Μαθητές σχολείων των νησιών του Αιγαίου έκαναν ταυτόχρονο πείραμα για να αποδείξουν ότι η Γη είναι σφαιρική

Μαθητές από 34 γυμνά­σια και λύκεια δώδεκα δια­φο­ρε­τι­κών νησιών του βόρειου Αιγαίου και των Δωδε­κα­νή­σων συνερ­γά­στη­καν σε ένα πείραμα που είχε στόχο να απο­δεί­ξει ότι η Γη είναι σφαι­ρική και όχι επίπεδη αν και πιθα­νό­τατα το απο­τέ­λε­σμα του πει­ρά­μα­τος δεν πρό­κει­ται να πτοήσει τους θια­σώ­τες της θεωρίας της επί­πε­δης Γης οι οποίοι ακόμη και αν ταξι­δέ­ψουν έξω από τον πλανήτη μας και τη δουν από το Διά­στημα θα θεωρούν ότι αυτό που βλέπουν  μπροστά τους είναι κάποιου είδους ψευ­δαί­σθηση.

Στο πείραμα συμ­με­τεί­χαν μαθητές από 34 γυμνά­σια και λύκεια δώδεκα δια­φο­ρε­τι­κών νησιών: της Λήμνου, της Λέσβου, της Χίου, της Σάμου, της Ικαρίας, των Λειψών, της Λέρου, της Καλύ­μνου, της Κω, της Αστυ­πά­λαιας, της Ρόδου και της Κάσου.

Όλοι οι μαθητές την ίδια ημέρα και ακριβώς την ώρα της άνω ηλιακής μεσου­ρά­νη­σης, δηλαδή τη στιγμή που ο Ήλιος βρί­σκε­ται στο μέγιστο ύψος στον ουρανό, μέτρη­σαν το μήκος της σκιάς ενός στύλου, τον οποίο είχαν τοπο­θε­τή­σει στην αυλή του σχο­λείου τους, ύψους ενάμισι μέτρου.

Αν η Γη ήταν επίπεδη, καθώς οι ακτίνες του Ήλιου θα έπεφταν παράλ­λη­λες, όλες οι σκιές των στύλων θα ήταν ίσες σε όλα τα νησιά. Αντί­θετα, αν η Γη είναι σφαι­ρική η σκιά του στύλου θα μεγά­λωνε, καθώς κινού­μα­στε προς τον βορρά, δηλαδή καθώς αυξά­νε­ται το γεω­με­τρικό πλάτος.

Οι μαθητές μέτρη­σαν το μήκος της σκιάς του στύλου και στα συγκρι­τικά απο­τε­λέ­σματα δια­πί­στω­σαν ότι υπήρχε διαφορά στις μετρή­σεις από νησί σε νησί. Η σκιά του στύλου στη Λήμνο ήταν μεγα­λύ­τερη από αυτή στη Λέσβο, η οποία με τη σειρά της ήταν μεγα­λύ­τερη από τη σκιά στην Ικαρία και αυτή μεγα­λύ­τερη από τη σκιά στη Ρόδο. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το γεγονός ότι η μέγιστη διαφορά της σκιάς ήταν 18 εκα­το­στά μεταξύ των δύο πιο ακραίων νησιών που συμ­με­τεί­χαν, της Λήμνου και της Κάσου. Έτσι, μέσα από το πείραμα οι μαθητές απέ­δει­ξαν με εμφα­τικό τρόπο τη σφαι­ρι­κό­τητα της Γης.

Του πει­ρά­μα­τος προη­γή­θηκε δια­δι­κτυακή παρου­σί­αση στους μαθητές, όπου συζη­τή­θη­καν οι βασικές αρχές, η μεθο­δο­λο­γία και οι στόχοι του πει­ρά­μα­τος. Το πείραμα μοιάζει με το πείραμα του Ερα­το­σθένη που διε­ξά­γε­ται κατά τις ιση­με­ρίες και έχει ως στόχο τον υπο­λο­γι­σμό της περι­φέ­ρειας της Γης. «Ωστόσο, εκεί λαμ­βά­νε­ται ως δεδο­μένο ότι η Γη είναι σφαι­ρική και υπο­λο­γί­ζε­ται η ακτίνα της. Εμείς με το πείραμά μας πάμε ένα βήμα πιο πίσω. Ως νέοι αστρο­νό­μοι ανα­ρω­τιό­μα­στε ποιο είναι το σχήμα της Γης», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αστρο­φυ­σι­κός του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών και επι­στη­μο­νικά υπεύ­θυ­νος του προ­γράμ­μα­τος, Αλέ­ξαν­δρος Χιω­τέλ­λης. Ο ίδιος περι­γρά­φει ότι «ήταν πολύ ενθαρ­ρυ­ντικό πως τα παιδιά γέλασαν όταν τους είπα ότι στόχος του πει­ρά­μα­τος είναι να απο­δεί­ξουν τη σφαι­ρι­κό­τητα της Γης».

Επίσης, οι μαθητές δια­πί­στω­σαν ότι όλα τα πει­ρα­μα­τικά απο­τε­λέ­σματα βρί­σκο­νταν πολύ κοντά (εντός του ανα­με­νό­με­νου πει­ρα­μα­τι­κού σφάλ­μα­τος) στη θεω­ρη­τική πρό­βλεψη της σκιάς του στύλου συναρ­τή­σει του γεω­γρα­φι­κού πλάτους. «Τους ενθου­σί­ασε η ικα­νό­τητα πρό­βλε­ψης που έχει η Φυσική και αυτό έχει να κάνει με τον τρόπο που διδά­σκε­ται η Φυσική στα σχολεία: λείπει η κατα­νό­ηση ότι πρό­κει­ται για πει­ρα­μα­τική επι­στήμη και οι μαθητές δεν κατα­λα­βαί­νουν ότι μέσω της Φυσικής ερμη­νεύ­εις τον κόσμο με ακρί­βεια», τονίζει ο κ. Χιω­τέλ­λης.

Όταν ολο­κλη­ρώ­θηκε το πείραμα, οι μαθητές έστει­λαν στο Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών, εκτός από τα απο­τε­λέ­σματα των μετρή­σεών τους, και ένα βίντεο με το πείραμά τους και το σύνθημα «Η επι­στήμη μιλάει με στοι­χεία, οι ψευ­δο­ε­πι­στή­μες και οι θεωρίες συνω­μο­σίας με αβά­σι­μες υπο­θέ­σεις. Εσύ ποιον εμπι­στεύ­ε­σαι;».

Σημειώ­νε­ται ότι το πείραμα διε­ξή­χθη στο πλαίσιο του προ­γράμ­μα­τος «UniversALL: Αστρο­νο­μία για μαθητές ακρι­τι­κών περιο­χών», που υλο­ποιεί το Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών. Πρό­κει­ται για πρό­γραμμα Αστρο­νο­μίας για μαθητές και μαθή­τριες δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης σε ακρι­τι­κές περιο­χές, το οποίο διορ­γα­νώ­νε­ται στο πλαίσιο των προ­σπα­θειών του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών για διεύ­ρυνση των δράσεων εξω­στρέ­φειας και διά­χυ­σης της επι­στή­μης.

Naftemporiki.gr με πλη­ρο­φο­ρίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πηγή: naftemporiki.gr