Εν όψει της μεγάλης δίκης για την τραγωδία των Τεμπών

Κί­νη­ση υψη­λού συμ­βο­λι­σμού με ου­σια­στι­κό πε­ριε­χό­με­νο και έντο­νο  κοι­νω­νι­κό απο­τύ­πω­μα, ΑΠΟ­ΤΕ­ΛΕΙ, η πρω­το­βου­λία  των 47  Δι­κη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων, η οποία  υπερ­βαί­νει τα στενά όρια του επαγ­γελ­μα­τι­κού κα­θή­κο­ντος και απο­τε­λεί βα­θειά θε­σμι­κή πα­ρέμ­βα­ση, καθώς η   πα­ρου­σία τους  εγ­γυά­ται τη θω­ρά­κι­ση της δια­δι­κα­σί­ας και την από­δο­ση δι­καιο­σύ­νης. Τέ­τοιες ενέρ­γειες ενι­σχύ­ουν την εμπι­στο­σύ­νη των πο­λι­τών στους θε­σμούς και υπεν­θυ­μί­ζουν ότι η Δι­καιο­σύ­νη δεν είναι μόνο νο­μι­κή δια­δι­κα­σία, αλλά και κοι­νω­νι­κή απαί­τη­ση.

Θα πρέ­πει να εξαρ­θεί  η   αξιέ­παι­νη πρω­το­βου­λία των 47  Δι­κη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων ,   δια των Διοι­κη­τι­κών τους Συμ­βου­λί­ων και προ­σω­πι­κά των Προ­έ­δρων με­τα­ξύ των οποί­ων πρω­τα­γω­νι­στι­κό ρόλο είχε  και συ­νε­χί­ζει  ο Δι­κη­γο­ρι­κός Σύλ­λο­γος Ρόδου και προ­σω­πι­κά  ο πρώην Πρό­ε­δρος  Βα­σί­λειος  Πε­ρί­δης, ακο­λου­θώ­ντας δε επά­ξια ο νέος Πρό­ε­δρος Βα­σί­λειος Κα­τα­βε­νά­κης με το νέο Διοι­κη­τι­κό  Συμ­βού­λιο. Η πρω­το­βου­λία αυτή των 47  Δι­κη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων  απο­τε­λεί βα­θειά  θε­σμι­κή πα­ρέμ­βα­ση, καθώς η πα­ρου­σία τους: Δια­σφα­λί­ζει τη δια­φά­νεια: Η ενερ­γός πα­ρου­σία των νο­μι­κών συλ­λό­γων εγ­γυά­ται την τή­ρη­ση των κα­νό­νων δι­καί­ου σε μια υπό­θε­ση που συ­γκλό­νι­σε το πα­νελ­λή­νιο. Προ­α­σπί­ζει το δη­μό­σιο συμ­φέ­ρον:  Ανα­δει­κνύ­ει τον ρόλο του δι­κη­γό­ρου ως συλ­λει­τουρ­γού της Δι­καιο­σύ­νης και θε­μα­το­φύ­λα­κα  των κοι­νω­νι­κών αξιών. Στη­ρί­ζει  έμπρα­κτα  τα  θύ­μα­τα:  Προ­σφέ­ρει ηθικό και νο­μι­κό ανά­στη­μα στις οι­κο­γέ­νειες των θυ­μά­των,  δια­μη­νύ­ο­ντας  ότι η  κοι­νω­νία  των  πο­λι­τών  και  ο  νο­μι­κός  κό­σμος  απαι­τούν  πλήρη  δια­λεύ­καν­ση.

Η δίκη για την τρα­γω­δία των Τε­μπών δεν απο­τε­λεί απλώς μια δι­κα­στι­κή εκ­κρε­μό­τη­τα, αλλά μια κομ­βι­κή στιγ­μή για την αξιο­πι­στία των θε­σμών στη χώρα μας. Σε αυτό το πλαί­σιο, η από­φα­ση της Ολο­μέ­λειας των Προ­έ­δρων των Δι­κη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων και της Συ­ντο­νι­στι­κής Επι­τρο­πής να συμ­με­τά­σχουν ενερ­γά στη δια­δι­κα­σία, απο­τε­λεί μια πράξη υψη­λής ευ­θύ­νης.. Η πρω­το­βου­λία των Δι­κη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων και προ­σω­πι­κά των Προ­έ­δρων τους, οι οποί­οι με τη στάση τους δί­νουν σάρκα και οστά στον ρόλο του δι­κη­γό­ρου ως υπε­ρα­σπι­στή του δη­μο­σί­ου συμ­φέ­ρο­ντος. Η από­φα­σή τους να στα­θούν δίπλα στα θύ­μα­τα και τις οι­κο­γέ­νειές τους, πα­ρεμ­βαί­νο­ντας θε­σμι­κά σε μια υπό­θε­ση που πλή­γω­σε ανε­πα­νόρ­θω­τα την ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία, στέλ­νει ένα ηχηρό μή­νυ­μα: Η από­δο­ση δι­καιο­σύ­νης δεν είναι μια τυ­πι­κή δια­δι­κα­σία, αλλά μια απαί­τη­ση για αλή­θεια και κά­θαρ­ση.                   Τέ­τοιες πρω­το­βου­λί­ες τι­μούν τον νο­μι­κό κόσμο και ενι­σχύ­ουν την ελ­πί­δα των πο­λι­τών ότι η Πο­λι­τεία και οι λει­τουρ­γοί της δια­θέ­τουν τα ανα­κλα­στι­κά να προ­στα­τεύ­σουν το δί­καιο. Αξί­ζουν θερμά συγ­χα­ρη­τή­ρια.

ΝΟ­ΜΙ­ΚΗ ΑΝΑ­ΛΥ­ΣΗ ΚΑΙ ΝΟ­ΜΙ­ΚΕΣ ΣΚΕ­ΨΕΙΣ ,  ΜΕΤΑ ΚΑΙ  ΤΗΝ ΑΛ­ΛΑ­ΓΗ,   ΜΕ ΤΟΝ ΚΩ­ΔΙ­ΚΑ ΠΟ­ΛΙ­ΤΙ­ΚΗΣ ΔΙ­ΚΟ­ΝΟ­ΜΙΑΣ, ΤΟΥ  «ΠΑ­ΡΙ­ΣΤΑ­ΜΕ­ΝΟΥ ΣΤΗ ΠΟΙ­ΝΙ­ΚΗ ΔΙΚΗ  ΩΣ ΠΟ­ΛΙ­ΤΙ­ΚΟΥ ΕΝΑ­ΓΟ­ΝΤΑ», ΑΝΤΙ­ΚΑ­ΤΑ­ΣΤΑ­ΘΕ­ΝΤΑ ΜΕ ΤΟΝ «ΠΑ­ΡΙ­ΣΤΑ­ΜΕ­ΝΟ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟ­ΣΤΗ­ΡΙ­ΞΗ ΤΗΣ ΚΑ­ΤΗ­ΓΟ­ΡΙΑΣ» .

Η αλ­λα­γή με τον Κώ­δι­κα Ποι­νι­κής Δι­κο­νο­μί­ας του 2019,  από τον  « πα­ρι­στά­με­νο, ως πο­λι­τι­κώς ενά­γο­ντα» στον  «πα­ρι­στά­με­νο, για την υπο­στή­ρι­ξη της κα­τη­γο­ρί­ας», δεν είναι απλά λε­κτι­κή, αλλά έχει βαθιά ου­σια­στι­κή και νο­μι­κή ση­μα­σία. Οι βα­σι­κοί λόγοι της με­τα­βο­λής αυτής είναι οι εξής:

1.      Ο πα­λιός όρος πα­ρέ­πε­μπε στην «πο­λι­τι­κή αγωγή», δη­λα­δή στην απαί­τη­ση απο­ζη­μί­ω­σης. Πλέον, το ποι­νι­κό δι­κα­στή­ριο δεν ασχο­λεί­ται με την επι­δί­κα­ση απο­ζη­μιώ­σε­ων (εκτός ελά­χι­στων εξαι­ρέ­σε­ων). Ο πα­ρι­στά­με­νος πλέον για την υπο­στή­ρι­ξη της κα­τη­γο­ρί­ας συμ­με­τέ­χει στη δίκη απο­κλει­στι­κά για να βοη­θή­σει στην από­δει­ξη της ενο­χής του κα­τη­γο­ρου­μέ­νου και όχι για να ει­σπρά­ξει χρή­μα­τα μέσω της ποι­νι­κής δια­δι­κα­σί­ας. Δη­λα­δή,  με τον Κώ­δι­κα Ποι­νι­κής Δι­κο­νο­μί­ας του 2019,  υπάρ­χει πλέον απο­σύν­δε­ση από την αστι­κή αξί­ω­ση   και ή πε­ριου­σια­κή ζημία, θα πρέ­πει κατά κα­νό­να να ζη­τεί­ται  από τα αστι­κά δι­κα­στή­ρια , δη­λα­δή από την κα­θιέ­ρω­ση  του πα­ρι­στά­με­νου για την υπο­στή­ρι­ξη της κα­τη­γο­ρί­ας έγινε με­τα­φο­ρά των αστι­κών διεκ­δι­κή­σε­ων στα Πο­λι­τι­κά Δι­κα­στή­ρια.

Συ­νο­πτι­κά, η αλ­λα­γή αντα­να­κλά τη στρο­φή του νο­μο­θέ­τη προς μια ποι­νι­κή δίκη που επι­κε­ντρώ­νε­ται στο αδί­κη­μα και την τι­μω­ρία, απαλ­λάσ­σο­ντας το ποι­νι­κό δι­κα­στή­ριο από το βάρος της εξέ­τα­σης ιδιω­τι­κών οι­κο­νο­μι­κών δια­φο­ρών. Ακρι­βώς, η αλ­λα­γή αυτή προσ­δί­δει μια νέα διά­στα­ση που σχε­τί­ζε­ται άμεσα με τη συμ­με­το­χή των Δι­κη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων στη δίκη των Τε­μπών. Η ου­σια­στι­κή αυτή με­τα­βο­λή λει­τουρ­γεί ως εξής:

Διεύ­ρυν­ση του Σκο­πού: Με τον νέο Κώ­δι­κα Ποι­νι­κής Δι­κο­νο­μί­ας, η πα­ρά­στα­ση δεν απο­σκο­πεί πλέον στην εί­σπρα­ξη χρη­μά­των (αστι­κή αξί­ω­ση), αλλά στην υπο­στή­ρι­ξη της κα­τη­γο­ρί­ας για την ανα­ζή­τη­ση της αλή­θειας. Αυτό ευ­θυ­γραμ­μί­ζε­ται με τον θε­σμι­κό ρόλο των Δι­κη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων, οι οποί­οι, βάσει του άρ­θρου 90 του Κώ­δι­κα Δι­κη­γό­ρων, έχουν κα­θή­κον να πα­ρεμ­βαί­νουν για ζη­τή­μα­τα ευ­ρύ­τε­ρου κοι­νω­νι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος και για την προ­στα­σία των αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των. Οι Δι­κη­γο­ρι­κοί Σύλ­λο­γοι πα­ρί­στα­νται στα Τέμπη ως συλ­λει­τουρ­γοί της δι­καιο­σύ­νης , που προ­α­σπί­ζο­νται το συλ­λο­γι­κό συμ­φέ­ρον για την πλήρη δια­λεύ­καν­ση της υπό­θε­σης.

ΤΑ ΑΝΤΕ­ΠΕΙ­ΧΗ­ΡΗ­ΜΑ­ΤΑ ΤΩΝ ΔΙ­ΚΗ­ΓΟ­ΡΙ­ΚΩΝ ΣΥΛ­ΛΟ­ΓΩΝ.

Σε όσους , ήθε­λαν αντι­τα­χθεί , κατά την  έναρ­ξη της δίκης της τρα­γω­δί­ας των Τε­μπών ,  οι Δι­κη­γο­ρι­κοί Σύλ­λο­γοι , έχουν να  αντι­κρού­ουν , βα­σι­ζό­με­νοι στη νέα φι­λο­σο­φία του ΚΠΔ και τον θε­σμι­κό τους ρόλο, με τα εξής, με­τα­ξύ άλλων,  αντε­πει­χη­ρή­μα­τά τους :

·        Προ­ά­σπι­ση του Δη­μο­σί­ου Συμ­φέ­ρο­ντος:  Ο Κώ­δι­κας Δι­κη­γό­ρων (άρθρο 90) τους ανα­γο­ρεύ­ει σε συλ­λει­τουρ­γούς της δι­καιο­σύ­νης με υπο­χρέ­ω­ση να πα­ρεμ­βαί­νουν όταν πλήτ­το­νται θε­με­λιώ­δη αγαθά. Το δυ­στύ­χη­μα των Τε­μπών δεν είναι μια ιδιω­τι­κή δια­φο­ρά, αλλά ένα έγκλη­μα που συ­γκλό­νι­σε τη δη­μό­σια τάξη.

·        Η «Ου­σια­στι­κή» Αλ­λα­γή του Όρου:  Αφού ο νόμος δεν ζητά πλέον «αστι­κή απο­ζη­μί­ω­ση» (χρή­μα­τα), αλλά υπο­στή­ρι­ξη της κα­τη­γο­ρί­ας, ένας θε­σμι­κός φο­ρέ­ας μπο­ρεί να πα­ρί­στα­ται για να δια­σφα­λί­σει ότι η κα­τη­γο­ρία θα ερευ­νη­θεί σε βάθος, χωρίς να είναι ο ίδιος το βιο­λο­γι­κό θύμα.

·        Προ­στα­σία Αν­θρω­πί­νων Δι­καιω­μά­των: Επι­κα­λού­νται την Ευ­ρω­παϊ­κή Σύμ­βα­ση Δι­καιω­μά­των του Αν­θρώ­που (ΕΣΔΑ), το­νί­ζο­ντας ότι σε εγκλή­μα­τα που θί­γουν το δι­καί­ω­μα στη ζωή, η κοι­νω­νία των πο­λι­τών (μέσω των Συλ­λό­γων) έχει δι­καί­ω­μα να επι­τη­ρεί την ορθή απο­νο­μή δι­καιο­σύ­νης.

·        Νο­μο­λο­για­κό Προη­γού­με­νο: Θυ­μί­ζουν ότι η πα­ρου­σία τους έχει γίνει δεκτή στο πα­ρελ­θόν σε υπο­θέ­σεις με­γά­λου κοι­νω­νι­κού βά­ρους (π.χ. δίκη Χρυ­σής Αυγής, πυρ­κα­γιά στο Μάτι), όπου κρί­θη­κε ότι η συμ­με­το­χή τους βοηθά στην απο­κά­λυ­ψη της αλή­θειας.

·        Ρόλος «Θε­μα­το­φύ­λα­κα»: Η πα­ρου­σία των Συλ­λό­γων στη δίκη των Τε­μπών (όπως επι­βε­βαιώ­θη­κε και στην έναρ­ξη της δίκης τον Μάρ­τιο του 2026) στο­χεύ­ει στη δια­σφά­λι­ση της δια­φά­νειας και της ορθής απο­νο­μής δι­καιο­σύ­νης. Ενερ­γούν δη­λα­δή ως εγ­γυ­η­τές ότι η δια­δι­κα­σία θα διε­ξα­χθεί με από­λυ­το σε­βα­σμό στους δι­κο­νο­μι­κούς κα­νό­νες, χωρίς να απαι­τεί­ται να είναι οι ίδιοι «βιο­λο­γι­κά θύ­μα­τα».

Η συμ­με­το­χή τους θε­ω­ρεί­ται «δι­κο­νο­μι­κά στέ­ρεη»  ακρι­βώς επει­δή εστιά­ζει στην ηθική και κοι­νω­νι­κή διά­στα­ση του εγκλή­μα­τος, υπη­ρε­τώ­ντας το δη­μό­σιο συμ­φέ­ρον και την αλή­θεια.

Δια­σφά­λι­ση της Δη­μο­σιό­τη­τας και Δια­φά­νειας: Η πα­ρου­σία θε­σμι­κών φο­ρέ­ων λει­τουρ­γεί ως «δι­κλεί­δα ασφα­λεί­ας» για την τή­ρη­ση των κα­νό­νων της δί­και­ης δίκης, απο­τρέ­πο­ντας τυχόν από­πει­ρες υπο­βάθ­μι­σης της δια­δι­κα­σί­ας. Επει­δή η δίκη των Τε­μπών έχει τε­ρά­στιο όγκο δε­δο­μέ­νων, η πα­ρου­σία των Συλ­λό­γων προ­σθέ­τει επι­στη­μο­νι­κό κύρος και νο­μι­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση, λει­τουρ­γώ­ντας συ­μπλη­ρω­μα­τι­κά προς τους συγ­γε­νείς των θυ­μά­των που εστιά­ζουν στην προ­σω­πι­κή τους οδύνη.

ΟΙ ΔΙ­ΚΗ­ΓΟ­ΡΙ­ΚΟΙ ΣΥΛ­ΛΟ­ΓΟΙ ΠΑ­ΡΙ­ΣΤΑ­ΝΤΑΙ ΘΕ­ΣΜΙ­ΚΑ: Στη δίκη για το δυ­στύ­χη­μα των Τε­μπών, η οποία ξε­κί­νη­σε τον Μάρ­τιο του 2026 στο Τρι­με­λές Εφε­τείο Κα­κουρ­γη­μά­των Λά­ρι­σας, ήδη οι Δι­κη­γο­ρι­κοί Σύλ­λο­γοι πα­ρί­στα­νται θε­σμι­κά. Η νο­μι­μο­ποί­η­σή τους βα­σί­ζε­ται στα εξής ση­μεία:

·        Νο­μο­θε­τι­κό Έρει­σμα (Άρθρο 90 Κωδ. Δικ.): Το άρθρο 90 του Κώ­δι­κα Δι­κη­γό­ρων ορί­ζει ρητά ότι οι Σύλ­λο­γοι πα­ρεμ­βαί­νουν για ζη­τή­μα­τα γε­νι­κό­τε­ρου κοι­νω­νι­κού και εθνι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος. Η νο­μο­λο­γία έχει δε­χθεί επα­νει­λημ­μέ­να ότι τέ­τοιας κλί­μα­κας τρα­γω­δί­ες εμπί­πτουν σε αυτή τη διά­τα­ξη.

·        Προη­γού­με­να Δι­κα­στι­κά Δε­δο­μέ­να: : Η πα­ρά­στα­ση των Δι­κη­γο­ρι­κών Συλ­λο­γών έχει γίνει δεκτή σε αρ­κε­τές με­γά­λες δίκες τα τε­λευ­ταία χρό­νια, δη­μιουρ­γώ­ντας ένα ισχυ­ρό δι­κα­στι­κό προη­γού­με­νο , όπως: .

·        Δίκη Χρυ­σής Αυγής: Ο Δι­κη­γο­ρι­κός Σύλ­λο­γος Αθη­νών (ΔΣΑ) δή­λω­σε πα­ρά­στα­ση πο­λι­τι­κής αγω­γής (με το τότε ισχύ­ον δί­καιο) για το αδί­κη­μα της εγκλη­μα­τι­κής ορ­γά­νω­σης. Παρά τις σφο­δρές εν­στά­σεις της υπε­ρά­σπι­σης, το δι­κα­στή­ριο την έκανε δεκτή, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ότι η δράση μιας τέ­τοιας ορ­γά­νω­σης πλήτ­τει ευ­θέ­ως το δη­μό­σιο συμ­φέ­ρον και τη λει­τουρ­γία του δη­μο­κρα­τι­κού πο­λι­τεύ­μα­τος, το οποίο οι δι­κη­γό­ροι οφεί­λουν να προ­α­σπί­ζουν βάσει του άρ­θρου 90 του Κώ­δι­κα Δι­κη­γό­ρων.                                 – -Υπό­θε­ση “Μάτι”: Στη δίκη για τη φο­νι­κή πυρ­κα­γιά στο Μάτι, η πα­ρά­στα­ση των Συλ­λό­γων έγινε επί­σης δεκτή. Το δι­κα­στή­ριο ανα­γνώ­ρι­σε ότι η δια­λεύ­καν­ση των αι­τιών μιας τέ­τοιας εθνι­κής τρα­γω­δί­ας απο­τε­λεί ζή­τη­μα γε­νι­κό­τε­ρου κοι­νω­νι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος. Η συμ­με­το­χή τους κρί­θη­κε απα­ραί­τη­τη για τη δια­σφά­λι­ση της δια­φά­νειας και της ορθής απο­νο­μής δι­καιο­σύ­νης.

– Πρό­σφα­τη Δίκη Τε­μπών (2026): Στη δίκη που διε­ξά­γε­ται στη Λά­ρι­σα, η Ολο­μέ­λεια των Προ­έ­δρων των Δι­κη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων πα­ρί­στα­ται ήδη από το 2023 για την υπο­στή­ρι­ξη της κα­τη­γο­ρί­ας.  Η συμ­με­το­χή τους ξε­κί­νη­σε πολύ νωρίς, ήδη από το στά­διο της ανά­κρι­σης , ακο­λου­θώ­ντας μια στρα­τη­γι­κή θε­σμι­κής πί­ε­σης. Συ­γκε­κρι­μέ­να:

·        Δή­λω­ση από τον Μάρ­τιο του 2023: Ήδη λίγες εβδο­μά­δες μετά το δυ­στύ­χη­μα, 47 Δι­κη­γο­ρι­κοί Σύλ­λο­γοι της χώρας κα­τέ­θε­σαν δή­λω­ση πα­ρά­στα­σης προς υπο­στή­ρι­ξη της κα­τη­γο­ρί­ας ενώ­πιον του Ει­δι­κού Εφέτη Ανα­κρι­τή στη Λά­ρι­σα.

·        Κατά τη διάρ­κεια της προ­δι­κα­σί­ας, οι Σύλ­λο­γοι (μέσω της Ολο­μέ­λειας των Προ­έ­δρων) δεν πα­ρέ­μει­ναν θε­α­τές.

·        Υπέ­βα­λαν αι­τή­μα­τα και υπο­μνή­μα­τα για κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα, όπως η ανά­γκη για πε­ραι­τέ­ρω έρευ­να στον χώρο του δυ­στυ­χή­μα­τος και το ζή­τη­μα της εκτα­φής, το­νί­ζο­ντας ότι η δι­κα­στι­κή κρίση δεν πρέ­πει να αφή­σει καμία σκιά .

·        Με την έναρ­ξη της δίκης τον Μάρ­τιο του 2026, οι Σύλ­λο­γοι δή­λω­σαν εκ νέου την πα­ρά­στα­σή τους στο ακρο­α­τή­ριο. Εκεί, η πα­ρου­σία τους πήρε και έναν επι­πλέ­ον ρόλο: τη δια­μαρ­τυ­ρία για τις συν­θή­κες διε­ξα­γω­γής της δίκης (χω­ρη­τι­κό­τη­τα αί­θου­σας), ζη­τώ­ντας να δια­σφα­λι­στεί η δη­μο­σιό­τη­τα και η αξιο­πρέ­πεια της δια­δι­κα­σί­ας.

. Η πα­ρου­σία τους, , θε­ω­ρεί­ται πλέον δι­κο­νο­μι­κά εδραιω­μέ­νη, καθώς η απο­στο­λή τους για την προ­στα­σία των αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των (άρθρο 90) ταυ­τί­ζε­ται με την ανά­γκη της κοι­νω­νί­ας για μια δί­καιη και πλήρη δίκη.