Ιμια: 30 χρόνια μετά

Με αφορμή τη συμπλή­ρωση 30 χρόνων από τη θυσία των αξιω­μα­τι­κών του Πολε­μι­κού μας Ναυ­τι­κού, Υπο­πλοί­αρ­χου Χρι­στό­δου­λου Καρα­θα­νάση, Υπο­πλοί­αρ­χου Πανα­γιώτη Βλα­χά­κου και Αρχι­κε­λευ­στή Έκτορα Για­λο­ψού, στην κρίση των Ιμίων, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί αρχιε­ρα­τικό μνη­μό­συνο στην Κάλυμνο, που θα τελε­στεί παρου­σία του Μητρο­πο­λίτη κ.κ. Παϊσίου, την Κυριακή 1η Φεβρουα­ρίου και ώρα 10:30 στον Ιερό Ναό Αγίου Νικο­λάου. Θα ακο­λου­θή­σει κατά­θεση στε­φά­νων στο Μνημείο των Ιμίων από τις πολι­τι­κές, στρα­τιω­τι­κές και αστυ­νο­μι­κές αρχές του τόπου.

Ο δήμαρ­χος Καλυ­μνίων Γιάννης Μαστρο­κού­κος με αφορμή το μνη­μό­συνο κι ενθυ­μού­με­νος τη βραδιά των Ιμίων δήλωσε στον RV ότι «τα καιρικά φαι­νό­μενα ήταν τρο­μα­κτικά. Εγώ είχα δύο μωρά εκείνη την περίοδο. Ήταν πραγ­μα­τικά τρο­μα­κτικά. Όταν ήρθε το πρώτο σήμα, πάρτε τα αρχεία του Δήμου (Καλύ­μνου), ήμουν νεαρός τότε δημο­τι­κός σύμ­βου­λος. “Πάρτε τα αρχεία του Δήμου και να τα πάτε σε ασφαλές μέρος”. Και ενερ­γο­ποι­ή­σαμε το πού θα πάει ο κόσμος και τα σχετικά. Υπήρχε έτσι μια έντονη δρα­στη­ριό­τητα στο νησί. Ήταν κάτι το οποίο έχει χαρα­χθεί πραγ­μα­τικά βαθιά. Όπως επίσης έχει χαρα­χθεί στη μνήμη μου ότι εκείνες τις ημέρες οι δου­λειές, κατά την άποψή μου, δεν ήταν καθόλου καθαρές. Κάτι δεν πήγαινε καλά. Κάποιοι μιλού­σαν με κάποιους, κάποιοι δεν συντό­νι­ζαν καλά τις ιστο­ρίες, με απο­τέ­λε­σμα να γίνουν πράγ­ματα και να φτά­σουμε στη στιγμή να έχουμε γκρίζες ζώνες και τα σχετικά. Όχι σημαίες, όχι στρατός, όχι να πλη­σιά­σει κανείς και τέτοια πράγ­ματα. Δεν πήγαι­ναν καλά τα πράγ­ματα τότε.

Η Κάλυ­μνος βεβαίως δεν ξεχνά, τιμά κάθε χρόνο τους ήρωές μας που δυστυ­χώς έχασαν τη ζωή τους τότε, τρεις νέοι άνθρω­ποι, τρεις αξιω­μα­τι­κοί του Πολε­μι­κού μας Ναυ­τι­κού. Είναι υπο­χρέ­ωση, είναι καθήκον μας και οι άνθρω­ποι οι οποίοι έκαναν περισ­σό­τερα από τις δυνά­μεις τους διότι να σηκωθεί ένα ελι­κό­πτερο σε τέτοιες και­ρι­κές αιθήκες δεν ήταν και εύκολο. Έπρεπε κανείς να κάνει υπέρ­βαση, να αφήσει τους φόβους στην άκρη και να κάνει το καθήκον μπρος στην πατρίδα. Και δυστυ­χώς τα τρία παιδιά έμειναν στην ιστορία ως ήρωες και εμείς τους τιμούμε κάθε χρόνο με το αρχιε­ρα­τικό μνη­μό­συνο, όπως τους αξίζει. Όπως επίσης έχουμε κάνει και το αντί­στοιχο μνημείο των πεσό­ντων ηρώων των Ιμίων», είπε κατα­λή­γο­ντας.

Επι­μνη­μό­συνη δέηση για τους πεσό­ντες  στα Ίμια από τη Λέσχη Κατα­δρο­μέων Κω

Και η Λέσχη Ελλήνων Κατα­δρο­μέων Κω διορ­γα­νώ­νει τελετή επι­μνη­μό­συ­νης δέησης, απο­τί­ο­ντας φόρο τιμής σ’ εκεί­νους που θυσιά­στη­καν υπη­ρε­τώ­ντας την πατρίδα. Η εκδή­λωση θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί την Κυριακή 1η Φεβρουα­ρίου 2026 και ώρα 13:30, στο σημείο Λάμπη – Φάρος στην Κω. Όπως ανα­φέ­ρει: Φέτος συμπλη­ρώ­νο­νται 30 χρόνια από τον άδικο χαμό των ηρωικώς πεσό­ντων ανδρών του ελι­κο­πτέ­ρου του Π.Ν 21. Χρέος όλων η συμ­με­τοχή, ως ελά­χι­στο φόρο τιμής για αυτούς που θυσιά­στη­καν για την Πατρίδα. ΗΡΩΕΣ ΔΕΝ ΣΑΣ ΞΕΧΝΑΜΕ. Το Δ.Σ της Λ.Ε.Κ. Η μνήμη των ηρώων παρα­μέ­νει άσβεστη και η παρου­σία όλων μας απο­τε­λεί πράξη τιμής, σεβα­σμού και ιστο­ρι­κής ευθύνης.

Αφιέ­ρωμα του Αλ. Παπα­χελά στον φάκελο ΙΜΙΑ

Τριάντα χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων ο Αλέξης Παπα­χε­λάς άνοιξε τον φάκελο του στρα­τιω­τι­κού και διπλω­μα­τι­κού θρίλερ που έφερε Ελλάδα και Τουρκία στα πρόθυρα της ένοπλης σύγκρου­σης μέσα από τον τηλε­ο­πτικό σταθμό ΣΚΑΙ. Μέσα από σειρά συνε­ντεύ­ξεων με τους πρω­τα­γω­νι­στές των γεγο­νό­των στις δύο όχθες του Αιγαίου, σκια­γρα­φεί το κλίμα των ταραγ­μέ­νων εκείνων ημερών.

Μεταξύ άλλων ο τότε δήμαρ­χος της Καλύ­μνου, Δημή­τρης Δια­κο­μι­χά­λης, εξι­στό­ρησε το χρονικό της τοπο­θέ­τη­σης της ελλη­νι­κής σημαίας στη βρα­χο­νη­σίδα αλλά και το παι­χνίδι αλλη­λο­κα­τη­γο­ριών που ακο­λού­θησε. Ο τότε ταξί­αρ­χος Αθα­νά­σιος Νικο­λο­δή­μος, διοι­κη­τής της 80ής Ανώ­τα­της Διοί­κη­σης Τμη­μά­των Εθνο­φυ­λα­κής Αστυ­νο­μίας με έδρα την Κω, σκια­γρά­φησε την κατά­σταση ετοι­μό­τη­τας των δυνά­μεων του Στρατού Ξηράς στην περιοχή και τη στα­διακή κορύ­φωση της έντασης.

Ο κ. Δια­κο­μι­χά­λης προ­σφά­τως ανα­φέρ­θηκε εξάλλου εκτενώς στις δρα­μα­τι­κές εκείνες ώρες σε συνέ­ντευξή του στη «δ», στη Νατάσα Παμπρή.

Επίσης, ο τότε αρχηγός ΓΕΕΘΑ, ναύ­αρ­χος (ε.α.) Χρήστος Λυμπέ­ρης, ανα­φέρ­θηκε στις κρί­σι­μες και τετα­μέ­νες συσκέ­ψεις στο γραφείο του πρω­θυ­πουρ­γού Κώστα Σημίτη, στην αίθουσα όπου σταθ­μί­ζο­νταν και λαμ­βά­νο­νταν όλες οι απο­φά­σεις.

Ο αντι­ναύ­αρ­χος ε.α. Ιωάννης Λιούλης, κυβερ­νή­της τότε της φρε­γά­τας «Ναβα­ρί­νον», περιέ­γραψε την κατά­σταση στην περιοχή των Ιμίων απο­τυ­πώ­νο­ντας τις δρα­μα­τι­κές στιγμές της από­βα­σης Τούρκων κομά­ντος και της πτώσης του ελι­κο­πτέ­ρου του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού. Ταυ­τό­χρονα, ο διοι­κη­τής της τουρ­κι­κής ομάδας ΟΥΚ, Αλί Τουρκ­σέν, έδωσε την οπτική των Τούρκων κατα­δρο­μέων που βρί­σκο­νταν στη Δυτική Ίμια, σε από­σταση οπτικής επαφής με τους χει­ρι­στές του μοι­ραίου ελι­κο­πτέ­ρου.

Σκληρές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις

Από την πλευρά των Αμε­ρι­κα­νών μίλησε –μεταξύ άλλων– ο Κάρεϊ Κάβανο, διευ­θυ­ντής Υπο­θέ­σεων Νότιας Ευρώπης στο Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ, και απο­κά­λυψε τους παρα­σκη­νια­κούς χει­ρι­σμούς του προ­έ­δρου Κλίντον και του επι­τε­λείου του, ενώ αρχεια­κές συνε­ντεύ­ξεις του Αλέξη Παπα­χελά με τον τότε υφυ­πουργό Εξω­τε­ρι­κών των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Χόλ­μπρουκ αλλά και με τον τότε υπουργό Εξω­τε­ρι­κών της Ελλάδας Θεόδωρο Πάγκαλο ανα­φέ­ρο­νταν στις σκληρές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις μεταξύ Ελλάδας, Αμε­ρι­κής και Τουρ­κίας, οι οποίες κατέ­λη­ξαν στην περί­φημη συμ­φω­νία «no ships, no troops, no flags».

Μαρ­τυ­ρία Αντι­στρα­τή­γου ε.α. Αθα­νά­σιου Νικο­λο­δή­μου, για τους Εθνο­φύ­λα­κες της 80 ΑΔΤΕ στην Κρίση των Ιμίων

«Γύρω στις 11:00 η ώρα ετέ­θη­μεν σε Γενική Επι­φυ­λακή, στη συνέ­χεια ήλθε ένα σήμα για την επι­στρά­τευση, να κάνουμε επι­στρά­τευση της Τοπικής Εφε­δρείας, αμέσως να έχουμε μια έξοδο των Μονάδων από τα στρα­τό­πεδα και στη συνέ­χεια να επαν­δρώ­σουμε όλη την τοπο­θε­σία. Όλα αυτά όμως, σε ό,τι μας αφορά, όπως σας ανέφερα, υπήρχε μία προ­ώ­θηση όλων αυτών των ενερ­γειών από πολύ νωρίς. Εδόθη λοιπόν η Διαταγή Επι­στρα­τεύ­σεως, αμέσως εκλή­θη­σαν ο Δήμαρ­χος, οι Λιμε­νι­κές Αρχές, η Αστυ­νο­μία κ.λπ, για να προ­ω­θή­σουμε τα ΦΑΠ σε όλη τη Ζώνη και άρχισε βέβαια η επι­στρά­τευση της Τοπικής Εφε­δρείας και της Εθνο­φυ­λα­κής. Θέλω να διευ­κρι­νίσω, κύριε Παπα­χελά, ότι ήταν τέτοια η προ­θυ­μία και των Εφέδρων, αλλά κυρίως των Εθνο­φυ­λά­κων, κυρίως των Καλυ­μνίων, οι οποίοι δια­κρί­νο­νται έτσι για τον υψηλό πατριω­τι­σμό τους, τη λεβε­ντιά τους θα έλεγα, οι οποίοι ήλθαν όχι αυτοί οι οποίοι έπρεπε, αλλά περισ­σό­τε­ροι να κατα­τα­γούν, διότι το είχαν πάρει πολύ, έτσι πολύ, πατριω­τικά το θέμα.», είπε μεταξύ άλλων, ανέφερε ο Αντι­στρά­τη­γος ε.α. Αθα­νά­σιος Νικο­λο­δή­μος, τότε Διοι­κη­τής της 80 ΑΔΤΕ, στη Ζώνη Ευθύνης (ΖΕ) της οποίας ανήκουν τα Ίμια.

Ο Αντι­ναύ­αρ­χος ε.α. του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού, Ιωάννης Εγκολ­φό­που­λος, την περίοδο των Ιμίων ήταν αντι­πλοί­αρ­χος, κυβερ­νή­της της φρε­γά­τας ΑΔΡΙΑΣ F-459. Το βράδυ της Τρίτης, 30 Ιανουα­ρίου 1996, προς Τετάρτη η ΑΔΡΙΑΣ βρι­σκό­ταν στο Ικάριο πέλαγος. Εκεί, ο κυβερ­νή­της Εγκολ­φό­που­λος ειδο­ποι­ή­θηκε ότι 3 τουρ­κι­κές φρε­γά­τες είχαν βγει από τα Δαρ­δα­νέ­λια. Το πλήρωμα της φρε­γά­τας τους είχε στήσει ενέδρα. «Εμείς παρα­κο­λου­θή­σαμε. Μέσα από τα ραδιο­τη­λέ­φωνα ήμασταν απόλυτα ενή­με­ροι για την κατά­σταση. Αλλά και με τα link ξέραμε την εικόνα της περιο­χής, λόγω του ό,τι η εικόνα μεταξύ των φρε­γα­τών ανταλ­λάσ­σε­ται συνεχώς σε πραγ­μα­τικό χρόνο. Και βεβαίως περι­μέ­ναμε. Και είχαμε στο­χο­ποι­ή­σει τις τρεις φρε­γά­τες που έρχο­νταν από την Τουρκία για να πάνε και αυτές στα Ίμια. Την ώρα που συνέ­βαι­ναν όλα αυτά, εμείς σχεδόν είχαμε περάσει το στενό της Σάμου – Ικαρίας και κατευ­θυ­νό­μα­σταν προς τα Ίμια. Δηλαδή ήμασταν μερικά μίλια από την περιοχή των Ιμίων», εξι­στο­ρεί στο enikos.gr ο κ. Εγκολ­φό­που­λος. Οι Τούρκοι εκείνο το βράδυ ήταν επι­χει­ρη­σιακά εκτε­θει­μέ­νοι και οι Έλληνες είχαν το πλε­ο­νέ­κτημα. Και ο ίδιος μας δίνει την δική του εκτί­μηση για όσα έπρεπε να γίνουν και όσα δεν έγιναν.