ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, λόγω λειψυδρίας, και επίσημα Αττική, Λέρος και Πάτμος

news room 5 λεπτά ανάγνωση
ΛΥΨΕΙΔΡΙΑ

Ολο­κλη­ρώ­θηκε η δια­δι­κα­σία κήρυξης κατά­στα­σης έκτα­κτης ανάγκης, λόγω λει­ψυ­δρίας, σε Λέρο, Πάτμο και Αττική, με την υπο­γραφή των σχε­τι­κών υπουρ­γι­κών απο­φά­σεων από τον Υπουργό Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, κ. Σταύρο Παπα­σταύ­ρου.

Γιατί φτάσαμε σε αυτή την κατά­σταση;

Όπως έχει κάνει γνωστό η ΕΥΔΑΠ ΑΕ., η κύρια αιτία είναι η δρα­μα­τική μείωση των απο­θε­μά­των στους ταμιευ­τή­ρες που υδρο­δο­τούν την Αττική. Για παρά­δειγμα, το επίπεδο της στάθμης του νερού στον ταμιευ­τήρα του Ευήνου βρί­σκε­ται σε ιστο­ρικά χαμηλά επίπεδα, ακόμα χαμη­λό­τερα από αυτά του 2008, ενώ το γεγονός ότι η ξηρασία φαί­νε­ται να είναι πιο έντονη στην, κρίσιμη από πλευράς υδρο­φο­ρίας, λεκάνη του Ευήνου, και σε κάθε περί­πτωση έχει αξιο­ση­μεί­ωτα μεγάλη διάρ­κεια, δικαιο­λο­γεί πλήρως την αυξη­μένη ανη­συ­χία από πλευράς ΕΥΔΑΠ ΑΕ. Η παρα­πάνω πτώση οφεί­λε­ται σε συν­δυα­σμό παρα­γό­ντων. Η κλι­μα­τική αλλαγή έχει εντεί­νει τους ρυθμούς μείωσης απο­θε­μά­των νερού. Μέχρι το 2021 τα απο­θέ­ματα στους ταμιευ­τή­ρες ήταν σταθερά, στο 1,1 δις κυβικά μέτρα. Δεν μειώ­νο­νταν. Από το 2022, άρχισε η μείωση των απο­θε­μά­των που αγγίζει τα περίπου 250 εκατ. κυβικά μέτρα ανά έτος. Επι­πλέον, σημειώ­νε­ται μείωση των βρο­χο­πτώ­σεων κατά περίπου 25%, αύξηση της ετήσιας εξά­τμι­σης κατά περίπου 15% και αύξηση της κατα­νά­λω­σης κατά περίπου 6%. Όλα αυτά τα στοι­χεία, συντεί­νουν στο ότι η Ελλάδα θα αντι­με­τω­πί­σει, μετά την Κύπρο, το υψη­λό­τερο υδατικό στρες στη νότια Ευρώπη. Ως υδατικό στρες, εννο­ούμε το ποσοστό του δια­θέ­σι­μου νερού μιας περιο­χής που απαι­τεί­ται για να καλυ­φθεί η ζήτηση – στη χώρα μας αυτό φτάνει το 70%. Η Αττική και η Θεσ­σα­λο­νίκη, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας πάνω από τον μισό πλη­θυ­σμό της χώρας σε κατα­νά­λωση πόσιμου νερού, βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο.  Όλα αυτά οδή­γη­σαν σε μια σειρά από επι­στη­μο­νι­κές μελέτες ότι δια­νύ­ουμε μια περίοδο έμμονης ξηρα­σίας, συγκρί­σι­μης μόνο με την ξηρασία της περιό­δου 1988-1994, αν και όχι εξίσου ακραίας.

 Τι σημαί­νει “κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης λει­ψυ­δρίας”;

Σημαί­νει ότι, λόγω της σημα­ντι­κής μείωσης των απο­θε­μά­των νερού στους ταμιευ­τή­ρες της Αττικής, το ΥΠΕΝ — με τη γνω­μο­δό­τηση της Ρυθ­μι­στι­κής Αρχής Απο­βλή­των, Ενέρ­γειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), κατόπιν αιτή­μα­τος της ΕΥΔΑΠ— ανα­γνω­ρί­ζει ότι υπάρχει επεί­γουσα ανάγκη για δια­χεί­ριση των υδα­τι­κών πόρων.

Η κήρυξη της Αττικής σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης λει­ψυ­δρίας είναι μια δια­δι­κα­σία που στη­ρί­ζε­ται σε υδρο­λο­γικά δεδο­μένα και επι­στη­μο­νικά κρι­τή­ρια, ενώ στην πράξη δίνει προ­τε­ραιό­τητα στην υλο­ποί­ηση κρί­σι­μων έργων υπο­δο­μής (ταμιευ­τή­ρες, δίκτυα, ενί­σχυση απο­θε­μά­των), έτσι ώστε να θωρα­κι­στεί η επάρ­κεια νερού μεσο­πρό­θε­σμα και μακρο­πρό­θε­σμα και να δια­σφα­λι­στεί η απρό­σκο­πτη εξυ­πη­ρέ­τηση της ύδρευ­σης και της άρδευ­σης.

Η κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης απο­τε­λεί την ύστατη ευκαι­ρία της Πολι­τείας να ολο­κλη­ρώ­σει με ταχύ­τητα και απο­φα­σι­στι­κό­τητα έργα αντι­με­τώ­πι­σης λει­ψυ­δρίας και να θωρα­κί­σει την Αττική πριν να είναι πολύ αργά.

Πόσο επη­ρε­ά­ζει τον πολίτη;

Η κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης δεν συνο­δεύ­ε­ται από μέτρα περιο­ρι­σμού που αφορούν τους πολίτες. Ο συνα­γερ­μός σημα­το­δο­τεί τις ενέρ­γειες της Πολι­τείας, προ­κει­μέ­νου να θέσει σε ακόμα πιο υψηλή προ­τε­ραιό­τητα την άμεση έναρξη των απα­ραί­τη­των έργων. Σε κάθε περί­πτωση ωστόσο, η εξέλιξη αυτή κάνει ακόμα πιο ξεκά­θαρη την ευθύνη που έχουμε όλοι ως πολίτες σχετικά με την προ­στα­σία του πολύ­τι­μού αυτού πόρου. Ο κόκ­κι­νος συνα­γερ­μός δεν σημαί­νει περι­κο­πές ή περιο­ρι­σμούς. Σημαί­νει υπεύ­θυνη στάση από όλους. Μπορεί να έχει έρθει η ώρα των απο­φά­σεων για τα μεγάλα έργα που πρέπει να υλο­ποι­η­θούν, αλλά αυτό δε σημαί­νει ότι δεν πρέπει να βελ­τιω­θεί σημα­ντικά το ποσοστό ευαι­σθη­το­ποί­η­σης και χρήσης του νερού. Παρά το γεγονός ότι δεν έχουν ληφθεί έκτακτα μέτρα περιο­ρι­σμού της κατα­νά­λω­σης, η συνει­δητή και υπεύ­θυνη αξιο­ποί­ηση των υδά­τι­νών μας πόρων είναι σημα­ντική — ειδικά όταν γνω­ρί­ζουμε ότι τα απο­θέ­ματα είναι περιο­ρι­σμένα. Ήδη η ΕΥΔΑΠ έχει αναρ­τή­σει στην ιστο­σε­λίδα της ανα­λυ­τι­κές πλη­ρο­φο­ρίες για την εξοι­κο­νό­μηση νερού στο σπίτι.

Γιατί τώρα και όχι νωρί­τερα;

Διότι τώρα ορι­στι­κο­ποι­ή­θη­καν τα επι­στη­μο­νικά δεδο­μένα, τα οποία στοι­χειο­θε­τούν την ανάγκη για άμεσα μέτρα. Το αίτημα της ΕΥΔΑΠ προς την αρμόδια Αρχή, στη­ρί­χθηκε σε επι­στη­μο­νι­κές μελέτες και διαρκή παρα­κο­λού­θηση των υδρο­λο­γι­κών δεδο­μέ­νων. Ο συν­δυα­σμός όλων αυτών μας οδήγησε στο συμπέ­ρα­σμα ότι φτά­νουμε σε ένα κρίσιμο σημείο.

Η σημε­ρινή εξέλιξη δεν απο­τε­λεί “κεραυνό εν αιθρία”. Παρα­κο­λου­θούμε όλα τα τελευ­ταία χρόνια τις πολυ­ε­πί­πε­δες επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής κρίσης στο ζήτημα της λει­ψυ­δρίας εξ ου και έχουν εξε­τα­στεί πολλές δια­φο­ρε­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις πριν κατα­λή­ξουμε στα έργα και τις παρεμ­βά­σεις που έχουν ήδη παρου­σια­στεί. Έχει γίνει επί μακρόν μελέτη βέλ­τι­στων διεθνών πρα­κτι­κών και έχουν ανα­λυ­θεί δια­φο­ρε­τικά μοντέλα που έχουν χρη­σι­μο­ποι­η­θεί σε δια­φο­ρε­τι­κές χώρες πριν δημιουρ­γη­θεί αυτό το στρα­τη­γικό σχέδιο για την αντι­με­τώ­πιση της λει­ψυ­δρίας που έχει παρου­σια­στεί.

Επι­πλέον, απαι­τή­θη­καν ερευ­νη­τι­κές γεω­τρή­σεις και διε­ξο­δι­κές μελέτες, προ­κει­μέ­νου να απο­κρυ­σταλ­λω­θούν τα έργα που θα πετύ­χουν την μεσο­μα­κρο­πρό­θε­σμη υδρο­δό­τηση της Αττικής για τα επόμενα 25 χρόνια. Κατά συνέ­πεια κρί­νε­ται ότι ο κίν­δυ­νος λει­ψυ­δρίας σε χρονικό ορί­ζο­ντα έτους, αλλά και για τα επόμενα 2-5 χρόνια, είναι ορατός και δικαιο­λο­γεί αυξη­μένη ανη­συ­χία, επα­γρύ­πνηση και επί­σπευση δράσεων θωρά­κι­σης του υδρο­συ­στή­μα­τος – αλλά όχι πανικό.

Τι σημαί­νει πρα­κτικά η επι­τά­χυνση των δια­δι­κα­σιών;

Η ενερ­γο­ποί­ηση του αρ. 55 του νόμου 5215/25 σημαί­νει ότι η δια­δι­κα­σία των ωρι­μάν­σεων γι’ αυτά τα – απαιτούμενα- μεγάλα έργα γίνεται μέσα από τη Μονάδα Συμ­βά­σεων Στρα­τη­γι­κής Σημασία του Υπερ­τα­μείου. Μπαί­νουν δηλαδή σε προ­τε­ραιό­τητα και σε δια­δι­κα­σία επι­τά­χυν­σης. Σε κάθε περί­πτωση, τηρού­νται απα­ρέ­γκλιτα όλες οι δια­δι­κα­σίες δια­φά­νειας και προ­φα­νώς νομι­μό­τη­τας, με την εγγύηση του PPF, όπως εξάλλου συμ­βαί­νει σε δεκάδες κρίσιμα για τη χώρα μας έργα.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα; 

Έχει ήδη υπάρξει μια μεγάλη μελέτη και σχε­δια­σμός από την ΕΥΔΑΠ, σε συνερ­γα­σία με την Πολι­τεία και με την κατεύ­θυνση των αρμο­δίων, για μια σειρά από απα­ραί­τητα έργα και παρεμ­βά­σεις. Τα έργα αυτά έχουν παρου­σια­στεί ήδη στη δημόσια συζή­τηση. Πέρα από τη μελε­τη­τική τους ωρί­μανση πλέον, προ­κει­μέ­νου να ξεκι­νή­σει τάχιστα η υλο­ποί­ηση, αυτό που έχει επίσης σημασία είναι να υπάρξει η απα­ραί­τητη ενη­μέ­ρωση όλων των εμπλε­κό­με­νων και η δια­βού­λευση, η κατα­νό­ηση των προ­κλή­σεων και των επι­λο­γών που υπάρ­χουν.

Μόνο η Ελλάδα έχει πρό­βλημα λει­ψυ­δρίας;

Το φαι­νό­μενο δεν είναι ελλη­νικό, αλλά έχει ένα ευρύ­τερο γεω­γρα­φικό χαρα­κτήρα. Σύμφωνα με στοι­χεία της European Environment Agency (EEA), περίπου το 30 % του πλη­θυ­σμού της νότιας Ευρώπης ζει σε περιο­χές με μόνιμη υδατική πίεση, ενώ έως και το 70 % αντι­με­τω­πί­ζει εποχική λει­ψυ­δρία κατά τους θερι­νούς μήνες. Η λει­ψυ­δρία στη Μεσό­γειο δεν είναι απλώς μια περί­ο­δος ανομ­βρίας — είναι μια δομική πρό­κληση που απειλεί την κοι­νω­νία, την οικο­νο­μία και το περι­βάλ­λον.  Η Ισπανία απο­τε­λεί χαρα­κτη­ρι­στική περί­πτωση: τα τελευ­ταία χρόνια αντι­με­τω­πί­ζει παρα­τε­τα­μέ­νες περιό­δους ξηρα­σίας και θερ­μό­τε­ρων, πιο ξηρών χει­μώ­νων που έχουν οδη­γή­σει σε σημα­ντική μείωση των απο­θε­μά­των νερού. Τα υπόγεια ύδατα έχουν υπο­χω­ρή­σει επι­κίν­δυνα, με κίνδυνο εισροής θαλάσ­σιου νερού και υπο­βάθ­μι­σης των πόρων. Γι’ αυτό η Ισπανία όπως και πολλές άλλες χώρες της περιο­χής υλο­ποιούν ολο­κλη­ρω­μέ­νες παρεμ­βά­σεις για το νερό, τις οποίες η Ελλάδα τις έχει μελε­τή­σει και έχει αξιο­ποι­ή­σει να συμπε­ρά­σματα που προ­κύ­πτουν. Τέλος, το ίδιο φαι­νό­μενο λει­ψυ­δρίας αντι­με­τω­πί­ζει η Κύπρος και η Ιταλία, αλλά και η Νότια Γαλλία. Συνεπώς, σύμφωνα πάντα με την ΕΥΔΑΠ ΑΕ. η Δυτική και Νοτιο­α­να­το­λική Ευρώπη καλού­νται να βρουν άμεσα λύσεις για ένα κοινό πρό­βλημα.

Πηγή: capital.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.