Ντροπή! Δεκάδες αρχαιολογικοί χώροι της Ρόδου σε εγκατάλειψη

Η πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά του νησιού έχει αφεθεί στο έλεος των και­ρι­κών συν­θη­κών, ενώ κάποιοι έχουν μετα­τρα­πεί σε σκου­πι­δό­τοπο! Η Μενδώνη και η προϊ­στα­μένη της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των πρέπει να λογο­δο­τή­σουν

Οργή και αγα­νά­κτηση προ­κα­λεί η εικόνα εγκα­τά­λει­ψης αρχαιο­λο­γι­κών χώρων στη Ρόδο. Αν και έχουν δια­τε­θεί πολλά εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ από το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και κοι­νο­τικά κον­δύ­λια σε όλη τη χώρα, κατά τις περιο­δείες της η Λίνα Μενδώνη φαί­νε­ται πως ενδια­φέρ­θηκε για τα μνημεία στο «νησί των ιπποτών» που έχουν παρα­δο­θεί στη φθορά του χρόνου.

Οπως απο­κά­λυψε το 12vima.gr, εικόνες εγκα­τά­λει­ψης αντι­κρί­ζει κανείς στην Ιαλυσό, στην Κυμι­σάλα και στον Αττά­βυρο, αλλά η υπουρ­γός Πολι­τι­σμού περιο­ρί­ζε­ται στα τηλε­ο­πτικά σόου και σε… μαθή­ματα στους υπευ­θύ­νους των αρχαιο­λο­γι­κών υπη­ρε­σιών, όταν κατα­γρά­φουν τα κακώς κείμενα οι τηλε­ο­πτι­κές κάμερες, όπως συνέβη τον περα­σμένο Μάρτιο στο Αργος. Η πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά του νησιού έχει αφεθεί στο έλεος των και­ρι­κών συν­θη­κών, των σκου­πι­διών και της αδια­φο­ρίας.

«Κερα­σάκι στην τούρτα» είναι η τοπο­θέ­τηση μιας τερά­στιας απο­θή­κης, που έχει στηθεί στο Μόντε Σμιθ, από την Αρχαιο­λο­γική Υπη­ρε­σία. Πρό­κει­ται για μια πράσινη κατα­σκευή 1,5 στρ., που έχει ανε­γερ­θεί πλησίον των Νυμ­φαίων και του ναού του Πυθίου Απόλ­λωνα. Σύμφωνα με φορείς της Ρόδου, την ευθύνη για την κατά­σταση έχουν η προϊ­στα­μένη του Τμή­μα­τος Προϊ­στο­ρι­κών και Κλα­σι­κών Αρχαιο­τή­των και Μου­σείων της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου Ελένη Φαρ­μα­κί­δου, αλλά και η πολι­τική της προϊ­στα­μένη Λίνα Μενδώνη, που πρέπει να δώσουν πει­στι­κές εξη­γή­σεις για την εικόνα εγκα­τά­λει­ψης που παρου­σιά­ζουν πολλοί αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι της Ρόδου. Παράλ­ληλα, φαί­νε­ται πως κάνουν τα «στραβά μάτια» σε διώροφη μεζο­νέτα που χτί­στηκε στην παλιά πόλη, μέσα σε ένα Μνημείο Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς, αν και η UNESCO είχε στείλει δύο φορές αίτημα για να ενη­με­ρω­θεί σχετικά με το οικο­δο­μικό έκτρωμα που απέχει μόλις 20 μέτρα από την πλατεία της Μεσαιω­νι­κής Πόλης και 10 μέτρα από τον πιο του­ρι­στικό δρόμο, την οδό Σωκρά­τους.

Ιαλυσός

Στην καρδιά της Ιαλυσού, στην πλατεία Απο­στο­λίδη, ένα σημα­ντικό αρχαιο­λο­γικό σημείο παρα­μέ­νει ξεχα­σμένο από τον χρόνο και την Αρχαιο­λο­γική Υπη­ρε­σία. Αν και το 2017 είχε ληφθεί απόφαση από την Εφορεία Αρχαιο­τή­των για κατά­χωση των αρχι­τε­κτο­νι­κών λει­ψά­νων που έχουν ανα­σκα­φεί, με ευρή­ματα που χρο­νο­λο­γού­νται από τη Μέση Εποχή του Χαλκού (περίπου 2000 π.Χ.), μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει τίποτα. Ο χώρος, που έχει χαρα­κτη­ρι­στεί συνεχώς κατοι­κού­με­νος επί τέσ­σε­ρις χιλιε­τίες, είναι 600 τ.μ., με βάθος τριών μέτρων. Σήμερα έχει μετα­τρα­πεί σε σκου­πι­δό­τοπο.

Τον χειμώνα πλημ­μυ­ρί­ζει και μετα­τρέ­πε­ται σε βούρκο, ενώ η περί­φραξή του είναι ανύ­παρ­κτη.

Ορι­σμέ­νοι κάνουν λόγο για «έλος πολι­τι­σμού». Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι πως τα ευρή­ματα του συγκε­κρι­μέ­νου χώρου έχουν παρου­σια­στεί στο Μητρο­πο­λι­τικό Μουσείο της Νέας Υόρκης το 2009, γεγονός που ανα­δει­κνύει τη μονα­δι­κό­τητά τους. Παρά τις κατά καιρούς ανα­κοι­νώ­σεις για επι­χω­μά­τωση ή προ­στα­σία, το μόνο που έγινε ήταν η απο­μά­κρυνση των ευρη­μά­των και η απο­θή­κευσή τους στα υπόγεια του Μου­σείου Ρόδου. Ο χώρος έχει μετα­τρα­πεί σε δημόσιο κίνδυνο για περα­στι­κούς και του­ρί­στες, ενώ η πλήρης αδια­φο­ρία της Εφο­ρείας Αρχαιο­τή­των επι­βε­βαιώ­νει την πολι­τι­στική εγκα­τά­λειψη της Ιαλυσού.

Οι κάτοι­κοι της περιο­χής έχουν αγα­να­κτή­σει για την εγκα­τά­λειψη του χώρου επί δεκα­ε­τίες

Κυμι­σάλα: Η Πομπηία της Ρόδου

Στην περιοχή Μονό­λι­θος, η Κυμι­σάλα παρα­μέ­νει άγνωστη στο ευρύ κοινό, αν και έχει ιστορία που εκτεί­νε­ται από τον 5ο έως τον 15ο αιώνα μ.Χ., περι­λαμ­βά­νο­ντας περισ­σό­τε­ρους από 200 τάφους.  Οι περισ­σό­τε­ροι τάφοι είναι λεη­λα­τη­μέ­νοι από αρχαιο­κα­πή­λους. Παρά την αρχαιο­λο­γική σημασία της Κυμι­σά­λας και τον χαρα­κτη­ρι­σμό της ως «Πομπηία της Ρόδου», δεν υπάρχει πρό­σβαση, ούτε καμία πρω­το­βου­λία ανά­δει­ξης του χώρου. Οι αρχαιο­λό­γοι σώπασαν, το κράτος αδια­φο­ρεί και ο πολι­τι­σμός… θάφτηκε.

Βρουλιά – Φικέ­λουρα – Νεκρο­τα­φείο Γερ­μα­νών

Μια ολό­κληρη περιοχή εμπο­ρίου και τέχνης, που άνθησε τον 5ο αιώνα π.Χ., εγκα­τα­λεί­φθηκε. Τα Βρουλιά ήταν γνωστά για την παρα­γωγή ζωγρα­φι­σμέ­νων πήλινων αγγείων που πωλού­νταν στο Αιγαίο και στην ανα­το­λική Μεσό­γειο. Τα Φικέ­λουρα, που βρί­σκο­νται κοντά στην Κάμειρο, απο­τε­λού­σαν κέντρο πολι­τι­σμού και έδιναν στο νησί αίγλη, δύναμη, εμπόριο και διεθνές όνομα.

Σήμερα δεν είναι καν επι­σκέ­ψιμα. Στο ίδιο σημείο βρί­σκε­ται το νεκρο­τα­φείο των Γερ­μα­νών του Β’ Παγκο­σμίου Πολέμου. Ενας χώρος γεμάτος ιστορία και μνήμη, παρα­δο­μέ­νος και αυτός στη λήθη.

Φάρος Αγίου Νικο­λάου

Σήμα κατα­τε­θέν του νησιού απο­τε­λεί το κάστρο-φάρος των Ιπποτών στο Μαν­δράκι. Είναι γνωστό ως το φρούριο των Ιπποτών της Ρόδου (1309-1522 μ.Χ.). Το κάστρο φιλο­τέ­χνησε ο βασι­λιάς των Ιπποτών, Ζακόστα. Επί σειρά ετών ο φάρος – πύργος ήταν επι­σκέ­ψι­μος, αλλά σήμερα είναι κλει­στός για το κοινό.

Παρά τις εξαγ­γε­λίες της υπουρ­γού Πολι­τι­σμού για ανα­στή­λωση και δια­μόρ­φωση, τίποτα δεν έχει προ­χω­ρή­σει. Ο φάρος παρα­μέ­νει κλει­δω­μέ­νος και μαζί του η ιστο­ρική μνήμη μιας ένδοξης εποχής…

Δωρική Κρήνη Φιλε­ρή­μου

Ενα σπάνιο δείγμα δωρικής αρχι­τε­κτο­νι­κής του 3ου αιώνα π.Χ. απο­τε­λεί η βρύση της Φιλε­ρή­μου, που θεω­ρού­νταν ιερή επειδή χάριζε νερό και ζωή στους Ρόδιους, επί χιλιά­δες χρόνια. Σήμερα δεν έχει νερό και είναι απρό­σιτη για το κοινό. Η περί­φραξη είναι ανύ­παρ­κτη και η Πολι­τεία, όπως συνήθως, απούσα. Ενας τόπος που κάποτε ήταν πηγή ζωής, σήμερα… πεθαί­νει στη σιωπή.

 

Πύργος Ναγιάκ

Ο ψηλό­τε­ρος πύργος της Δωδε­κα­νή­σου, ύψους 41 μέτρων, παρα­μέ­νει ερμη­τικά κλει­στός.

Χτί­στηκε από τον Μεγάλο Μάγι­στρο Ναγιάκ μεταξύ 1396 και 1421 εκεί που είναι σήμερα η περιοχή Κολώνα. Πρό­κει­ται για ένα στρα­τη­γικό σημείο, πιθα­νό­τατα στην περιοχή του λιμα­νιού, και απο­τε­λούσε σημα­ντικό στοι­χείο της οχύ­ρω­σης της πόλης. Είχε κανόνια για να προ­στα­τεύει το λιμάνι από ξηρά και θάλασσα. Το ιστο­ρικό αυτό κτίσμα των Ιπποτών, άλλοτε σημείο στρα­τη­γι­κής σημα­σίας, σήμερα αγνο­εί­ται ακόμα και από τον χάρτη του ΕΟΤ.

Κανείς δεν δείχνει ενδια­φέ­ρον για την ανα­στή­λωσή του.

Ορος Αττά­βυ­ρος

Ο ναός του Αττα­βύ­ρου Διός (700 π.Χ.) στην κορυφή του Αττα­βύ­ρου παρα­μέ­νει άγνω­στος και ανα­ξιο­ποί­η­τος για τους κατοί­κους και τους του­ρί­στες της Ρόδου. Δεν υπάρχει καμία σήμανση ή δια­δρομή για τους επι­σκέ­πτες. Εκεί ζούσαν οι ιερείς του Διός, οι οποίοι έχτισαν τον ναό από τα ασβε­στο­λι­θικά πετρώ­ματα της κορυφής. Ιστο­ρικά είχε οπτική επι­κοι­νω­νία με το ιερό της Αθηνάς Λίνδου. Ο ναός δεν έχει εντα­χθεί σε οργα­νω­μένο αρχαιο­λο­γικό σχέδιο.

 

Τείχη Μεσαιω­νι­κής Πόλης

Τα τείχη της Παλιάς Πόλης, που απο­τε­λούν Μνημείο Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, ρημά­ζουν. Πολλά σημεία των τειχών είναι απο­σα­θρω­μένα και ρυπαρά, με τους χιλιά­δες του­ρί­στες που επι­σκέ­πτο­νται το νησί των ιπποτών να απο­γοη­τεύ­ο­νται από την κατά­ντια του ιστο­ρι­κού μνη­μείου.

Κορα­κό­νερο

Χώρος με αρχαιο­λο­γική και κοι­νω­νική σημασία, καθώς υπήρξε νεκρο­τα­φείο των αρχαίων Ροδίων.

Σήμερα βρί­σκο­νται αθλη­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις και καταυ­λι­σμός Ρομά που φιλο­ξε­νεί 67 οικο­γέ­νειες – 255 άτομα, οι περισ­σό­τε­ροι ελλη­νι­κής ιθα­γέ­νειας, με μικρό ποσοστό προ­ερ­χό­μενο από την Αλβανία και τη Ρου­μα­νία, γεμάτο μπάζα και άλλα υλικά, ενώ καθη­με­ρινά παρα­τη­ρού­νται καύσεις καλω­δίων, απορ­ριμ­μά­των και ελα­στι­κών με έντονη ρύπανση.

 

Ιταλικά Σφαγεία

Στα 32 χρόνια παρα­μο­νής των Ιταλών στη Ρόδο (1912-1945) έφτια­ξαν δρόμους, κτίρια, ξενο­δο­χεία, λιμάνια, σφαγεία, σχολεία, δημόσια κτίρια, εκκλη­σίες και πλήθος άλλων έργων.

Ενα από τα έργα αυτά είναι και τα Σφαγεία, που έχουν χαρα­κτη­ρι­σθεί δια­τη­ρη­τέα κτί­σματα.

Σήμερα ο χώρος είναι κλει­στός και ρημαγ­μέ­νος, αν και θα μπο­ρούσε να μετα­τρα­πεί σε μουσείο ή πολι­τι­στικό κέντρο.

Ασπίδα και Ελλη­νι­στικό Νεκρο­τα­φείο

Στην περιοχή Αραπάκι βρί­σκε­ται το μνημείο της Ασπίδας, μια πλάκα από πωρό­λιθο που είχε πάνω ανά­γλυφη μια αρχαία ασπίδα. Δίπλα της βρί­σκε­ται ένα νεκρο­τα­φείο των ελλη­νι­στι­κών χρόνων.

Ο χώρος δεν είναι επι­σκέ­ψι­μος και έχει περιέλ­θει στην αφάνεια.

Κιτάλα – Φάνες

Τα Κιτάλα είναι ένας χώρος μυστη­ρίου και ιστο­ρι­κής σημα­σίας. Το χωριό ανα­φέ­ρε­ται σε διά­ταγμα του βασιλιά των Ιπποτών Ορσίνι το 1474. Σήμερα είναι ερείπια μπα­ζω­μένα με χώματα και ξερό­χορτα. Καμία ταμπέλα δεν δηλώνει την ιστο­ρι­κό­τητα του χώρου.

Οι ξενο­δό­χοι κατά της Αρχαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας

Την ίδια ώρα που οι υπεύ­θυ­νοι της Αρχαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας αδια­φο­ρούν για την εγκα­τά­λειψη πολλών μνη­μείων, φαί­νε­ται πως δεί­χνουν ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον να… μπλο­κά­ρουν του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις στο νησί.

Οπως δήλωσε ο πρό­ε­δρος της Ενωσης Ξενο­δό­χων Ρόδου, Γιάννης Παπα­βα­σι­λείου, η Εφορεία Αρχαιο­τή­των επεμ­βαί­νει υπερ­βο­λικά, επι­βάλ­λο­ντας περιο­ρι­σμούς ακόμα και σε παρα­λίες που εξυ­πη­ρε­τούν ξενο­δο­χεία. Οι επι­χει­ρη­μα­τίες δηλώ­νουν ότι οι χρε­ώ­σεις για χρήση των παρα­λιών έχουν αυξηθεί έως και πέντε φορές, χωρίς λογική δια­φο­ρο­ποί­ηση ανάλογα με το μέγεθος ή τη χρήση. «Ο του­ρί­στας θέλει πολι­τι­σμό και θάλασσα. Αν εμείς δεν μπο­ρούμε να προ­σφέ­ρουμε τίποτα από τα δύο, εξαι­τίας γρα­φειο­κρα­τίας και αδια­φο­ρίας, τότε δεν έχουμε μέλλον» τονίζει ο εκπρό­σω­πος των ξενο­δό­χων.

 

Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η περί­πτωση επέν­δυ­σης προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 200 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρών που μπλό­καρε πριν από 10 χρόνια η Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου γιατί έκρινε ότι οι ισό­γειες οικο­δο­μές ξενο­δο­χεια­κού συγκρο­τή­μα­τος θα έβλα­πταν τη θέα προς την ακρό­πολη της Λίνδου η οποία βρί­σκε­ται 2,5 χιλιό­με­τρα μακριά. Ομως δύο χρόνια μετά, το 2018, επέ­τρεψε την ανέ­γερση μοντέρ­νας διώ­ρο­φης μεζο­νέ­τας που «ξεφύ­τρωσε» στην Παλιά Πόλη, μέσα σε ένα μνημείο Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO. Δύο μέτρα και δύο σταθμά…

Πηγή: dimokratia.gr