Μειωμένα παράβολα, πρόστιμα και περισσότερες δόσεις για τα αυθαίρετα

Αν και όπως υπο­στη­ρί­ζουν πηγές του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος στον Ελεύ­θερο Τύπο δεν θα υπάρ­ξουν αλλαγές, στην ουσία η συζή­τηση που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στο Κοι­νο­βού­λιο είναι εκείνη που θα κρίνει το τελικό κείμενο που θα πάει προς ψήφιση. Ωστόσο και με τα μέχρι τώρα δεδο­μένα, το νομο­σχέ­διο για το Δομη­μένο Περι­βάλ­λον φέρνει μείωση παρα­βό­λων και προ­στί­μων για την τακτο­ποί­ηση των αυθαι­ρέ­των, αύξηση στον αριθμό των δόσεων και εκπτώ­σεις σε ευπα­θείς ομάδες.

Την ίδια ώρα πάντως που εκα­τομ­μύ­ρια πολίτες ανα­μέ­νουν με αγωνία την ψήφιση του επι­κεί­με­νου νομο­σχε­δίου, από τη Βουλή δεν φαί­νε­ται να βιά­ζο­νται και για αυτόν το λόγο ο κ. Στα­θά­κης ζήτησε από τον Πρόεδρο της Βουλής Νίκο Βούτση να δοθεί ημε­ρο­μη­νία συζή­τη­σης. «Ελπίζω ο Πρό­ε­δρος της Βουλής να μας δώσει ημε­ρο­μη­νία επε­ξερ­γα­σίας και συζή­τη­σης στη Βουλή με την ολο­κλή­ρωση του σχεδίου νόμου», τόνισε χαρα­κτη­ρι­στικά ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος.

Πολε­ο­δο­μι­κός σχε­δια­σμός

Παράλ­ληλα, ο κ. Στα­θά­κης από το βήμα της Βουλής σημεί­ωσε πως έχουν υπάρξει σημα­ντι­κές πρω­το­βου­λίες στο πεδίο του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού. «Ηδη έχει ψηφι­στεί το νομο­σχέ­διο για τον πολε­ο­δο­μικό σχε­δια­σμό της χώρας, η ευθύνη είναι απο­κλει­στικά στους δήμους και τα νέα πολε­ο­δο­μικά σχέδια καλύ­πτουν το 100% της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας». Ταυ­τό­χρονα, όπως είπε, έχει σταλεί το Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα για τις χρήσεις γης, που δίνει τις κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές για το πώς θα γίνεται αυτό.

«Συμπλη­ρω­μα­τικά υπο­γρά­φουμε καθη­με­ρινά τα περι­φε­ρειακά σχέδια που έχουν φτια­χτεί από τις περι­φέ­ρειες και τα οποία επι­κυ­ρώ­νο­νται από το υπουρ­γείο, συνήθως με μικρές αλλαγές, και απο­κτούν την ισχύ περι­φε­ρεια­κού χωρο­τα­ξι­κού σχεδίου. Και στην ενότητα αυτή έχουν γίνει αρκετά βήματα και μπορεί, αν δια­σφα­λι­στούν κάποιες άλλες λύσεις, να υπάρξει η δυνα­μική να προ­χω­ρή­σουν οι δήμοι στα πολε­ο­δο­μικά σχέδια που θα δώσουν μια νέα πνοή στο χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό της χώρας».

Τι αλλάζει

Τι όμως φέρνει το νομο­σχέ­διο των 180 σελίδων και τι πρέπει να γνω­ρί­ζουν ιδιο­κτή­τες αυθαί­ρε­των ακι­νή­των;

1. Δίνεται παρά­ταση επι­πλέον δύο ετών στην τακτο­ποί­ηση αυθαί­ρε­των κατα­σκευών και χρήσεων. Απα­γο­ρεύ­ε­ται η μίσθωση ακι­νή­του με πολε­ο­δο­μι­κές παρα­νο­μίες, ωστόσο δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται αν απαι­τεί­ται πιστο­ποι­η­τικό από μηχα­νικό, όπως στις περι­πτώ­σεις αγο­ρα­πω­λη­σιών ακι­νή­των.

2. Μειώ­σεις στα παρά­βολα. Πιο συγκε­κρι­μένα, 250 ευρώ για αυθαι­ρε­σίες έως 100 τ.μ., 500 ευρώ για αυθαι­ρε­σίες 100-500 τ.μ., 1.000 ευρώ για αυθαι­ρε­σίες 500-2.000 τ.μ., 4.000 ευρώ για αυθαι­ρε­σίες 2.000-5.000 τ.μ. Το μόνο που παρα­μέ­νει σταθερό είναι το παρά­βολο για αυθαι­ρε­σίες άνω των 5.000 τ.μ, στις 10.000 ευρώ.

3. Μειώ­σεις προ­στί­μων. Ειδι­κό­τερα, για όσους απο­φα­σί­σουν να νομι­μο­ποι­ή­σουν αυθαί­ρετο κτίσμα από τις 09/12/2017 έως τις 08/06/2018 και για όσους έχουν υπο­βά­λει μελέτη στα­τι­κής επάρ­κειας έκπτωση 10% του προ­στί­μου. Ανα­λυ­τι­κό­τερα:

• εάν εκπο­νη­θεί στατική μελέτη σε περιο­χές με σει­σμική επι­κιν­δυ­νό­τητα 3, η έκπτωση θα φτάνει το 60%,• εάν εκπο­νη­θεί στατική μελέτη σε περιο­χές με σει­σμική επι­κιν­δυ­νό­τητα 3, η έκπτωση θα φτάνει το 60%,

• σε περιο­χές σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας 2, το 50%

• σε περιο­χές σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας 1, το 30%.

Μείωση 30% με 50% (ανάλογα με τα τετρα­γω­νικά) θα ισχύσει για κτί­σματα που ολο­κλή­ρω­σαν την ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση.

4. Δωρεάν νομι­μο­ποι­ή­σεις σε ακίνητα του «Υπερ­τα­μείου», στα αυθαί­ρετα της επί­ση­μης Εκκλη­σίας αλλά και των παλαιοη­με­ρο­λο­γι­τών, καθώς και σε αυθαί­ρετα ιδιω­τι­κών αθλη­τι­κών σωμα­τείων. Να σημειω­θεί ότι το 50% των προ­στί­μων θα κατα­λή­γει στο Πράσινο Ταμείο, το 25% στις Περι­φέ­ρειες (για να υπο­στη­ρί­ξει τις νέες δομές) και το 25% στους δήμους.

5. Αυθαί­ρετα που έχουν δηλωθεί στους τελευ­ταί­ους τρεις νόμους (για τους ημι­υ­παί­θριους και τα αυθαί­ρετα γενικώς) αλλά χωρίς να εξο­φλή­σουν το πρό­στιμο μπορούν να επα­ναϋ­πο­λο­γί­σουν το πρό­στιμο με βάσει τις νέες ρυθ­μί­σεις και να το συμ­ψη­φί­σουν με όσα έχουν ήδη πλη­ρώ­σει.

Παλιά αυθαίρεταΑναλυτικότερα, για τα παλιά αυθαί­ρετα, ως ημερομηνία-ορόσημο για οποια­δή­ποτε τακτο­ποί­ηση αυθαι­ρέ­του παρα­μέ­νει η 28η/07/2011.

Ωστόσο, προ­βλέ­πε­ται μια σειρά από ρυθ­μί­σεις:

• δίνεται παρά­ταση υπα­γω­γής για δύο χρόνια,• δίνεται παρά­ταση υπα­γω­γής για δύο χρόνια,

• αυξά­νο­νται οι δόσεις κατα­βο­λής του επι­βαλ­λό­με­νου προ­στί­μου, από 60 σε 80,

• εξα­κο­λου­θούν να ισχύουν οι απα­γο­ρεύ­σεις υπα­γω­γής των αυθαι­ρέ­των που βρί­σκο­νται σε αιγια­λούς, δάση, ρέματα, κοι­νό­χρη­στους χώρους, αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους κ.λπ.,

• αυξά­νο­νται τα πρό­στιμα σε περι­βαλ­λο­ντικά ευαί­σθη­τες περιο­χές (περιο­χές NATURA, κ.λπ.),

• διευ­ρύ­νο­νται τα κοι­νω­νικά κρι­τή­ρια με ανα­στολή κατα­βο­λής των δόσεων σε μακρο­χρό­νια άνερ­γους, δικαιού­χους επι­δό­μα­τος κοι­νω­νι­κής αλλη­λεγ­γύης,

• μειώ­νο­νται τα πρό­στιμα για: αυθαί­ρε­τες κατοι­κίες που έχουν κατα­σκευα­σθεί μεταξύ 1983-93, αυθαί­ρετα σε περιο­χές εκτός σχεδίου και στις οποίες εκκρε­μεί η έγκριση πολε­ο­δο­μι­κής μελέτης, αυθαί­ρετα υπόγεια – εσω­τε­ρι­κούς εξώστες (πατάρια) – σοφίτες, στά­σι­μους οικι­σμούς κάτω των 500 κατοί­κων που δεν είναι παρα­λια­κοί και κοντά σε χιο­νο­δρο­μικά κέντρα και που έχουν κατα­σκευα­σθεί πριν από το 1993, τα κτί­σματα που δεν έχουν οικο­δο­μική άδεια αλλά έχουν υπερ­βά­σεις δόμησης μικρό­τε­ρες από 100 έως 500 τ.μ.

Και­νούρ­για αυθαί­ρεταΓια τα και­νούρ­για αυθαί­ρετα, δηλαδή μετά από την 28η/07/2011:

• Για αυθαί­ρετα που εντο­πί­ζο­νται από το Παρα­τη­ρη­τή­ριο κατά τη φάση κατα­σκευής, προ­βλέ­πε­ται άμεση κατε­δά­φιση με πόρους που θα προ­έρ­χο­νται από τα ίδια τα πρό­στιμα.

• Για τα κτίρια που εντο­πί­ζο­νται αφού έχουν ανε­γερ­θεί, το πρό­στιμο ανέ­γερ­σης από 30% που είναι σήμερα εκτο­ξεύ­ε­ται στο 100% της αντι­κει­με­νι­κής αξίας του κτιρίου και στις περι­βαλ­λο­ντικά ευαί­σθη­τες περιο­χές στο 110%.

• Τα πρό­στιμα δια­τή­ρη­σης, για όσο καιρό δια­τη­ρού­νται μέχρι να προ­γραμ­μα­τι­σθεί και να υλο­ποι­η­θεί η κατε­δά­φισή τους, εκτο­ξεύ­ο­νται από 5% στο 50%.

• Για πρώτη φορά θεσμο­θε­τεί­ται η ηλε­κτρο­νική κατα­γραφή της όλης δια­δι­κα­σίας, από τον εντο­πι­σμό μέχρι την κατε­δά­φιση κάθε αυθαι­ρέ­του.

Ειδικές κατη­γο­ρίεςΑκριβής δια­μόρ­φωση προ­στί­μων για ειδικές ομάδες πλη­θυ­σμού:

1. Το 15% του προ­στί­μου θα κατα­βά­λουν άτομα με ποσοστό ανα­πη­ρίας 80% και άνω, καθώς και πρόσωπα με ατομικό εισό­δημα έως 40.000 ευρώ ή οικο­γε­νειακό εισό­δημα έως 60.000 ευρώ.

2. Για άτομα με ποσοστό ανα­πη­ρίας 67% και άνω, καθώς και πρόσωπα με ατομικό εισό­δημα έως 18.000 ευρώ ή οικο­γε­νειακό εισό­δημα έως 24.000 ευρώ, κατα­βάλ­λουν ποσοστό 20% του ενιαίου ειδικού προ­στί­μου.

3. Το 20% του προ­στί­μου θα κατα­βά­λουν επίσης παλιν­νο­στού­ντες ομο­γε­νείς. Ειδικά για τους κατοί­κους της Θράκης, και για τα ακίνητά τους που έχουν ελλεί­ψεις στους τίτλους ιδιο­κτη­σίας, τα δικαιο­λο­γη­τικά θα καθο­ρι­στούν με Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση του αρμό­διου υπουρ­γού Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και των υπουρ­γών Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης και Οικο­νο­μι­κών.

4. Πολύ­τε­κνοι, με ατομικό εισό­δημα έως 40.000 ευρώ ή οικο­γε­νειακό εισό­δημα έως 80.000 ευρώ, κατα­βάλ­λουν επίσης ποσοστό 20% του ενιαίου ειδικού προ­στί­μου. Επίσης πολύ­τε­κνοι με δευ­τε­ρεύ­ουσα κατοι­κία, αλλά με την προ­ϋ­πό­θεση ότι αυτή δεν είναι άνω των 80 τ.μ., κατα­βάλ­λουν ποσοστό 50% του ενιαίου ειδικού προ­στί­μου.

5. Το 30% κατα­βάλ­λουν τρί­τε­κνοι για την κύρια κατοι­κίας τους, με ατομικό εισό­δημα έως 25.000 ευρώ ή οικο­γε­νειακό εισό­δημα έως 40.000 ευρώ.

6. Μακρο­χρό­νια άνεργοι για αυθαι­ρε­σίες σε κύρια κατοι­κία κατα­βάλ­λουν ποσοστό 30% του ενιαίου ειδικού προ­στί­μου. Προ­βλέ­πε­ται επίσης ότι κατά τα δύο πρώτα έτη από την υποβολή της δήλωσης ανα­στέλ­λε­ται η κατα­βολή των δόσεων.

7. Ατομα τα οποία είναι δικαιού­χοι του Κοι­νω­νι­κού Εισο­δή­μα­τος Αλλη­λεγ­γύης κατα­βάλ­λουν ποσοστό 20% του προ­στί­μου. Και για αυτούς ισχύει η ανα­στολή κατα­βο­λής δόσεων για τα δύο πρώτα χρόνια, από την υποβολή της δήλωσης.

Δια­πί­στωση

Η δια­πί­στωση και ο χαρα­κτη­ρι­σμός αυθαι­ρέ­του πραγ­μα­το­ποιού­νται ύστερα από αυτοψία δύο ελεγ­κτών Δόμησης, οι οποίοι ειδο­ποιού­νται μετά από κλήρωση από το αρμόδιο Περι­φε­ρειακό Παρα­τη­ρη­τή­ριο για να διε­νερ­γή­σουν την αυτοψία. Πιο συγκε­κρι­μένα, οι δύο ελεγ­κτές διε­νερ­γούν επι­τό­πια αυτοψία και συντάσ­σουν έκθεση αυτο­ψίας, την οποία πρέπει να υπο­βά­λουν στην ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα σε διά­στημα δύο ημερών.

Την ημέρα της αυτο­ψίας τοι­χο­κολ­λούν στο αυθαί­ρετο πρό­σκληση προς τον φερό­μενο κάτοχο ή κατα­σκευα­στή να προ­σέλ­θει εντός επτά ημερών στο Τοπικό Παρα­τη­ρη­τή­ριο, προ­κει­μέ­νου να λάβει γνώση αντι­γρά­φου της έκθεσης αυτο­ψίας.

Να σημειω­θεί ότι στην έκθεση αυτο­ψίας ανα­φέ­ρε­ται η θέση του αυθαι­ρέ­του με συντε­ταγ­μέ­νες στο σύστημα, συνο­πτική περι­γραφή με σκα­ρί­φημα, οι δια­στά­σεις του, καθώς και οι πολε­ο­δο­μι­κές δια­τά­ξεις που παρα­βιά­σθη­καν. Παράλ­ληλα, περι­λαμ­βά­νε­ται επίσης σημεί­ωση ότι κάθε ενδια­φε­ρό­με­νος έχει δικαί­ωμα, μέσα σε τριάντα ημέρες από την έκθεση αυτο­ψίας, να υπο­βά­λει ενδι­κο­φανή προ­σφυγή στο κατά τόπο αρμόδιο Τοπικό Παρα­τη­ρη­τή­ριο.

Η ενδι­κο­φα­νής προ­σφυγή εξε­τά­ζε­ται από την επι­τροπή Εξέ­τα­σης Προ­σφυ­γών Αυθαι­ρέ­των του άρθρου 17 του παρό­ντος και αν απορ­ρι­φθεί η προ­σφυγή, η αυθαί­ρετη κατα­σκευή είναι κατε­δα­φι­στέα και εφαρ­μό­ζο­νται κατά περί­πτωση οι κυρώ­σεις του παρό­ντος νόμου.

Πηγή: Ελεύ­θε­ρος Τύπος