Μονός καφές σε διπλή κούπα με… πατατάκια

Mοιάζει με χτύπημα «κάτω από τη μέση» για τους περισ­σό­τε­ρους Ελληνες. O λόγος για τον φόρο στον καφέ, που όσο η ύφεση βαθαί­νει και τα μνη­μό­νια επε­κτεί­νο­νται, τόσο η κατα­νά­λωσή του πολ­λα­πλα­σιά­ζε­ται.

Από το 1990 έως σήμερα έχει τετρα­πλα­σια­στεί. Συγκε­κρι­μένα, το 1990 πίναμε 15.000 τόνους καφέ, που κόστι­ζαν στην τσέπη μας 263 εκατ. ευρώ. Το 2015 η κατα­νά­λωση έφτασε 66.000 τόνους, αξίας 990 εκατ. ευρώ. Κατά κεφαλήν η ετήσια κατα­νά­λωση είναι 5,5 κιλά.

Ισως γι’ αυτό τον λόγο ο καφές μπήκε από την πρώτη στιγμή της κρίσης «στο μάτι» του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών. «Είμαι από τους επι­χει­ρη­μα­τίες που ανα­γκα­στικά απορ­ρό­φησα τις προη­γού­με­νες αυξή­σεις ΦΠΑ από το 11% στο 13% και από εκεί στο 23%», εξηγεί στην «Κ» ιδιο­κτή­της καφε­τέ­ριας στην πλατεία Νέας Σμύρνης, ο οποίος υπεν­θυ­μί­ζει ότι μαζί με τον νέο φόρο «έρχεται» και η αύξηση του ΦΠΑ στο 24%.

Ο κ. Γιώργος Κου­ρά­σης, γ.γ. της ΠΟΕΣΕ (Πανελ­λή­νια Ομο­σπον­δία Εστια­το­ρι­κών & Συναφών Επαγ­γελ­μά­των) και τρίτη γενιά εστιά­το­ρας στο Χαλάν­δρι, ο οποίος με επι­στολή του το 2011 προει­δο­ποιούσε για τα επερ­χό­μενα δεινά στον κλάδο τον τότε υπουργό Οικο­νο­μι­κών, θα προ­σθέ­σει: «Οι φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις υπέρ τρίτων αγγί­ζουν πλέον το 80% του τζίρου, όμως η καφε­τέ­ρια είναι μια επέν­δυση που απαιτεί συνεχώς ανα­και­νί­σεις, για να παρα­μεί­νει αντα­γω­νι­στική».

Πέφτει ο τζίρος

Στο μεταξύ, φορο­αύ­ξηση στη φορο­αύ­ξηση, ο τζίρος του καφέ έπεσε. Γιατί μαζί άλλαξαν και οι κατα­να­λω­τι­κές συνή­θειες. Οι δύο εξε­λί­ξεις είναι αλλη­λέν­δε­τες. Προ­σέξτε τι περι­γρά­φουν οι επαγ­γελ­μα­τίες του κλάδου: «Ορι­σμέ­νοι παραγ­γέλ­νουν μονό ελλη­νικό σε διπλή κούπα, στην οποία προ­σθέ­τουν νερό, για να αυξηθεί η ποσό­τητά του. Αλλοι παραγ­γέλ­νουν μια μπίρα “διά δύο” ή καφέ με την παρά­κληση για… συνο­δευ­τικά πατα­τά­κια».

Από την άλλη, βέβαια, υπάρχει και η μόνιμη γκρίνια για την τιμή του και η εκτί­μηση ότι παρα­μέ­νει ακριβός. «Ο καφές στην Ελλάδα έχει υποστεί άδικη κριτική γι’ αυτό το θέμα», υπο­στη­ρί­ζει άλλος Νεο­σμυρ­νιώ­της επι­χει­ρη­μα­τίας. Κι εξηγεί: «Στην Ιταλία ο εσπρέσο κοστί­ζει ένα ευρώ, αλλά το πίνουν στο πόδι και φεύγουν, στην Αυστρία δεν φέρνουν ποτέ νερό, με συνέ­πεια να πλη­ρώ­νεις 2,5 ευρώ τον καφέ και 4 ευρώ το μπου­κα­λάκι εμφια­λω­μένο νερό…».

Το στε­ρε­ό­τυπο του Ελληνα με τον φραπέ ανά χείρας έχει ανα­τρα­πεί σύμφωνα με τον κ. Νίκο Ζεάκη, ιδιο­κτήτη αλυ­σί­δας καφέ take away. «Τώρα πια είναι ο Ελληνας με τον fredo espresso», σημειώ­νει, υπο­μει­διώ­ντας. Ο ίδιος παρα­τη­ρεί μια πτώση της τάξεως του 10% στις πωλή­σεις, «έχει αλλάξει η συχνό­τητα αγοράς καφέ εντός της ημέρας, ενώ τείνουν να εκλεί­ψουν… τα κερά­σματα». Αυξά­νο­νται, όμως, όσοι προ­μη­θεύ­ο­νται φρε­σκο­κομ­μένο καφέ για να τον παρα­σκευά­σουν μόνοι τους σπίτι.

Πώς φαντά­ζο­νται, λοιπόν, την έξοδο του μέσου Ελληνα στο μέλλον; Η συνή­θεια του καφέ, ισχυ­ρί­ζο­νται οι άνθρω­ποι του χώρου, θα επι­βιώ­σει, αλλά θα τρο­πο­ποι­η­θεί βάσει τιμής. «Δεν απο­κλείω να επι­λέ­γουν ακόμα και πορ­το­κα­λάδα με ανθρα­κικό, αν η τιμή της είναι σαφώς χαμη­λό­τερη…», κατα­λή­γει ένας εκ των επαγ­γελ­μα­τιών, καθώς θεωρεί αδύνατη περαι­τέρω «απορ­ρό­φηση» των φόρων από τους ίδιους.