ που να μπορεί να εξυ­πη­ρε­τή­σει τον αριθμό των χρηστών όπως αυτός δια­μορ­φώ­νε­ται τον έναν και μονα­δικό μήνα.

Τους υπό­λοι­πους μήνες του χρόνου, η υπερ­βάλ­λουσα δυνα­μι­κό­τητα παρα­μέ­νει ανα­ξιο­ποί­ητη. Το κόστος της όμως σε δεσμευ­μένα κεφά­λαια και σε συντή­ρηση πλη­ρώ­νε­ται από τους στα­θε­ρούς χρήστες. Στην περί­πτωση του ηλε­κτρι­κού, η επι­βά­ρυνση αυτή είναι απόλυτα δια­κριτή καθώς περι­λαμ­βά­νε­ται στις χρε­ώ­σεις για Υπη­ρε­σίες Κοινής Ωφέ­λειας (ΥΚΩ). Δεν είναι όμως μόνο αυτό.

Ακόμη και για κάθε κιλο­βα­τώρα που κατα­να­λί­σκει ο του­ρί­στας στο νησί, επι­δο­τεί­ται από το σύνολο των κατα­να­λω­τών μέσω των ΥΚΩ, αφού το κόστος της κιλο­βα­τώ­ρας είναι πολ­λα­πλά­σιο στο νησί λόγω χρήσης πετρε­λαίου, ενώ το κατά­λυμα που τον φιλο­ξε­νεί, τιμο­λο­γεί­ται με το κανο­νικό τιμο­λό­γιο.

Αρκεί να ανα­φέ­ρουμε, για τον ηλε­κτρι­σμό του­λά­χι­στον, όπου ρυθ­μι­στικά έχει επι­βλη­θεί μεγα­λύ­τερη δια­φά­νεια, στα περισ­σό­τερα νησιά η εγκα­τε­στη­μένη ισχύς σε μονάδες ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής είναι από διπλά­σια έως εξα­πλά­σια της ισχύος που είναι ανα­γκαία για την κάλυψη της ζήτησης τους 9-10 μήνες του χρόνου. Όλες δηλαδή οι επεν­δύ­σεις αξίας πολλών εκα­το­ντά­δων εκα­τομ­μυ­ρίων (αν υπο­λο­γι­στούν σε όλα τα νησιά), που απο­τε­λούν την υπερ­βάλ­λουσα ισχύ για την κάλυψη απο­κλει­στικά των αιχμών λόγω του­ρι­σμού, παρα­μέ­νουν ανεκ­με­τάλ­λευ­τες για τους μήνες μη αιχμής. Μόνο που το κόστος αυτής της υπερ­βάλ­λου­σας ισχύος το επι­βα­ρύ­νε­ται το σύνολο των κατα­να­λω­τών της χώρας μέσω των ΥΚΩ, ή μέσω των τιμο­λο­γίων ύδρευ­σης.

Το πώς δημιουρ­γού­νται οι αιχμές φαί­νε­ται από την πρόοδο του ρυθμού αφίξεων του­ρι­στών, καθώς το μέγιστο ποσοστό αφορά τους τρεις καλο­και­ρι­νούς μήνες. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, από τα 15,5 εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες το 2012 και τα 17,9 εκα­τομ­μύ­ρια το 2013, το 69% και το 69,7% αντι­στοί­χως επι­σκέ­φθη­καν τη χώρα τους μήνες Ιούνιο – Σεπτέμ­βριο. Ενώ τους τρεις θερι­νούς μήνες Ιούνιο – Αύγου­στο, η χώρα υπο­δέ­χτηκε πάνω από το 50% του συνο­λι­κού αριθμού του­ρι­στών (52,7% και 53,14% αντι­στοί­χως).

Από τα παρα­πάνω στοι­χεία και μόνο, μπορεί κανείς να κατα­νο­ή­σει τις επι­βα­ρύν­σεις που προ­κα­λεί στο σύνολο η χρονική κατα­νομή του του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος, αλλά και το πόσο πιο απο­δο­τικά θα λει­τουρ­γούσε για το σύνολο της οικο­νο­μίας μια επέ­κταση της του­ρι­στι­κής περιό­δου κατά 2-3 μήνες.

Παρ’ όλα αυτά, τα πράγ­ματα θα μπο­ρού­σαν να έρθουν σε μια ισορ­ρο­πία, αν, για παρά­δειγμα, το του­ρι­στικό ρεύμα δημιουρ­γούσε έσοδα ανάλογα με τον αριθμό των επι­σκε­πτών της χώρας. Δυστυ­χώς όμως η εμπει­ρία δείχνει ότι στις του­ρι­στι­κές περιο­χές η φορο­δια­φυγή οργιά­ζει, το δημόσιο αδυ­να­τεί να εισπρά­ξει τον ανα­λο­γού­ντα ΦΠΑ και φόρο εισο­δή­μα­τος, ενώ οι εργα­ζό­με­νοι στον του­ρι­στικό τομέα, στο μεγα­λύ­τερο ποσοστό τους μετά τη λήξη της σεζόν εισπράτ­τουν επι­δό­ματα ανερ­γίας κ.λπ. Το χει­ρό­τερο, πάντως, είναι ότι το 2014 για παρά­δειγμα που θα κατα­γρα­φεί ρεκόρ στην του­ρι­στική κίνηση, το ποσοστό αύξησης στον αριθμό των εισερ­χό­με­νων του­ρι­στών δεν αντι­στοι­χεί σε ποσοστό αύξησης εσόδων.

Σύμφωνα και πάλι με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, το επτά­μηνο του 2014, ο αριθμός των του­ρι­στών αυξή­θηκε κατά 20,8% σε σχέση με το επτά­μηνο του 2013, ενώ μόνο τον Ιούλιο η αύξηση έφτασε το 29,4%. Ωστόσο οι εισπρά­ξεις αυξή­θη­καν κατά 13,8%, ενώ τον Ιούλιο που έχουμε και την τερά­στια άνοδο στον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό, οι εισπρά­ξεις είναι αυξη­μέ­νες μόλις 14,4%. Αντι­στοί­χως το επτά­μηνο κατα­γρά­φε­ται και μείωση της τάξης του 5,6% στις κατά κεφαλήν δαπάνες του­ρι­στών ανά ταξίδι, που ανέρ­χο­νται σε 616,8 ευρώ.

Κατα­λη­κτικά θα μπο­ρού­σαμε να πούμε ότι του­ρι­στικό ρεύμα με τη δομή που εμφα­νί­ζε­ται φέτος και την ισχνή αγο­ρα­στική δύναμη, όταν συν­δυά­ζε­ται με προ­βλη­μα­τι­κούς μηχα­νι­σμούς ανά­κτη­σης εσόδων εκ μέρους του δημο­σίου, δεν παράγει αυτό που όλοι περι­μέ­νουν για την κοι­νω­νία και την οικο­νο­μία.

Πηγή: euro2day.gr