Σε τροχιά επίλυσης η ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού – Ποιοι και πώς θα ψηφίζουν

Μετά από δεκα­ε­τίες ατέρ­μο­νων συζη­τή­σεων περί του δικαιώ­μα­τος των Ελλήνων του εξω­τε­ρι­κού να ψηφί­ζουν στις εκλογές της μητέρας πατρί­δας, το θέμα παίρνει το δρόμο της επί­λυ­σης μετά την ενερ­γο­ποί­ηση από το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών της σχε­τι­κής ειδικής επι­τρο­πής εμπει­ρο­γνω­μό­νων.

Η επι­τροπή, που συνε­δρί­ασε για πρώτη φορά την περα­σμένη Τρίτη, θα κληθεί ουσια­στικά να πάρει θέση πάνω σε τρία ζητή­ματα: Ποιοι θα ψηφί­ζουν, ποιους θα ψηφί­ζουν και με ποιο τρόπο θα ψηφί­ζουν.

Το πιθα­νό­τερο είναι να μην υπάρξει περιο­ρι­σμός για το χρόνο μετοί­κη­σης στο εξω­τε­ρικό

Το πρώτο ζήτημα, που είναι και το δυσκο­λό­τερο, θα εξε­τα­στεί στην επόμενη συνε­δρί­αση. Στέ­λε­χος του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών που συμ­με­τέ­χει στην επι­τροπή ανέφερε στο Αθη­ναϊκό /Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων ότι η ψήφος των ομο­γε­νών στην πραγ­μα­τι­κό­τητα απο­τε­λεί ένα «ανοιχτό συνταγ­μα­τικό ερώτημα», το οποίο καλεί­ται να απα­ντή­σει η επι­τροπή για το αν είναι επι­τρε­πτό ή όχι, να τεθούν κάποια κρι­τή­ρια για το ποιοι θα έχουν δικαί­ωμα ψήφου (π.χ. όσοι δεν απου­σιά­ζουν από τη χώρα πάνω από 10 χρόνια) ή αν θα πρέπει να δοθεί αυτό το δικαί­ωμα σε όλους. Σημεί­ωσε ότι «ενώ πολι­τικά όλοι συμ­φω­νούμε ότι αυτός που έφυγε πριν από 50 χρόνια δεν είναι το ίδιο με αυτόν που έφυγε τα τελευ­ταία χρόνια λόγω της κρίσης, υπάρχει ανοιχτό αυτό το συνταγ­μα­τικό ερώτημα», εκτι­μώ­ντας ότι το πιθα­νό­τερο είναι να μην υπάρξει περιο­ρι­σμός για το χρόνο μετοί­κη­σης στο εξω­τε­ρικό και να απο­φα­σι­στεί πως ό,τι ισχύσει να ισχύσει για όλους όσοι έχουν την ελλη­νική ιθα­γέ­νεια.

Θα ψηφί­ζουν υπο­ψη­φί­ους εκλο­γι­κών περι­φε­ρειών ή Επι­κρα­τείας ή θα θεσπι­σθούν έδρες για εκλεγ­μέ­νους από τον Απόδημο Ελλη­νι­σμό;

Το δεύτερο ζήτημα που θα απα­σχο­λή­σει την επι­τροπή είναι ποιους θα ψηφί­ζουν οι από­δη­μοι. Θα καλού­νται να «σταυ­ρώ­σουν» τους βου­λευ­τές της εκλο­γι­κής περι­φέ­ρειας που ανήκει ο δήμος, όπου είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι, όπως συμ­βαί­νει με τους ετε­ρο­δη­μό­τες, θα ψηφί­ζουν τους υπο­ψη­φί­ους των κομ­μά­των στο Επι­κρα­τείας ή θα θεσπι­στούν κάποιες έδρες (π.χ. 5 έως 10) που θα κατα­λαμ­βά­νουν οι βου­λευ­τές που θα εκλέ­γο­νται από τον απόδημο Ελλη­νι­σμό; Στην τελευ­ταία περί­πτωση είναι ανα­γκαίο να εγγρα­φούν σε ειδι­κούς εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους εξω­τε­ρι­κού και να δημιουρ­γη­θούν νέες εκλο­γι­κές περι­φέ­ρειες (π.χ. εκλο­γική περι­φέ­ρεια Κεντρι­κής Ευρώπης, Βόρειας Αμε­ρι­κής, Αυστρα­λίας κ.λπ.) και κάθε περι­φέ­ρεια να ανα­δει­κνύει έναν ορι­σμένο αριθμό βου­λευ­τών, που θα ψηφί­ζουν οι Έλληνες της περιο­χής αυτής.

Στα προ­ξε­νεία ή μέσω επι­στο­λι­κής ψήφου;

Για το τρίτο ζήτημα, που είναι και το απλού­στερο, τα μέλη της επι­τρο­πής θα κληθούν να κατα­λή­ξουν εάν οι Έλληνες του εξω­τε­ρι­κού θα ψηφί­ζουν στα κατά τόπους προ­ξε­νεία ή μέσω επι­στο­λι­κής ψήφου.

Όπως ανέφερε ο υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών, Αλέξης Χαρί­τσης στη εισα­γω­γική του τοπο­θέ­τηση κατά την πρώτη συνε­δρί­αση, η νομο­θε­σία ορίζει ότι η επι­τροπή πρέπει να παρα­δώ­σει το πόρισμά της το αργό­τερο εντός πέντε μηνών, αλλά επειδή η επόμενη χρονιά είναι εκλο­γική, στόχος του υπουρ­γείου είναι να κατα­λή­ξει στα συμπε­ρά­σματά της, τον Ιανουά­ριο του 2019, ώστε να ακο­λου­θή­σει δια­κομ­μα­τι­κός διά­λο­γος και να υπάρξει νομο­θε­τική ρύθμιση εντός της τρέ­χου­σας κοι­νο­βου­λευ­τι­κής περιό­δου.

Τι επι­κρα­τεί διεθνώς

Οι 89 από τις 124 χώρες που συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται από το Freedom House στις αντι­προ­σω­πευ­τι­κές Δημο­κρα­τίες και τα 26 από τα 28 κράτη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης παρέ­χουν με κάποιο τρόπο τη δυνα­τό­τητα εξά­σκη­σης του δικαιώ­μα­τος ψήφου στους πολίτες του εξω­τε­ρι­κού.

Στην Ελλάδα, παρόλο που το Σύνταγμα εξα­σφα­λί­ζει το δικαί­ωμα ψήφου σε όλους τους Έλληνες άνω των 17 ετών, με καθαρό ποινικό μητρώο, που είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι στους εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους και ανα­φέ­ρει (άρθρο 108) ότι «το κράτος μεριμνά για τη ζωή του από­δη­μου Ελλη­νι­σμού και τη δια­τή­ρηση των δεσμών του με τη μητέρα πατρίδα», οι από­δη­μοι δεν μπορούν να εξα­σκή­σουν το εκλο­γικό δικαί­ωμα, διότι απου­σιά­ζει το απαι­τού­μενο νομο­θε­τικό πλαίσιο.

Από τη μετα­πο­λί­τευση έως σήμερα ο εκλο­γι­κός νόμος έχει αλλάξει επτά φορές (1974, 1985, 1989, 1990, 2004, 2008 και 2016), αλλά, ενώ πάντοτε υπήρχε σχετική συζή­τηση και σε τρεις περι­πτώ­σεις κατα­τέ­θη­καν και τρο­πο­λο­γίες, τελικά ποτέ δεν ευο­δώ­θηκε κάτι τέτοιο.

Σημα­ντικό βήμα προς την κατεύ­θυνση της ψήφου των απο­δή­μων έγινε με την Ζ΄ ανα­θε­ω­ρη­τική Βουλή το 2001, κατά την οποία προ­στέ­θηκε η παρά­γρα­φος 4 στο άρθρο 51 του Συντάγ­μα­τος που ορίζει την ψήφιση σχε­τι­κού νόμου με την πλειο­ψη­φία των δύο τρίτων των βου­λευ­τών (από του­λά­χι­στον 200).

πηγή kathimerini.gr