Παραχώρηση αγκυροβολίων χωρίς διαγωνισμό

Ο τρόπος οργά­νω­σης της αγκυ­ρο­βο­λίας σκαφών ανα­ψυ­χής στους κόλπους της χώρας που επι­χει­ρεί­ται αυτή την εποχή εγείρει προ­βλη­μα­τι­σμούς για το ενδε­χό­μενο δημιουρ­γίας ζωνών απο­κλει­στι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης. Ζωνών λει­τουρ­γίας δηλαδή με ασαφείς όρους και μικρό οικο­νο­μικό όφελος για το Δημόσιο. Αυτό επι­ση­μαί­νουν όσοι παρα­κο­λου­θούν τις σχε­τι­κές εξε­λί­ξεις το τελευ­ταίο διά­στημα από κοντά. Το Δημόσιο με δια­δι­κα­σίες fast track και χωρίς δια­γω­νι­σμούς ξεκί­νησε να παρα­χω­ρεί το δικαί­ωμα εκμε­τάλ­λευ­σης κόλπων σε ιδιώτες ή σχήματα στα οποία συμ­με­τέ­χουν ιδιώτες και άλλοι φορείς, εγεί­ρο­ντας ερω­τή­ματα περί δια­φά­νειας, ασφά­λειας, ισό­τι­μης πρό­σβα­σης και δια­φυ­γό­ντων εσόδων για το Δημόσιο και σειρά άλλων κρί­σι­μων ζητη­μά­των.

Ο στόχος της Κοινής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης 3000.0/44137 του 2025 που ρυθ­μί­ζει τη μόνιμη εγκα­τά­σταση ναυ­δέ­των (σημα­δού­ρες), στις οποίες δένουν τα σκάφη ανα­ψυ­χής σε θαλάσ­σιες περιο­χές εκτός από λιμένες και μαρίνες, είναι βεβαίως ορθός: επι­χει­ρεί να περι­χα­ρα­κώ­σει την προ­στα­σία των Θαλάσ­σιων Πάρκων αλλά και των προ­στα­τευό­με­νων λιβα­διών της Ποσει­δω­νίας. Παράλ­ληλα επι­διώ­κει να βάλει τάξη στην αναρχία που επι­κρα­τεί σήμερα, ειδικά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες. Ωστόσο, το πλαίσιο εμφα­νί­ζε­ται να δημιουρ­γεί και προ­βλή­ματα, σημειώ­νουν επι­κρι­τές της ρύθ­μι­σης. Η ρύθμιση επι­τρέ­πει σε νομικά πρόσωπα, ιδιώτες και δήμους την πεντα­ετή παρα­χώ­ρηση θαλάσ­σιου χώρου μέσω δια­δι­κα­σιών fast track που εμπλέ­κουν το Λιμε­νικό, την Κτη­μα­τική Υπη­ρε­σία και αρχαιο­λο­γι­κούς φορείς, με δίμηνη προ­θε­σμία απά­ντη­σης. Ωστόσο δεν προ­βλέ­πε­ται δια­γω­νι­σμός, παρά απλή εκδή­λωση ενδια­φέ­ρο­ντος.

Εγεί­ρε­ται λοιπόν, κατ’ αρχάς, ζήτημα αντα­γω­νι­σμού, αφού εκτός των άλλων προ­σκρούει στην οδηγία Bolkestein (2006/123/ΕΚ). Το άρθρο 12 αυτής ανα­φέ­ρει πως όταν ο αριθμός των αδειών για μια δρα­στη­ριό­τητα είναι περιο­ρι­σμέ­νος λόγω έλλει­ψης φυσικών πόρων (π.χ. μια παραλία ή ένας θαλάσ­σιος χώρος), τότε πρέπει να δίνο­νται μέσω δημό­σιου, ανοι­χτού και δια­φα­νούς δια­γω­νι­σμού. Οι αρμό­διες υπη­ρε­σίες εδώ έχουν ανα­φέ­ρει πως επι­λέ­χθηκε αυτός ο τρόπος προ­κει­μέ­νου να εκδη­λω­θεί γρήγορα ενδια­φέ­ρον και να προ­χω­ρή­σουν οι σχε­τι­κές επεν­δύ­σεις.

«Γκρίζες ζώνες» στα οργα­νω­μένα αγκυ­ρο­βό­λια σκαφών

Δεύ­τε­ρον, το οικο­νο­μικό αντάλ­λαγμα που προ­βλέ­πε­ται, δηλαδή το μίσθωμα που πλη­ρώ­νει ο ιδιώτης στο Δημόσιο, δεν ξεπερ­νάει τα 20 ευρώ ανά στρέμμα θάλασ­σας ετησίως και είναι πολύ χαμηλό. Ενδει­κτικά, στην Ιταλία το ελά­χι­στο τέλος αγγίζει τις 3.500 ευρώ και στην Κροατία τα 1.000 ευρώ ανά στρέμμα.

Τρίτον, στον χώρο της οργα­νω­μέ­νης αγκυ­ρο­βο­λίας χωρών όπως η Ιταλία και η Κροατία ναι μεν προ­βλέ­πε­ται η συμ­με­τοχή ιδιωτών, πλην όμως υπάρ­χουν ενιαία τιμο­λό­για που δια­φο­ρο­ποιού­νται μόνο ανάλογα με το μήκος του σκάφους και τον μήνα του έτους. Υπάρ­χουν επίσης συστή­ματα κρα­τή­σεων, συχνά ψηφιακά, που εξα­σφα­λί­ζουν δια­φά­νεια και ίση μετα­χεί­ριση. Για παρά­δειγμα, στην Ιταλία ένα σκάφος 26 μέτρων πρέπει να κατα­βά­λει 900 ευρώ για πρόσ­δεση διάρ­κειας τριών ημερών. Στην Κροατία το κόστος ανάλογα με το μήκος του σκάφους κυμαί­νε­ται από 45 έως 75 ευρώ την κάθε ημέρα. Εδώ ακόμη εν πολλοίς δεν έχει διευ­κρι­νι­στεί τόσο το τιμο­λό­γιο, καθώς η υπουρ­γική απόφαση δεν ορίζει ελά­χι­στο ή πλαφόν, όσο και η δυνα­τό­τητα κάποιου σκάφους να κάνει χρήση των σημα­δού­ρων. Ορι­σμέ­νοι κύκλοι της αγοράς εκφρά­ζουν μάλιστα την ανη­συ­χία πως «θα μπο­ρούσε κάλ­λι­στα ένας ιδιώτης παρα­χω­ρη­σιού­χος να κρα­τή­σει το σύνολο του οργα­νω­μέ­νου αγκυ­ρο­βο­λίου (σ.σ. που έχει απο­κτή­σει φθηνά) για τον ίδιο και τους φίλους του».

Το οικο­νο­μικό αντάλ­λαγμα δεν ξεπερ­νάει τα 20 ευρώ ανά στρέμμα θάλασ­σας ετησίως, όταν στην Ιταλία το ελά­χι­στο τέλος αγγίζει τις 3.500 ευρώ και στην Κροατία τα 1.000 ευρώ ανά στρέμμα.

Τέταρ­τον, εγεί­ρε­ται ζήτημα υπο­χρε­ω­τι­κής ασφα­λι­στι­κής κάλυψης των οργα­νω­μέ­νων αγκυ­ρο­βο­λίων, καθώς σε περί­πτωση κακο­και­ρίας ή κακο­τε­χνίας στην εγκα­τά­σταση των σημα­δού­ρων μπορεί να προ­κλη­θούν ατυ­χή­ματα. Θέμα ασφά­λειας βεβαίως εγεί­ρε­ται και για τους λουο­μέ­νους.

Η οργα­νω­μένη αγκυ­ρο­βο­λία χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από όλους τους εμπλε­κο­μέ­νους απα­ραί­τητη προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τευ­θεί το περι­βάλ­λον αλλά και η ομορφιά των κόλπων και των ακτών, ειδικά καθώς τα ελλη­νικά νερά έχουν γίνει δημο­φι­λέ­στατα για την πραγ­μα­το­ποί­ηση ναύλων θαλα­μη­γών. Οι περιο­ρι­σμέ­νες θέσεις που υπάρ­χουν σε οργα­νω­μέ­νες μαρίνες είναι ένας επι­πλέον λόγος. Ωστόσο υπάρχει ο κίν­δυ­νος επι­χει­ρώ­ντας να λυθεί ένα πρό­βλημα να δημιουρ­γη­θούν άλλα.

Οι αρμό­διες υπη­ρε­σίες των υπουρ­γείων Περι­βάλ­λο­ντος και Ναυ­τι­λίας σημειώ­νουν πως το πρώτο έτος λει­τουρ­γίας είναι στην ουσία πιλο­τικό και θα γίνουν βελ­τιώ­σεις.

Οι αρμό­διες υπη­ρε­σίες των υπουρ­γείων Περι­βάλ­λο­ντος και Ναυ­τι­λίας σημειώ­νουν πως το πρώτο έτος λει­τουρ­γίας είναι στην ουσία πιλο­τικό και ότι κατα­γρά­φουν όλες τις παρα­τη­ρή­σεις προ­κει­μέ­νου να γίνουν βελ­τιώ­σεις. Μάλιστα για το θέμα θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ημερίδα το επόμενο Σάββατο 2 Μαΐου στο πλαίσιο της έκθεσης του 11ου Mediterranean Yacht Show, υπό την αιγίδα των υπουρ­γείων, στην οποία έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί η παρου­σία του γενικού γραμ­μα­τέα του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής Ευάγ­γε­λου Κυρια­ζό­που­λου και του γενικού γραμ­μα­τέα του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Πέτρου Βαρε­λίδη που χει­ρί­ζο­νται το θέμα, ενώ στην έκθεση ανα­μέ­νε­ται να παρευ­ρε­θεί και η υπουρ­γός Του­ρι­σμού Ολγα Κεφα­λο­γιάννη.

Πηγή: kathimerini.gr