Τουρισμός και Πολιτική: Μια σοσιαλδημοκρατική προσέγγιση

Το κεί­με­νο που ακο­λου­θεί απο­τε­λεί την πα­ρέμ­βα­ση ομι­λία που έκανε το Σάβ­βα­το, στην Πε­ρι­φε­ρεια­κή Συν­διά­σκε­ψη Νο­τί­ου Αι­γαί­ου του ΚΙΝΑΛ, ο τ. Υφυ­πουρ­γός Πο­λι­τι­σμού – Του­ρι­σμού και Γραμ­μα­τέ­ας του Τομέα Του­ρι­σμού του ΚΙΝΑΛ Γιώρ­γος Νι­κη­τιά­δης.

Η κε­ντρι­κή θε­μα­το­λο­γία της συν­διά­σκε­ψης εστί­α­σε στο ζή­τη­μα της «Προ­ο­δευ­τι­κής Αντί­λη­ψης για τη νέα εποχή – Ο δρό­μος της Σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τί­ας».

Ο π. Βου­λευ­τής Δω­δε­κα­νή­σου του ΠΑΣΟΚ επέ­λε­ξε να πα­ρου­σιά­σει το πρό­βλη­μα του του­ρι­σμού σε σχέση με τον τρόπο που θα έπρε­πε να προ­σεγ­γί­ζε­ται από τα σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κά κόμ­μα­τα.

Η ομι­λία του κ. Νι­κη­τιά­δη έχει ως εξής :

ΤΟΥ­ΡΙ­ΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟ­ΛΙ­ΤΙ­ΚΗ

ΜΙΑ ΣΟ­ΣΙΑΛ­ΔΗ­ΜΟ­ΚΡΑ­ΤΙ­ΚΗ ΠΡΟ­ΣΕΓ­ΓΙ­ΣΗ

Γιώρ­γος Νι­κη­τιά­δης

τ. Υφυ­πουρ­γός Πο­λι­τι­σμού – Του­ρι­σμού

Γραμ­μα­τέ­ας Τομέα Του­ρι­σμού ΚΙΝΑΛ

Η συμ­βο­λή του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ και στην απα­σχό­λη­ση

στην Ε.Ε., ανέρ­χε­ται σε πο­σο­στό 10% πε­ρί­που, ενώ στην χώρα

μας, το πο­σο­στό αυτό είναι σχε­δόν δι­πλά­σιο εμ­μέ­σως στα έσοδα

από τον του­ρι­σμό και άμεσα στην απα­σχό­λη­ση. Με τα πα­ρα­πά­νω

δε­δο­μέ­να, θα πε­ρί­με­νε κα­νείς, να υπάρ­χουν από τα

θε­σμο­θε­τη­μέ­να όρ­γα­να της Ευ­ρώ­πης, και από κάθε χώρα

χω­ρι­στά, ει­δι­κές πο­λι­τι­κές για τον με­γά­λο αυτόν τομέα της

οι­κο­νο­μί­ας. Εξυ­πα­κού­ε­ται ότι η Ελ­λά­δα, είχε σο­βα­ρό­τε­ρους

λό­γους να έχει χα­ρά­ξει δικές τις πο­λι­τι­κές για τον του­ρι­σμό.

Ελ­πί­ζα­με πε­ραι­τέ­ρω ότι στην Ευ­ρώ­πη θα έπρε­πε,

του­λά­χι­στον από τα σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κά κόμ­μα­τα, να

υπάρ­χουν επε­ξερ­γα­σμέ­νες θέ­σεις και προ­τά­σεις και στρα­τη­γι­κές

που να επι­διώ­κουν, να αφή­σουν το πο­λι­τι­κό τους στίγ­μα στον

με­γά­λο αυτό κλάδο της οι­κο­νο­μί­ας.

Δυ­στυ­χώς, μια απλή προ­σέγ­γι­ση στο θέμα, μας πεί­θει ότι τις

τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες, όχι απλώς η σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τία στην

Ευ­ρώ­πη δεν μπό­λια­σε με τις δικές της θέ­σεις την του­ρι­στι­κή

ανά­πτυ­ξη και την δί­καιη κα­τα­νο­μή του πλού­του που πα­ρά­γε­ται

από αυτόν, αλλά αντι­θέ­τως, ως απλός θε­α­τής επέ­τρε­ψε την

με­γά­λη υπερ­συ­γκέ­ντρω­ση πλού­του και τον έλεγ­χο της του­ρι­στι­κής

δρα­στη­ριό­τη­τας από όλο και λι­γό­τε­ρους, αφή­νο­ντας να

οδη­γη­θού­με σε μο­νο­πω­λια­κές ή σε κάθε πε­ρί­πτω­ση

ολι­γο­πω­λια­κές κα­τα­στά­σεις.

Κάθε του­ρι­στι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, από τη φύση της έχει

αν­θρω­πο­κε­ντρι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Ταυ­το­χρό­νως, η διά­χυ­ση του

πλού­του που πα­ρά­γε­ται, μπο­ρεί να οδη­γεί­ται σε πολ­λές

κα­τευ­θύν­σεις. Στο πολύ κο­ντι­νό πα­ρελ­θόν, μπο­ρού­σα­με ακόμη να

λέμε ότι από τον Του­ρι­σμό ζούνε δε­κά­δες δια­φο­ρε­τι­κά

επαγ­γέλ­μα­τα. Από τον ξε­να­γό, τον μά­γει­ρα και τον εστιά­το­ρα και

τον τα­βερ­νιά­ρη, μέχρι τον ενοι­κια­στή πο­δη­λά­των , ομπρε­λών

κ.ο.κ.

Αν, εμ­βρι­θί­σει κά­ποιος και πα­ρα­κο­λου­θή­σει τον τρόπο που

τα τε­λευ­ταία χρό­νια, εξε­λί­χθη­κε το σύ­νο­λο της πα­ρα­γω­γής και

διά­θε­σης του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος θα δια­πι­στώ­σει ότι, ο

πα­ρα­γό­με­νος πλού­τος συ­γκε­ντρώ­νε­ται πλέον, ρα­γδαία σε

όλο και λι­γό­τε­ρα άτομα.

Στα πρώτα χρό­νια του μα­ζι­κού του­ρι­σμού, το κύ­κλω­μα της

του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας διεκ­πε­ραιω­νό­ταν ξε­χω­ρι­στά από τους

Tour Operators, τις αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες, τα αε­ρο­δρό­μια, τα

με­γά­λα το­πι­κά πρα­κτο­ρεία, τα τα­ξι­διω­τι­κά γρα­φεία, τους

ξε­νο­δό­χους και τις χι­λιά­δες ανά την χώρα του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις

(εστια­τό­ρια, τα­βέρ­νες, καφέ, μπαρ, νυ­χτε­ρι­νά κέ­ντρα, ενοι­κιά­σεις

πο­δη­λά­των, αυτ/των, μη­χα­νών, και πολ­λών άλλων αυ­τό­νο­μων

επαγ­γελ­μά­των). Δυ­στυ­χώς, σε μικρό χρο­νι­κό διά­στη­μα, η διά­χυ­ση

αυτού του πλού­του, κα­τευ­θύν­θη­κε σε όλο και μι­κρό­τε­ρο αριθ­μό

ατό­μων.

Ξε­κι­νώ­ντας με το γνω­στό μας all inclusive και την αγορά

αε­ρο­πλά­νων από τους ίδιους τους T.O. φθά­σα­με στη συ­νέ­χεια

στην πλήρη εξα­γο­ρά των πρα­κτο­ρεί­ων, την αγορά ολό­κλη­ρων ή

μισών ξε­νο­δο­χεί­ων και στον έλεγ­χο ακόμη και αυτών των

ιδιω­τι­κο­ποι­η­μέ­νων στη χώρα αε­ρο­δρο­μί­ων, από τους του­ρι­στι­κούς

κο­λοσ­σούς.

Που οδή­γη­σαν αυτές οι τε­ρά­στιες αλ­λα­γές ; Είναι προ­φα­νές.

Ο με­γά­λος πλού­τος τον οποίο μοι­ρά­ζο­νταν χι­λιά­δες μι­κρές

ατο­μι­κές και με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις, πέ­ρα­σε στον έλεγ­χο των T.O.

Μι­λώ­ντας με ιδε­ο­λο­γι­κούς όρους, έγινε μία με­γά­λη

ανα­δια­νο­μή του πλού­του που ενί­σχυ­σε τους ελά­χι­στους και

φτώ­χυ­νε ή υπαλ­λη­λο­ποί­η­σε τους πολ­λούς.

Κάτι βε­βαί­ως πα­ρό­μοιο έγινε και σε πολ­λούς άλ­λους

κλά­δους της οι­κο­νο­μί­ας σε πα­γκό­σμιο επί­πε­δο, όταν ρί­ζω­σε η

πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση και κυ­ριάρ­χη­σε πα­ντού το δια­δί­κτυο. Ήταν η

πε­ρί­ο­δος που κυ­ριάρ­χη­σαν πλή­ρως οι πο­λι­τι­κές του

νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού των Ρή­γκαν-Θά­τσερ.

Η πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση ωστό­σο, δεν θα πρέ­πει να εκλη­φθεί ως

πηγή κακών. Αντι­θέ­τως. Η κα­τάρ­ρευ­ση των συ­νό­ρων από

πλευ­ράς οι­κο­νο­μί­ας, έδωσε την δυ­να­τό­τη­τα σε χι­λιά­δες άτομα και

επι­χει­ρή­σεις να απο­κτή­σουν προ­σβά­σεις και δυ­να­τό­τη­τες που

ούτε είχαν καν ονει­ρευ­τεί στο πα­ρελ­θόν.

Το πρό­βλη­μα γεν­νή­θη­κε επει­δή ακρι­βώς αυτή την πε­ρί­ο­δο,

η σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τία, όπως και σε άλ­λους το­μείς,

πα­ρα­κο­λου­θού­σε απα­θής τις με­γά­λες αυτές αλ­λα­γές. Χωρίς

αντί­δρα­ση, χωρίς προ­τά­σεις, χωρίς επε­ξερ­γα­σμέ­νες θέ­σεις που

θα έβα­ζαν ένα στοι­χειώ­δη φραγ­μό στην με­γά­λη συσ­σώ­ρευ­ση του

πλού­του από τους λί­γους. Τα συ­ντη­ρη­τι­κά κόμ­μα­τα της Ευ­ρώ­πης

κέρ­δι­σαν έτσι μια με­γά­λη μάχη.

Η συσ­σώ­ρευ­ση του πλού­του σε λί­γους, με τις του­ρι­στι­κές

ροές να ελέγ­χο­νται απο­λύ­τως από τους με­γά­λους Tour Operators,

οδή­γη­σε ταυ­το­χρό­νως στην υπο­βάθ­μι­ση της ποιό­τη­τας του

του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και σε με­γά­λο βαθμό στην απο­λύ­τως

κα­τευ­θυ­νό­με­νη και ελεγ­χό­με­νη του­ρι­στι­κή αγορά, όπου ο

του­ρί­στας τρώει ή πίνει αυτό που άλλοι έχουν επι­λέ­ξει,

επι­σκέ­πτε­ται μέρη που άλλοι του έχουν υπο­δεί­ξει και γε­νι­κώς

ομα­δο­ποιεί­ται χωρίς να απο­λαμ­βά­νει αυτά που πραγ­μα­τι­κά θα του

προ­σέ­φε­ραν πε­ρισ­σό­τε­ρο ψυ­χα­γω­γία και τέρψη και με­γα­λύ­τε­ρη

ευ­χα­ρί­στη­ση.

Σκε­φτεί­τε για λίγο έναν μέσο επι­σκέ­πτη μας που έρ­χε­ται

στην Ελ­λά­δα με ένα πα­κέ­το. Θα πάει ποτέ σε ένα εστια­τό­ριο που

θα επι­λέ­ξει ο ίδιος για να δο­κι­μά­σει την το­πι­κή κου­ζί­να ; Ακόμη και

στην σπά­νια πε­ρί­πτω­ση που θα το επι­διώ­ξει, θα προ­σπα­θή­σουν

να τον κα­τευ­θύ­νουν οι διά­φο­ροι επι­τή­δειοι που έχουν συμ­φω­νή­σει

με συ­γκε­κρι­μέ­να εστια­τό­ρια. Θα επι­σκε­φτεί ποτέ τα γρα­φι­κά χωριά

μας, ή τα μο­να­δι­κά αξιο­θέ­α­τα που έχει να επι­δεί­ξει η αρ­χαία

ιστο­ρία μας και ο πο­λι­τι­σμός μας ; Όλα πλέον είναι

κα­τευ­θυ­νό­με­να. Για ποιο λόγο ; Διότι, όλο το κύ­κλω­μα, ελέγ­χε­ται

από ελά­χι­στους που φρο­ντί­ζουν, ο επι­σκέ­πτης να κάνει, μόνο όσα

απο­δί­δουν στους πολύ λί­γους, κέρ­δος.

Μπρο­στά σε αυτά τα φαι­νό­με­να, μία σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κή πο­λι­τι­κή,

όφει­λε να έχει επε­ξερ­γα­σμέ­νες θέ­σεις και προ­τά­σεις. Όφει­λε, σε

επί­πε­δο του­λά­χι­στον της Ε.Ε, να θέσει φραγ­μούς.

Το με­γά­λο κε­φά­λαιο του Του­ρι­σμού, οι Tour Operators,

προ­κει­μέ­νου να αυ­ξή­σουν τα κέρδη τους, έπρε­πε προ­φα­νώς να

δια­σφα­λί­σουν μία στοι­χειώ­δη οι­κο­νο­μι­κή ισορ­ρο­πία σε αυ­τούς που

στην ουσία τους έφερ­ναν τα κέρδη. Στους ξε­νο­δό­χους, στους

μι­κρό­τε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες του του­ρι­σμού και στους χι­λιά­δες (στην

Ευ­ρώ­πη ανέρ­χο­νται σε δέκα εκα­τομ­μύ­ρια πε­ρί­που) ερ­γα­ζό­με­νους.

Η λύση για αυ­τούς ήταν η ρα­γδαία αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων,

ανε­ξαρ­τή­τως οι­κο­νο­μι­κού επι­πέ­δου. Αμέ­τρη­τα πα­κέ­τα, διαρ­κείς

προ­σφο­ρές κ.ο.κ. με συ­νέ­πεια, στη χώρα μας για πα­ρά­δειγ­μα την

δε­κα­ε­τία 2009-2019 να έχου­με μία τρο­μα­κτι­κή αύ­ξη­ση στις αφί­ξεις

που σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν έφερε αντί­στοι­χα κέρδη. Η πίτα μεν

με­γά­λω­σε, αλλά τα κέρδη μα­κρο­πρό­θε­σμα για τους πολ­λούς

μειώ­θη­καν. Ταυ­το­χρό­νως, το με­γά­λω­μα της πίτ­τας σε καμία

πε­ρί­πτω­ση δεν δια­νε­μή­θη­κε και δεν βο­ή­θη­σε τους χι­λιά­δες

ερ­γα­ζο­μέ­νους του χώρου, που του­λά­χι­στον στην χώρα μας είδαν

την αγο­ρα­στι­κή τους δύ­να­μη να μειώ­νε­ται άρδην.

Το ΠΑΣΟΚ, η μόνη δύ­να­μη στον σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κό χώρο

της χώρας που θα μπο­ρού­σε να θέσει κά­ποιο φράγ­μα ελέγ­χο­ντας

την δια­νο­μή του πλού­του, στά­θη­κε αδύ­να­τον να αντι­στα­θεί στις

πο­λι­τι­κές του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού που επι­βάλ­λο­νταν από την Ε.Ε.

Κακά τα ψέ­μα­τα, ου­δέ­πο­τε (όπως άλ­λω­στε και τα με­γά­λα

σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κά κόμ­μα­τα της Ευ­ρώ­πης) ασχο­λη­θή­κα­με ή

κα­τα­πια­στή­κα­με με πα­ρό­μοια ζη­τή­μα­τα σε βάθος. Οι όποιες

πα­ρεμ­βά­σεις ήταν, φι­λό­τι­μες μεν, ανε­παρ­κείς δε. Ούτε βε­βαί­ως θα

ανα­φερ­θώ στις πο­λι­τι­κές για τον του­ρι­σμό του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, της Ν.Δ και

άλλων κομ­μά­των. Υπήρ­ξαν, από αλ­λο­πρό­σαλ­λες και γε­μά­τες

ιδε­ο­λο­γι­κή σύγ­χυ­ση σε ότι αφορά τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και πλή­ρεις

ερα­σι­τε­χνι­σμών από την Ν.Δ.

Τι θα πρέ­πει λοι­πόν να κάνει ο δικός μας πο­λι­τι­κός χώρος ;

Εν πρώ­τοις, οφεί­λου­με να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σου­με το πρό­βλη­μα και

να απο­φα­σί­σου­με να ασχο­λη­θού­με σο­βα­ρά και επαγ­γελ­μα­τι­κά με

αυτό, δια­τυ­πώ­νο­ντας τις δικές μας πο­λι­τι­κές θέ­σεις.

Δεν επι­διώ­κω με την μικρή ση­με­ρι­νή πα­ρέμ­βα­ση να

υπο­κα­τα­στή­σω όσα με συ­νει­δη­τό τρόπο, οφεί­λου­με να

κα­τα­θέ­σου­με αν θέ­λου­με να δώ­σου­με μια άλλη διά­στα­ση στο

θέμα. Εντε­λώς εν­δει­κτι­κώς θα δια­τυ­πώ­σω κά­ποιες σκέ­ψεις για

προ­βλη­μα­τι­σμό. Food for thought, όπως λένε οι Αμε­ρι­κά­νοι.

1. Κατ’αρχάς οφεί­λου­με να ανα­πτύ­ξου­με όλες εκεί­νες τις

εναλ­λα­κτι­κές μορ­φές του­ρι­σμού που δεν σχε­τί­ζο­νται με το

μα­ζι­κό του­ρι­σμό. Κα­τα­δυ­τι­κός και Αναρ­ρι­χη­τι­κός Του­ρι­σμός

– Θρη­σκευ­τι­κός Του­ρι­σμός – Πο­λι­τι­στι­κός Του­ρι­σμός –

Χει­με­ρι­νός Του­ρι­σμός – Χιο­νο­δρο­μι­κά κέ­ντρα – Ια­τρι­κός

Του­ρι­σμός – Ια­μα­τι­κός Του­ρι­σμός και άλλες μορ­φές όπου η

χώρα μας, μπο­ρεί να επι­τύ­χει εκ­πλη­κτι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα και

την ίδια ώρα να επι­τύ­χει από την μία την επέ­κτα­ση της

του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου και από την άλλη να προ­σελ­κύ­σει

οι­κο­νο­μι­κώς ευ­πο­ρό­τε­ρους επι­σκέ­πτες.

2. Στο­χεύ­ο­ντας σε με­γα­λύ­τε­ρη διά­χυ­ση του πλού­του από τον

του­ρι­σμό, με ταυ­τό­χρο­νη πολύ με­γα­λύ­τε­ρη αύ­ξη­ση των

εσό­δων, οφεί­λου­με να ενι­σχύ­σου­με την δη­μιουρ­γία

μα­ρι­νών με την μέ­θο­δο του ΣΔΙΤ σε ολό­κλη­ρη τη χώρα

και κυ­ρί­ως στα νησιά μας και την δη­μιουρ­γία Home Port

για κρουα­ζιέ­ρα.

3. Οφεί­λου­με να εστιά­σου­με στον Του­ρι­σμό Γκόλφ. Απο­τε­λεί

όνει­δος να μην έχου­με ακόμη σε λει­τουρ­γία το εμ­βλη­μα­τι­κό

γκολφ Αφά­ντου Ρόδου, όταν η Ρόδος μόνο θα έπρε­πε να

δια­θέ­τει τρία γκολφ 18 οπών και ολό­κλη­ρη η χώρα πάνω

από 20.

4. Σε ότι αφορά, το All Inclusive , δεν μπο­ρεί να απα­γο­ρευ­θεί

και θα ήταν πα­ρά­λο­γο, την ώρα που ο αντα­γω­νι­σμός το

χρη­σι­μο­ποιεί, εμείς να σκε­φτού­με, τώρα πια, οποια­δή­πο­τε

απα­γό­ρευ­σή του. Μπο­ρού­με, όμως, να το βελ­τιώ­σου­με. Να

το κά­νου­με υψη­λό­τε­ρου επι­πέ­δου. Μπο­ρού­με ταυ­το­χρό­νως,

με το­πι­κά σύμ­φω­να, σε συ­νερ­γα­σία ξε­νο­δό­χων

πα­ρα­γω­γών και εστια­τό­ρων να δια­σφα­λί­σου­με με­γά­λη

βελ­τί­ω­ση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος που πα­ρέ­χου­με και

με­γα­λύ­τε­ρη διά­χυ­ση του πα­ρα­γό­με­νου πλού­του. Αντί­στοι­χα

πα­ρα­δείγ­μα­τα υπάρ­χουν ήδη στη χώρα μας. Μπο­ρού­με

συγ­χρό­νως να δια­τυ­πώ­σου­με προ­τά­σεις τόσο για τα

χι­λιά­δες επι­πλω­μέ­να δια­με­ρί­σμα­τα της χώρας όσο και για τα

Αirbnb.

Την ίδια ώρα όμως, σκε­πτό­με­νοι μα­κρο­πρό­θε­σμα θα

πρέ­πει να ανα­λο­γι­στού­με για ποιο λόγο άλλες χώρες όπως

η Γαλ­λία, ή η Αυ­στρία δεν εφαρ­μό­ζουν, χωρίς να

απα­γο­ρεύ­ε­ται νο­μι­κώς, τον τρόπο αυτό των πα­ρε­χό­με­νων

του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών του All Inclusive. Ακόμη – ακόμη, ας

δούμε για ποιο λόγο, δικοί μας προ­ο­ρι­σμοί όπως η Μύ­κο­νος

και η Σα­ντο­ρί­νη δεν ακο­λου­θούν τον θεσμό αυτό του all

inclusive.

Όλα τα πα­ρα­πά­νω, ένα πα­ρεμ­βα­τι­κό κρά­τος που επι­θυ­μεί να

με­γα­λώ­σει μεν την πίττα, αλλά ταυ­το­χρό­νως να δια­σφα­λί­σει την

δια­νο­μή του πλού­του, σε πε­ρισ­σό­τε­ρους, μπο­ρεί εύ­κο­λα να τα

πραγ­μα­το­ποι­ή­σει. Μπο­ρεί διότι πα­ρό­μοιες πο­λι­τι­κές θα

λει­τουρ­γούν για το συμ­φέ­ρον όλων. Από τον με­γά­λο ξε­νο­δό­χο

μέχρι την κα­μα­ριέ­ρα και τον ομπρε­λά όπως συ­νη­θί­ζου­με να

απο­κα­λού­με τον δια­χει­ρι­στή πα­ρα­λιών.

Κλεί­νο­ντας επι­τρέψ­τε μου να επα­να­λά­βω ότι ο πα­ρα­πά­νω

κα­τά­λο­γος προ­τά­σε­ων είναι εν­δει­κτι­κός. Τα μέτρα και οι προ­τά­σεις

μας οφεί­λουν να είναι με­λε­τη­μέ­νες. Πάνω απ’ όλα ,όμως, οφεί­λουν

να ανα­δει­κνύ­ουν τις προ­ο­δευ­τι­κές εκεί­νες πο­λι­τι­κές που δεν

στο­χεύ­ουν μόνο στο με­γά­λω­μα της πίτας, αλλά και σε δι­καιό­τε­ρο

μοί­ρα­σμα της. Μόνο έτσι θα μπο­ρού­με να μι­λά­με για

σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κό χώρο. Μόνο έτσι, ο πα­ρεμ­βα­τι­κός ρόλος του

κρά­τους, θα τεθεί σε προ­ο­δευ­τι­κή κα­τεύ­θυν­ση σε σχέση με τον

του­ρι­σμό μας.