Η επόμενη ημέρα των επαφών για τα Γλυπτά του Παρθενώνα – Τι λέει το Βρετανικό Μουσείο

Πα­γω­μά­ρα μετά την κι­νη­τι­κό­τη­τα – Οι εξε­λί­ξεις στο Λον­δί­νο εκ των πραγ­μά­των συ­νι­στούν «βή­μα­τα προς τα πίσω» στις προ­σπά­θειες για επι­στρο­φή των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να στην Αθήνα.

«Νιώθω αμη­χα­νία όπως οι πε­ρισ­σό­τε­ροι», έλεγε εμπι­στευ­τι­κά στην «Κ» ένα από τα εξέ­χο­ντα μέλη των Trustees του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου μετά την ακύ­ρω­ση της χθε­σι­νής, προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νης, συ­νά­ντη­σης του Ρίσι Σού­νακ και του Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη, με πρω­το­βου­λία του Βρε­τα­νού πρω­θυ­πουρ­γού, που προ­κά­λε­σε μια πα­γω­μά­ρα στις σχέ­σεις των δύο χωρών με φόντο τα 2.500 ετών Γλυ­πτά του Παρ­θε­νώ­να.

Πριν από λίγες ημέ­ρες, όμως, η ατμό­σφαι­ρα ενό­ψει της επί­σκε­ψης Μη­τσο­τά­κη έμοια­ζε κάθε άλλο παρά ψυχρή. Μέλη των Trustees, του επι­στη­μο­νι­κού σώ­μα­τος που είναι επι­φορ­τι­σμέ­νο με τη δια­φύ­λα­ξη της συλ­λο­γής του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου και δε­κά­δες άλλοι κα­λε­σμέ­νοι του ιδρύ­μα­τος που από­λαυ­σαν ένα δεί­πνο για πρώτη φορά στην γκα­λε­ρί Ντου­βίν, εκεί όπου φυ­λάσ­σο­νται τα Γλυ­πτά του Παρ­θε­νώ­να, άκου­γαν τον Τζορτζ Οσμπορν, τον πρό­ε­δρο του μου­σεί­ου και πρώην υπουρ­γό με το κόμμα των Συ­ντη­ρη­τι­κών του Ρίσι Σού­νακ, να λέει για τη συμ­φω­νία που θέλει να κλεί­σει με την Ελ­λά­δα: «Μια συμ­φω­νία που επι­τρέ­πει στα ση­μα­ντι­κά αυτά γλυ­πτά να τα δει το κοινό στην Αθήνα και στο Λον­δί­νο. Μια συμ­φω­νία που θα επι­τρέ­πει σε θη­σαυ­ρούς από την Ελ­λά­δα, που δεν έχουν βγει ποτέ από εκεί­νη τη χώρα, να πα­ρου­σια­στούν εδώ, στο Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο».

Από τον διά­λο­γο στη ρήξη

Είναι μάλ­λον ανα­με­νό­με­νο, λοι­πόν, ο κα­θέ­νας που άκου­σε αυτή την ομι­λία, αλλά και που πα­ρα­κο­λου­θεί τις εξε­λί­ξεις στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις των δύο πλευ­ρών, να αι­σθά­νε­ται αμή­χα­νος και μπερ­δε­μέ­νος με τις τε­λευ­ταί­ες εξε­λί­ξεις. Μετά την πε­ρυ­σι­νή (υπερ)κι­νη­τι­κό­τη­τα στο θέμα των Γλυ­πτών και τις πλη­ρο­φο­ρί­ες για τον σχε­δια­σμό μιας συμ­φω­νί­ας, πε­ρά­σα­με στη στα­σι­μό­τη­τα και χθες στη ρήξη. Θα επη­ρε­ά­σει, άραγε, το δι­πλω­μα­τι­κό αυτό επει­σό­διο τις συ­ζη­τή­σεις με­τα­ξύ Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου και Ελ­λά­δας; «Οι συ­ζη­τή­σεις με την Ελ­λά­δα για μια Συ­νερ­γα­σία για τον Παρ­θε­νώ­να (Parthenon Partnership) συ­νε­χί­ζο­νται (on-going) και είναι εποι­κο­δο­μη­τι­κές. Πι­στεύ­ου­με ότι αυτού του εί­δους η μα­κρο­χρό­νια συ­νερ­γα­σία θα επι­τύ­χει τη σωστή ισορ­ρο­πία με­τα­ξύ του να μοι­ρα­ζό­μα­στε τα κα­λύ­τε­ρα αντι­κεί­με­να της συλ­λο­γής μας με επι­σκέ­πτες σε όλο τον κόσμο και να δια­τη­ρού­με την ακε­ραιό­τη­τα της υπέ­ρο­χης συλ­λο­γής μας στο μου­σείο», λέει στην «Κ» εκ­πρό­σω­πος του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας –ακόμη και μετά τα πρό­σφα­τα γε­γο­νό­τα– τη στα­θε­ρή θέση του μου­σεί­ου.

Εκ­πρό­σω­πος του Parthenon Project, του ορ­γα­νι­σμού που προ­ω­θεί την επα­νέ­νω­ση των Γλυ­πτών στη βάση μιας πο­λι­τι­στι­κής ανταλ­λα­γής, εμ­φα­νί­στη­κε επι­κρι­τι­κός σε σχέση με τη στάση του Ρίσι Σού­νακ απέ­να­ντι στον Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη. «Είναι ντρο­πή που ο Βρε­τα­νός πρω­θυ­πουρ­γός αι­σθά­νε­ται ότι δεν μπο­ρεί να συ­ζη­τή­σει το θέμα των Μαρ­μά­ρων με τον Ελ­λη­να ομό­λο­γό του, ιδίως αν ανα­λο­γι­στεί κα­νείς πόσα μπο­ρούν να κερ­δί­σουν οι δύο χώρες από μια λο­γι­κή επί­λυ­ση του ζη­τή­μα­τος», δή­λω­σε, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας τη θέση του Parthenon Project πως Αθήνα και Λον­δί­νο μπο­ρούν να «συμ­φω­νή­σουν ότι δια­φω­νούν» στο θέμα της ιδιο­κτη­σί­ας των Γλυ­πτών και ότι θα μπο­ρού­σε να δη­μιουρ­γη­θεί ένα δι­με­ρές ίδρυ­μα με στόχο την εκ­παι­δευ­τι­κή συ­νερ­γα­σία των δύο χωρών και τη χρη­μα­το­δό­τη­ση του επα­να­σχε­δια­σμού της γκα­λε­ρί Ντου­βίν του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου. Στο πα­κέ­το της πρό­τα­σης, το εν λόγω ίδρυ­μα θα χρη­μα­το­δο­τού­σε και τη νέα πτέ­ρυ­γα του Εθνι­κού Αρ­χαιο­λο­γι­κού Μου­σεί­ου, όπως είπαν στην «Κ» πηγές του Parthenon Project. Οι ίδιες πηγές ήταν συ­γκρα­τη­μέ­νες για τον τρόπο με τον οποίο θα συ­νε­χι­στούν οι συ­ζη­τή­σεις και η γε­νι­κό­τε­ρη εκτί­μη­ση είναι πως θα χρεια­στεί χρό­νος μέχρι να ηρε­μή­σουν τα πράγ­μα­τα.

Από τον διά­λο­γο στη ρήξη

Είναι μάλ­λον ανα­με­νό­με­νο, λοι­πόν, ο κα­θέ­νας που άκου­σε αυτή την ομι­λία, αλλά και που πα­ρα­κο­λου­θεί τις εξε­λί­ξεις στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις των δύο πλευ­ρών, να αι­σθά­νε­ται αμή­χα­νος και μπερ­δε­μέ­νος με τις τε­λευ­ταί­ες εξε­λί­ξεις. Μετά την πε­ρυ­σι­νή (υπερ)κι­νη­τι­κό­τη­τα στο θέμα των Γλυ­πτών και τις πλη­ρο­φο­ρί­ες για τον σχε­δια­σμό μιας συμ­φω­νί­ας, πε­ρά­σα­με στη στα­σι­μό­τη­τα και χθες στη ρήξη. Θα επη­ρε­ά­σει, άραγε, το δι­πλω­μα­τι­κό αυτό επει­σό­διο τις συ­ζη­τή­σεις με­τα­ξύ Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου και Ελ­λά­δας; «Οι συ­ζη­τή­σεις με την Ελ­λά­δα για μια Συ­νερ­γα­σία για τον Παρ­θε­νώ­να (Parthenon Partnership) συ­νε­χί­ζο­νται (on-going) και είναι εποι­κο­δο­μη­τι­κές. Πι­στεύ­ου­με ότι αυτού του εί­δους η μα­κρο­χρό­νια συ­νερ­γα­σία θα επι­τύ­χει τη σωστή ισορ­ρο­πία με­τα­ξύ του να μοι­ρα­ζό­μα­στε τα κα­λύ­τε­ρα αντι­κεί­με­να της συλ­λο­γής μας με επι­σκέ­πτες σε όλο τον κόσμο και να δια­τη­ρού­με την ακε­ραιό­τη­τα της υπέ­ρο­χης συλ­λο­γής μας στο μου­σείο», λέει στην «Κ» εκ­πρό­σω­πος του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας –ακόμη και μετά τα πρό­σφα­τα γε­γο­νό­τα– τη στα­θε­ρή θέση του μου­σεί­ου.

Εκ­πρό­σω­πος του Parthenon Project, του ορ­γα­νι­σμού που προ­ω­θεί την επα­νέ­νω­ση των Γλυ­πτών στη βάση μιας πο­λι­τι­στι­κής ανταλ­λα­γής, εμ­φα­νί­στη­κε επι­κρι­τι­κός σε σχέση με τη στάση του Ρίσι Σού­νακ απέ­να­ντι στον Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη. «Είναι ντρο­πή που ο Βρε­τα­νός πρω­θυ­πουρ­γός αι­σθά­νε­ται ότι δεν μπο­ρεί να συ­ζη­τή­σει το θέμα των Μαρ­μά­ρων με τον Ελ­λη­να ομό­λο­γό του, ιδίως αν ανα­λο­γι­στεί κα­νείς πόσα μπο­ρούν να κερ­δί­σουν οι δύο χώρες από μια λο­γι­κή επί­λυ­ση του ζη­τή­μα­τος», δή­λω­σε, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας τη θέση του Parthenon Project πως Αθήνα και Λον­δί­νο μπο­ρούν να «συμ­φω­νή­σουν ότι δια­φω­νούν» στο θέμα της ιδιο­κτη­σί­ας των Γλυ­πτών και ότι θα μπο­ρού­σε να δη­μιουρ­γη­θεί ένα δι­με­ρές ίδρυ­μα με στόχο την εκ­παι­δευ­τι­κή συ­νερ­γα­σία των δύο χωρών και τη χρη­μα­το­δό­τη­ση του επα­να­σχε­δια­σμού της γκα­λε­ρί Ντου­βίν του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου. Στο πα­κέ­το της πρό­τα­σης, το εν λόγω ίδρυ­μα θα χρη­μα­το­δο­τού­σε και τη νέα πτέ­ρυ­γα του Εθνι­κού Αρ­χαιο­λο­γι­κού Μου­σεί­ου, όπως είπαν στην «Κ» πηγές του Parthenon Project. Οι ίδιες πηγές ήταν συ­γκρα­τη­μέ­νες για τον τρόπο με τον οποίο θα συ­νε­χι­στούν οι συ­ζη­τή­σεις και η γε­νι­κό­τε­ρη εκτί­μη­ση είναι πως θα χρεια­στεί χρό­νος μέχρι να ηρε­μή­σουν τα πράγ­μα­τα.

«Οι συ­ζη­τή­σεις με την Ελ­λά­δα για μια Συ­νερ­γα­σία για τον Παρ­θε­νώ­να συ­νε­χί­ζο­νται και είναι εποι­κο­δο­μη­τι­κές», λέει στην «Κ» εκ­πρό­σω­πος του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου.

Ποια είναι όμως αυτή η «συμ­φω­νία» την οποία όλοι επι­θυ­μούν, αλλά δεν κα­τα­φέρ­νουν; Ο Τζορτζ Οσμπορν έχει πε­ρι­γρά­ψει τις αδρές γραμ­μές σε δη­μό­σιες πα­ρεμ­βά­σεις του. Στην πιο πρό­σφα­τη από αυτές, στο δεί­πνο με τους Trustees, μί­λη­σε για μια συμ­φω­νία που θα δώσει τη δυ­να­τό­τη­τα πο­λι­τι­στι­κών ανταλ­λα­γών με την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά. Σκια­γρά­φη­σε και το νο­μι­κό κομ­μά­τι της συμ­φω­νί­ας των δύο πλευ­ρών, λέ­γο­ντας ότι «ανα­ζη­τού­με μια συ­νερ­γα­σία με τους Ελ­λη­νες φί­λους μας με την οποία κα­νείς δεν θα χρειά­ζε­ται να πα­ραι­τη­θεί από τις αξιώ­σεις του, δεν θα χρειά­ζε­ται αλ­λα­γή σε νό­μους που δεν είναι ευ­θύ­νη μας να γρά­ψου­με, αλλά που θα βρί­σκει έναν πρα­κτι­κό, πραγ­μα­τι­στι­κό και ορ­θο­λο­γι­κό τρόπο να πάμε μπρο­στά».

Αυτό που εν­νο­εί ο Οσμπορν είναι ότι η «υβρι­δι­κή», όπως έχει ονο­μα­στεί, συμ­φω­νία θα σέ­βε­ται τις κόκ­κι­νες γραμ­μές των δύο πλευ­ρών, δη­λα­δή το ιδιο­κτη­σια­κό ζή­τη­μα, που είναι εξαι­ρε­τι­κά σο­βα­ρό και ακαν­θώ­δες. Η Ελ­λά­δα δεν μπο­ρεί να απο­δε­χθεί κα­νε­νός εί­δους «δα­νει­σμό» των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να, καθώς έτσι θα ανα­γνω­ρί­ζει τη βρε­τα­νι­κή κυ­ριό­τη­τα επί των αρ­χαιο­τή­των. Από την άλλη, το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο δεν θέλει να εμ­φα­νι­στεί οποια­δή­πο­τε απο­μά­κρυν­ση των Γλυ­πτών ως μό­νι­μη «από­σπα­ση» από τη συλ­λο­γή του, διότι τότε θα πα­ρα­βιά­ζει τη νο­μο­θε­σία που διέ­πει τη λει­τουρ­γία του (νόμος 1963). Γι’ αυτό και η βρε­τα­νι­κή πλευ­ρά επα­να­λαμ­βά­νει με κάθε ευ­και­ρία και σε όλους τους τό­νους ότι δεν θα προ­χω­ρή­σει σε νο­μο­θε­τι­κή αλ­λα­γή για να διευ­κο­λύ­νει οποια­δή­πο­τε συμ­φω­νία.

Πρα­κτι­κά, το ζή­τη­μα των Γλυ­πτών δεν έχει αλ­λά­ξει στον πυ­ρή­να του. Το «αγκά­θι» της ιδιο­κτη­σί­ας πα­ρα­μέ­νει και για τις δύο πλευ­ρές.

Κάπως έτσι, οι νο­μι­κοί των δύο πλευ­ρών προ­σπα­θούν να βρουν μια φόρ­μου­λα που με λίγα λόγια θα έχει και την πίτα ολό­κλη­ρη και τον σκύλο χορ­τά­το. Ακόμη και έτσι, πά­ντως, οι συμ­βι­βα­σμοί θα είναι ανα­γκαί­οι, οι οποί­οι θα πρέ­πει να έχουν τη συ­ναί­νε­ση των κυ­βερ­νή­σε­ων των δύο χωρών και της κοι­νής γνώ­μης. «Μπο­ρεί να μην πε­τύ­χου­με. Αλλά πι­στεύ­ου­με ότι αξί­ζει να προ­σπα­θή­σου­με», κα­τέ­λη­ξε ο Τζορτζ Οσμπορν στο δεί­πνο με τους Trustees.

Πηγή kathimerini.gr