Ευρω-κονδύλια στην Τουρκία από το «παράθυρο»

Ενώ επί οκτώ μήνες εξε­τά­ζο­νται κυ­ρώ­σεις για την Τουρ­κία, η Ευ­ρώ­πη στέλ­νει στη γεί­το­να χώρα κον­δύ­λια δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων, κάτω από την ομπρέ­λα δια­φό­ρων προ­γραμ­μά­των. Το γε­ω­πο­λι­τι­κό παι­χνί­δι και στο βάθος, το φυ­σι­κό αέριο.

Την προη­γού­με­νη εβδο­μά­δα, οι αρ­χη­γοί κρα­τών και κυ­βερ­νή­σε­ων της ΕΕ συ­νε­δρί­α­ζαν στις Βρυ­ξέλ­λες και για ακόμα μια φορά κα­τα­δί­κα­σαν την απα­ρά­δε­κτη στάση της Τουρ­κί­ας και τις πο­λε­μι­κές ιαχές της Άγκυ­ρας προς Ελ­λά­δα και Κύπρο, σε πε­ρί­πτω­ση που αυτές «τολ­μή­σουν» να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν γε­ω­τρή­σεις στην υφα­λο­κρη­πί­δα τους για φυ­σι­κό αέριο.

Ακού­στη­καν πάλι οι συ­νή­θεις δη­λώ­σεις περί ετοι­μό­τη­τας μέ­τρων και κυ­ρώ­σε­ων κατά της Άγκυ­ρας, με τον πρω­θυ­πουρ­γό Κ. Μη­τσο­τά­κη να φεύ­γει ικα­νο­ποι­η­μέ­νος από τα συ­μπε­ρά­σμα­τα της Συ­νό­δου Κο­ρυ­φής.

Η ΕΕ κα­τα­δί­κα­σε και το άνοιγ­μα των Βα­ρω­σί­ων. Όμως οι Κύ­πριοι γνω­ρί­ζουν καλά ότι από τη στιγ­μή που ο Ερ­ντο­γάν συ­νέ­δε­σε τα Βα­ρώ­σια με το φυ­σι­κό αέριο, δεν ανα­μέ­νε­ται να υπάρ­ξει «επι­στρο­φή» ούτε να ξα­να­κλεί­σουν.

Η Κο­μι­σιόν κλεί­νει το μάτι στην Τουρ­κία

Χθες ήρθε μια εί­δη­ση που πέ­ρα­σε στα «ψιλά», όμως ρί­χνει φως στα θολά νερά της μυ­στι­κής δι­πλω­μα­τί­ας με­τα­ξύ Βρυ­ξελ­λών και Τουρ­κί­ας. Η δι­πλω­μα­τία αυτή, σύμ­φω­να με δια­σταυ­ρω­μέ­νες πλη­ρο­φο­ρί­ες από την Κο­μι­σιόν, τρέ­χει πα­ράλ­λη­λα με τις γνω­στές εξε­λί­ξεις και δεν έχει στα­μα­τή­σει «ούτε λεπτό».

Σύμ­φω­να λοι­πόν με σχε­τι­κή ανα­κοί­νω­ση, η Κο­μι­σιόν «υπέ­γρα­ψε συμ­φω­νία με την Τουρ­κία για στε­νό­τε­ρη συ­νερ­γα­σία στα προ­γράμ­μα­τα έρευ­νας, και­νο­το­μί­ας και εκ­παί­δευ­σης της ΕΕ».

«Για την πε­ρί­ο­δο 2021-2027, πα­ρα­χω­ρή­θη­κε στην Τουρ­κία κα­θε­στώς σύν­δε­σης με το πρό­γραμ­μα έρευ­νας και και­νο­το­μί­ας της ΕΕ “Ορί­ζων Ευ­ρώ­πη”, το πρό­γραμ­μα εκ­παί­δευ­σης, κα­τάρ­τι­σης νε­ο­λαί­ας και αθλη­τι­σμού Erasmus+ και το Ευ­ρω­παϊ­κό Σώμα Αλ­λη­λεγ­γύ­ης».

Κά­ποιος μπο­ρεί να ισχυ­ρι­στεί ότι είναι απλά ένα «ανώ­δυ­νο» πρό­γραμ­μα. Κά­ποιος άλλος, όμως, μπο­ρεί να πει ότι αυτά τα προ­γράμ­μα­τα απο­τε­λούν με­ρι­κά από τα ενα­πο­μεί­να­ντα ανοι­χτά κε­φά­λαια στη σύν­δε­ση ΕΕ-Τουρ­κί­ας. Η οποία υπο­τί­θε­ται ότι έχει πα­γώ­σει εδώ και χρό­νια και δεν ανοί­γει, αφού η Τουρ­κία απει­λεί δύο κράτη-μέλη της ΕΕ (Ελ­λά­δα και Κύπρο), συ­μπε­ρι­φέ­ρε­ται με απο­λυ­ταρ­χι­σμό και έχει προ­βλή­μα­τα με το κρά­τους δι­καί­ου, τα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα και τη βία κατά των γυ­ναι­κών.

Ας μην ξε­χνά­με, όμως, ότι όταν ο πρό­ε­δρος του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου Σ. Μισέλ και η πρό­ε­δρος της Κο­μι­σιόν Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάιεν με­τέ­βη­σαν στην Τουρ­κία, είχε διαρ­ρεύ­σει ότι ζή­τη­σαν από τον Ερ­ντο­γάν να κάνει απλά «κάτι», μια κί­νη­ση, λίγη πρό­ο­δο σε ανώ­δυ­να κε­φά­λαια των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων, ώστε να λυ­θούν τα χέρια της ΕΕ.

Τότε το θέμα επι­σκιά­στη­κε από το λε­γό­με­νο sofagate, όμως για εμάς και την Κύπρο ήταν ένα χα­στού­κι, γιατί το τα­ξί­δι πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε εν μέσω πρω­το­φα­νούς (στα πρό­θυ­ρα σύρ­ρα­ξης) έντα­σης με την Τουρ­κία. Μά­λι­στα πολ­λοί αξιω­μα­τού­χοι είχαν τότε διε­ρω­τη­θεί γιατί το τα­ξί­δι των Ευ­ρω­παί­ων αξιω­μα­τού­χων δεν ακυ­ρώ­θη­κε ή δεν υπο­βαθ­μί­στη­κε με τε­χνο­κρά­τες μέσου βε­λη­νε­κούς.

Τότε ήταν που η Κύ­προς άρ­χι­σε να αντι­δρά για τη δι­πλο­προ­σω­πία της Κο­μι­σιόν και του Συμ­βου­λί­ου και απει­λού­σε με βέτο στα συ­μπε­ρά­σμα­τα της με­τέ­πει­τα Συ­νό­δου Κο­ρυ­φής.

Βάσει της χθε­σι­νής ανα­κοί­νω­σης, «ερευ­νη­τές, φο­ρείς και­νο­το­μί­ας, σπου­δα­στές, μα­θη­τές, ασκού­με­νοι, εκ­παι­δευ­τι­κοί και νέοι που είναι εγκα­τε­στη­μέ­νοι στην Τουρ­κία μπο­ρούν πλέον να συμ­με­τέ­χουν υπό τους ίδιους όρους με τους συμ­με­τέ­χο­ντες από τα κράτη-μέλη της ΕΕ».

Η επί­τρο­πος Και­νο­το­μί­ας, Έρευ­νας, Πο­λι­τι­σμού, Εκ­παί­δευ­σης και Νε­ο­λαί­ας Μα­ρί­για Γκα­μπριέλ δή­λω­σε σχε­τι­κά: «Κα­λω­σο­ρί­ζω την Τουρ­κία στα προ­γράμ­μα­τα “Ορί­ζων Ευ­ρώ­πη”, Erasmus+ και στο Σώμα Αλ­λη­λεγ­γύ­ης. Η συμ­με­το­χή της Τουρ­κί­ας στη νέα γενιά προ­γραμ­μά­των της ΕΕ θα ενι­σχύ­σει πε­ραι­τέ­ρω τις ικα­νό­τη­τές της και θα στη­ρί­ξει την έντα­ξή της στον Ευ­ρω­παϊ­κό Χώρο Έρευ­νας και στον Ευ­ρω­παϊ­κό Χώρο Εκ­παί­δευ­σης».

Κατά ορι­σμέ­νες πηγές, και ενώ το Κο­λέ­γιο των Επι­τρό­πων συ­νε­δριά­ζει στις Βρυ­ξέλ­λες ανε­νό­χλη­το, αφού οι δη­μο­σιο­γρά­φοι «κρα­τιού­νται» ακόμα μα­κριά από τα κέ­ντρα τύπου και τις κα­θη­με­ρι­νές πα­ρου­σί­ες στην Κο­μι­σιόν λόγω Covid-19, αρ­κε­τοί αξιω­μα­τού­χοι διε­ρω­τώ­νται πώς θα βρε­θεί ο μη­χα­νι­σμός να ελέγ­ξει πού πάνε τα κον­δύ­λια που διο­χε­τεύ­ο­νται σε προ­γράμ­μα­τα της Τουρ­κί­ας, αφού ο κ. Ερ­ντο­γάν αρ­νεί­ται εξαρ­χής οποια­δή­πο­τε τέ­τοια συ­νερ­γα­σία ή έλεγ­χο. Επί­σης, πώς θα εντα­χθούν Τούρ­κοι μα­θη­τές, σπου­δα­στές και ερευ­νη­τές στον Ευ­ρω­παϊ­κό Χώρο Εκ­παί­δευ­σης, αφού το ίδιο το κα­θε­στώς της Τουρ­κί­ας έχει αυ­στη­ρές προ­δια­γρα­φές στην παι­δεία. Δεν θα πρέ­πει να  ξε­χνά­με ότι ο Ερ­ντο­γάν έχει απο­λύ­σει έως και φυ­λα­κί­σει χι­λιά­δες δα­σκά­λους.

Κον­δύ­λια στην Τουρ­κία και μέσω… Βαλ­κα­νί­ων

Η χθε­σι­νή κί­νη­ση δεν είναι η πρώτη. Τον Ιού­νιο, το κατά τα άλλα «σκλη­ρό» Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο συμ­φώ­νη­σε με το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο σε προ­ε­ντα­ξια­κή βο­ή­θεια ύψους 14,2 δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ για τα Δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια και την Τουρ­κία για την πε­ρί­ο­δο 2021-2027. Το εν λόγω χρη­μα­το­δο­τι­κό ερ­γα­λείο προ­βλέ­πει «με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, ανα­στο­λή της στή­ρι­ξης σε πε­ρί­πτω­ση δη­μο­κρα­τι­κής διο­λί­σθη­σης και ισχυ­ρό­τε­ρη πο­λι­τι­κή κα­θο­δή­γη­ση από το Κοι­νο­βού­λιο».

«Η προ­ε­ντα­ξια­κή βο­ή­θεια («Instrument for Pre-accession Assistance, IPA ΙΙΙ») θα στη­ρί­ξει την υλο­ποί­η­ση με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων που ζητά η ΕΕ σε επτά χώρες-εταί­ρους: την Αλ­βα­νία, τη Βοσ­νία και Ερ­ζε­γο­βί­νη, το Κό­σο­βο, το Μαυ­ρο­βού­νιο, τη Βό­ρεια Μα­κε­δο­νία, τη Σερ­βία και την Τουρ­κία», ση­μειώ­νε­ται στην ανα­κοί­νω­ση του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου.

Η συ­νει­ση­γή­τρια Ζε­λιά­να Ζόνκο (ΕΛΚ, Κρο­α­τία) τό­νι­σε ότι «η συμ­φω­νία δια­σφα­λί­ζει τη συ­νέ­χι­ση της χρη­μα­το­δό­τη­σης της πο­λι­τι­κής διεύ­ρυν­σης, του πλέον επι­τυ­χη­μέ­νου ερ­γα­λεί­ου εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής της ΕΕ, το οποίο βα­σί­ζε­ται στη διε­θνή συμ­φι­λί­ω­ση, την πε­ρι­φε­ρεια­κή συ­νερ­γα­σία και τις σχέ­σεις καλής γει­το­νί­ας. Το εκ­συγ­χρο­νι­σμέ­νο προ­ε­ντα­ξια­κό μέσο έχει την ικα­νό­τη­τα να διευ­κο­λύ­νει τις εις βάθος με­ταρ­ρυθ­μί­σεις στις υπό έντα­ξη χώρες και να τις φέρει πιο κοντά στην ΕΕ, με­τα­ξύ άλλων μέσω του φι­λό­δο­ξου οι­κο­νο­μι­κού και επεν­δυ­τι­κού σχε­δί­ου και της πρά­σι­νης ατζέ­ντας για τα Δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια».

«Το ανα­βαθ­μι­σμέ­νο προ­ε­ντα­ξια­κό μέσο ενι­σχύ­ει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που συν­δέ­ο­νται με τη δη­μο­κρα­τία, τα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα και το κρά­τος δι­καί­ου, προ­βλέ­πο­ντας την ανα­στο­λή της βο­ή­θειας σε πε­ρί­πτω­ση οπι­σθο­δρό­μη­σης των κυ­βερ­νή­σε­ων των υπό έντα­ξη χωρών στους εν λόγω το­μείς», κα­τα­λή­γει η ανα­κοί­νω­ση.

Η από­φα­ση ισχύ­ει ανα­δρο­μι­κά από 1η Ια­νουα­ρί­ου 2021 και η Τουρ­κία υπο­λο­γί­ζε­ται να λάβει περί τα 6 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Στρα­τη­γι­κοί ανα­λυ­τές θε­ω­ρούν ότι η προ-χρη­μα­το­δό­τη­ση σε χώρες όπως η Τουρ­κία απο­δε­δειγ­μέ­να δεν λει­τουρ­γεί. Ο Ερ­ντο­γάν έχει δη­λώ­σει πολ­λά­κις δη­μό­σια ότι δεν θα ανε­χθεί αξιω­μα­τού­χους των Βρυ­ξελ­λών να του υπα­γο­ρεύ­σουν πώς θα «εκ­συγ­χρο­νί­σει» τη χώρα του.

Επί­σης κά­ποιος μπο­ρεί να διε­ρω­τη­θεί, γιατί η Τουρ­κία μπαί­νει σφήνα στα Δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια, ιδιαί­τε­ρα σε πε­ριό­δους που ο Ερ­ντο­γάν απο­μα­κρύ­νε­ται από τη δη­μο­κρα­τία όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο. Μά­λι­στα πολλά από αυτά που δια­κη­ρύσ­σει η από­φα­ση (ότι πάρ­θη­κε στο πλαί­σιο καλής γει­το­νί­ας, δη­μο­κρα­τί­ας, κρά­τος δι­καί­ου και αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των), δεν μοιά­ζει να τα πλη­ροί η Τουρ­κία. Και αυτό ήταν ανέ­κα­θεν το με­γά­λο ζη­τού­με­νο στις σχέ­σεις ΕΕ-Τουρ­κί­ας.

Μπο­ρεί στην Ελ­λά­δα τέ­τοιες απο­φά­σεις να πέ­φτουν στα «χα­μη­λά». Όμως ο Ερ­ντο­γάν λαμ­βά­νει το «δι­φο­ρού­με­νο» μή­νυ­μα, γι’ αυτό και συ­νε­χί­ζει να «παί­ζει» με την Α. Με­σό­γειο, υπο­στη­ρί­ζουν κά­ποιοι ανα­λυ­τές. Η ΕΕ τον χρειά­ζε­ται όσο χρειά­ζε­ται αυτός την Ευ­ρώ­πη.

Η ExxonMobil

Εν μέσω μιας ενερ­γεια­κής κρί­σης και ενό­ψει των εξο­ρύ­ξε­ων από την αμε­ρι­κα­νι­κή ExxonMobil στα ανοι­κτά της Κύ­πρου μένει να δούμε τις αντι­δρά­σεις Ερ­ντο­γάν. Κά­ποιοι ανα­λυ­τές θε­ω­ρούν ότι η Τουρ­κία θα αφή­σει την αμε­ρι­κα­νι­κή εται­ρεία ήσυχη, αλλά θα αρ­χί­σει τα «κόλπα» όταν η γαλ­λι­κή TOTAL και η ιτα­λι­κή ENI αρ­χί­σουν τις δικές τους γε­ω­τρή­σεις. Εκεί πι­θα­νώς θα φα­νούν και οι πραγ­μα­τι­κές προ­θέ­σεις της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης και εάν θα κάνει επι­τέ­λους πράξη όσα μέτρα «με­λε­τά» εδώ και 8 πε­ρί­που μήνες. Θα δεί­ξει επί­σης εάν θα βάλει κατά μέρος το integration της ΕΕ (για το οποίο πά­γω­σαν οι προ­ε­ντα­ξια­κές δια­φό­ρων χωρών), γιατί κα­τά­λα­βε ότι ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία αλλά και Τουρ­κία διεκ­δι­κούν με­ρί­διο επιρ­ρο­ής στην Αλ­βα­νία, στο Κό­σο­βο, στα Σκό­πια, στη Βοσ­νία-Ερ­ζε­γο­βί­νη, στο Μαυ­ρο­βού­νιο και στη Σερ­βία.

Πηγή euro2day.gr

Αγ­γε­λι­κή Πα­πα­μιλ­τιά­δου