Για την αύξηση του κατώτατου μισθού που ανακοίνωσε πρόσφατα ο πρωθυπουργός, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης και τα αποτελέσματα που θα έχει στο σύστημα των μισθών, σε επιδόματα κ.λπ. μιλάει σήμερα στη “δημοκρατική” ο καθηγητής Εργατικού Δικαίου-Πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ κ. Αλέξης Μητρόπουλος. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ολόκληρο το σύστημα μισθών στη χώρα μας επηρεάζεται άμεσα ή έμμεσα από το ύψος του κατώτατου μισθού».
Επίσης αναφέρεται σε μια σειρά από σημαντικά θέματα που έχουν να κάνουν με τις τελευταίες εξελίξεις στα εργασιακά ζητήματα όπως οι μισθοί, τα δώρα και οι συντάξεις σε διάφορους κλάδους.
• Κύριε Μητρόπουλε, με την αύξηση του κατώτατου μισθού, ποιες αλλαγές και αυξήσεις δρομολογούνται σε μισθούς, δώρα, επιδόματα κ.λπ.;
Ολόκληρο το σύστημα μισθών στη χώρα μας επηρεάζεται άμεσα ή έμμεσα από το ύψος του κατώτατου μισθού. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Τράπεζας Ελλάδος, κάθε μονάδα αύξησης του κατώτατου μισθού αυξάνει κατά μισή μονάδα το μέσο ιδιωτικό μισθό μέσω της διάχυσής του («spill over effect»).
Ο κατώτατος μισθός όμως είναι και ο «άτλαντας» 25 και πλέον κοινωνικών, εργασιακών, προνοιακών και κλαδικών επιδομάτων και κυρίως του επιδόματος ανεργίας, τα οποία αυξάνονται από 1-4-2026 λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού. Ειδικότερα αυξάνονται: Ο εισαγωγικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων και όλα τα μισθολογικά κλιμάκια, τα Δώρα στους ιδιωτικούς υπαλλήλους, οι τριετίες, το επίδομα 9μηνης επιδοτούμενης μητρότητας, η αποζημίωση απόλυσης, το επίδομα ανεργίας, καθώς και άλλα 20 επιδόματα-παροχές, όπως προαναφέραμε.
• Θα ήθελα να αναφερθείτε στην απόφαση για τις συντάξεις χηρείας και τους οφειλέτες του ΕΦΚΑ.
Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθήνας εξέδωσε πρόσφατα την υπ’αριθ. Α156/2026 απόφασή του, με την οποία δέχεται το αίτημα χήρας για απονομή σύνταξης λόγω θανάτου του συζύγου της, με τον οποίο δεν είχε συμπληρώσει την απαραίτητη -κατά τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 4387/2016, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 19 παρ. 3 ν. 4611/2019- τριετή έγγαμη συμβίωση.
Ως προς τους οφειλέτες του ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ, είναι σημαντική η 419/2025 απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης, η οποία απάλλαξε συνταξιούχο από την υποχρέωση επιστροφής ποσού 110.358 ευρώ που είχε εισπράξει από τον ΕΦΚΑ χωρίς να τα δικαιούται. Έτσι δημιουργείται πλέον Νομολογία τόσο για χιλιάδες σημερινούς οφειλέτες στον ΕΦΚΑ, όσο και για όποιους θεωρήσει στο μέλλον ως οφειλέτες ο ΕΦΚΑ, επειδή εισέπρατταν σύνταξη ή υψηλότερη σύνταξη από αυτήν που ανακαλύπτει μεταγενέστερα ότι θα έπρεπε να τους καταβάλει.
Ο λόγος κυρίως για τις πάνω από 60.000 συντάξεις χηρείας τού ιδιωτικού τομέα αφού τους τελευταίους μήνες ο ΕΦΚΑ έχει ξεκινήσει την αναζήτηση της επιστροφής σ’αυτόν (και μάλιστα αναδρομικά) των ποσών σύνταξης που κατέβαλε λόγω μη περικοπής τους, για την οποία ο ίδιος είναι υπεύθυνος ενώ, εντελώς καλόπιστα, οι χήρες έχουν λάβει. Έτσι η απόφαση-«σταθμός» προστατεύει και τις συντάξεις χηρείας που απειλούνται από την κυβέρνηση με περικοπές και αναζήτηση ποσών ως δήθεν αχρεωστήτως εισπραχθέντων!
• Διαβάσαμε ότι οι συνταξιούχοι που δεν άσκησαν αγωγή, μένουν οριστικά χωρίς αναδρομικά. Πώς έχει η υπόθεση;
Δυστυχώς 1,5 εκατ. συνταξιούχοι ή οι κληρονόμοι τους που δεν άσκησαν αγωγές για τα αναδρομικά των Δώρων, δεν θα λάβουν τα ποσά που θα λάβουν οι συνάδελφοί τους που άσκησαν εντός της χρονικής προθεσμίας (έως 30-7-2020) αγωγές.
Ακέραιη την ευθύνη γι’αυτό έχει η κυβέρνηση και συγκεκριμένα κυβερνητικά στελέχη που σε διάφορους τόνους διαβεβαίωναν και παραπληροφορούσαν τους συνταξιούχους ότι δεν χρειάζεται να ασκήσουν αγωγή επειδή το αποτέλεσμα της πιλοτικής δίκης ενώπιον του ΣτΕ θα αφορά και θα εφαρμοστεί σε όλους, είτε άσκησαν είτε δεν άσκησαν αγωγή. Αυτό όμως δεν συνέβη!
Ως ΕΝΥΠΕΚΚ έχουμε ζητήσει πολλάκις από την κυβέρνηση να χορηγήσει τα αναδρομικά του 11μήνου σε όλους ανεξαιρέτως τους συνταξιούχους ανεξάρτητα αν άσκησαν ή δεν άσκησαν αγωγές. Η κυβέρνηση όμως κωφεύει!
• Οι νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα εμφανίζονται μειωμένες. Τι πραγματικά συμβαίνει;
Έχουμε πολλάκις αναφέρει ότι το Εργασιακό και το Συνταξιοδοτικό Σύστημα είναι αλληλοεξαρτώμενα. Το «πάγωμα» των αυξήσεων στους μισθούς κατά τη διάρκεια των Μνημονίων, η κατάργηση αρκετών επιδομάτων, το «πάγωμα» των τριετιών την περίοδο 2012-2023, η μη χορήγηση ακόμη και σήμερα των οικογενειακών επιδομάτων στους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα μετά το 2012, καθώς και η επιλογή χαμηλών εισφορών από τους ελεύθερους επαγγελματίες-αγρότες, όχι μόνο οδήγησαν στην κατάρρευση των μισθών τού ιδιωτικού τομέα, αλλά επηρέασαν (όπως ήταν επακόλουθο) και το ύψος των νέων συντάξεων, κυρίως αυτών που χορηγήθηκαν μετά το 2022.
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας (Πληροφοριακό Σύστημα «ΗΛΙΟΣ» της ΗΔΙΚΑ ΑΕ) από τη «Μηνιαία απεικόνιση των συνταξιοδοτικών παροχών» για τον Ιανουάριο 2025, ο μέσος όρος δαπάνης σύνταξης για τους συνταξιούχους που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα ανήλθε σε 789,88 €, ενώ για τους συνταξιούχους του Δημοσίου ο μέσος όρος δαπάνης ανήλθε σε 1.468,44 € (διαφορά 678,56 € ή 46,2%).
Η διαφορά αυτή στις συντάξεις Ιδιωτικού και Δημόσιου Τομέα κατά 678,56 € ή 46,2% είναι ιδιαίτερα υψηλός, απαράδεκτος και αντίθετος στην αρχή τής ισότητας και της ίσης μεταχείρισης αφού πρόκειται για ομοειδείς κατηγορίες πολιτών (άπαντες συνταξιούχοι).
Όμως η διευρυνόμενη «συνταξιοδοτική φτώχεια» («pension poverty») είναι κυρίως συνέπεια της γενικευμένης εφαρμογής τής αντικοινωνικής «ρήτρας Τσίπρα» σε όλους τους σημερινούς και μελλοντικούς συνταξιούχους, δηλαδή ο υπολογισμός τής σύνταξης με βάση τον μέσο όρο των μηνιαίων αποδοχών ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ του εργασιακού βίου και όχι του τελευταίου έτους ή της τελευταίας πενταετίας, όπως ίσχυε, που μείωσε δραστικά τις συντάξεις μετά τον Μάιο 2016.
Είναι επίσης συνέπεια των μνημονιακών περικοπών που δυστυχώς διατηρούνται ακόμη, πολύ περισσότερο που η απαγόρευση τής αύξησης των συντάξεων («πάγωμα» αυξήσεων) μέχρι τον Δεκέμβριο του 2022 (σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 4475/2017 της κυβέρνησης Τσίπρα), διατηρήθηκε σε ισχύ και από την παρούσα κυβέρνηση με τον νόμο Βρούτση 4670/2020 (άρθρο 25 παρ. 4).
• Μιλήστε μας για τα δώρα των δημοσίων υπαλλήλων και των ενστόλων. Έκλεισε το θέμα οριστικά;
Δυστυχώς η Ολομέλεια του ΣτΕ έβαλε «ταφόπλακα» στα Δώρα δημοσίων υπαλλήλων-ενστόλων. Η κυβέρνηση είχε αντιδράσει σθεναρά κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στις 5-6-2024 για την επαναχορήγηση των Δώρων. Η απόφαση του ΣτΕ (η έκδοση της οποίας διέρρευσε σε εφημερίδα) δέχθηκε δυστυχώς όλες τις θέσεις της κυβέρνησης για τη μη χορήγηση του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο για δημοσιονομικούς λόγους, επαναλαμβάνοντας τις απαράδεκτες αποφάσεις 1890/2019 και 1436/2020 που, με Πρόεδρο την κυρία Σακελλαροπούλου, είχαν ανατρέψει τις θετικές (υπέρ των δημοσίων υπαλλήλων) αποφάσεις και είχαν αποφανθεί υπέρ της μη χορήγησης των Δώρων. Αναμένεται η δημοσίευση της απόφασης προκειμένου να την μελετήσουμε και να οδηγηθούμε σε ασφαλή συμπεράσματα.
