Δίσεκτο το 2016 και για φορολογουμένους

Με πρό­σθε­τες φορο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις για έβδομη συνε­χό­μενη χρονιά θα βρεθούν αντι­μέ­τω­ποι μισθω­τοί, συντα­ξιού­χοι, ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες και επι­χει­ρή­σεις. Οι επι­πλέον φόροι που καλού­νται να πλη­ρώ­σουν το 2016 ξεπερ­νούν τα 2,2 δισ. ευρώ, τη στιγμή που η φορο­δο­τική τους ικα­νό­τητα έχει ήδη εξα­ντλη­θεί. Μάλιστα, την τελευ­ταία εξαετία τα ληξι­πρό­θε­σμα χρέη προς τις εφορίες ή, δια­φο­ρε­τικά, οι φόροι που δεν κατά­φε­ραν να πλη­ρώ­σουν οι φορο­λο­γού­με­νοι προ­σεγ­γί­ζουν τα 53 δισ. ευρώ. Οι νέες επι­βα­ρύν­σεις θα απο­τυ­πω­θούν στα εκκα­θα­ρι­στικά σημειώ­ματα των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων του 2016, οι οποίες θα υπο­βλη­θούν νωρί­τερα από κάθε άλλη φορά και συγκε­κρι­μένα από τον Φεβρουά­ριο του νέου έτους. Στη Γενική Γραμ­μα­τεία Δημο­σίων Εσόδων έχουν ξεκι­νή­σει τις αλλαγές στο έντυπο της φορο­λο­γι­κής δήλωσης, όπου ανα­μέ­νε­ται να τρο­πο­ποι­η­θούν ορι­σμέ­νοι κωδικοί όπως αυτός των απο­δεί­ξεων και των ανεί­σπρα­κτων ενοι­κίων. Ειδι­κό­τερα, οι επι­πλέον φόροι που θα πλη­ρω­θούν το 2016 θα προ­έλ­θουν:

1. Εισφορά αλλη­λεγ­γύης. Τα φυσικά πρόσωπα που το 2015 απέ­κτη­σαν εισο­δή­ματα πάνω από 30.000 ευρώ με την εκκα­θά­ριση της φορο­λο­γι­κής τους δήλωσης θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν επι­πλέον φόρους εξαι­τίας της ανα­δρο­μι­κής αύξησης της ειδικής εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης από την 1η Ιανουα­ρίου 2015. Συγκε­κρι­μένα, με τα νέα εκκα­θα­ρι­στικά θα πλη­ρώ­σουν την αυξη­μένη εισφορά αλλη­λεγ­γύης για τα εισο­δή­ματα από μισθούς και συντά­ξεις που απέ­κτη­σαν από την 1η Ιανουα­ρίου 2015 μέχρι και τον Ιούλιο του 2015 που ενερ­γο­ποι­ή­θηκε η αύξηση της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης. Οι συντε­λε­στές ειδικής εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης για ετήσια εισο­δή­ματα άνω των 30.000 ευρώ έχουν δια­μορ­φω­θεί πλέον:

• Στο 2% από 1,4% για εισο­δή­ματα από 30.001 έως 50.000 ευρώ.

• Σε 6% από 2,8% για εισο­δή­ματα από 50.0001 έως 100.000 ευρώ.

• Σε 6% από 2,8% για εισο­δή­ματα από 100.001 έως 500.000 ευρώ.

• Στο 8% από 2,8% για εισο­δή­ματα άνω των 500.000 ευρώ.

2. Μισθω­τοί και συντα­ξιού­χοι. Το 2016 θα βρεθούν αντι­μέ­τω­ποι με αλλαγές στη φορο­λο­γία των εισο­δη­μά­των τους καθώς σχε­διά­ζο­νται αλλαγές στους συντε­λε­στές και στη φορο­λο­γική κλίμακα που ενδε­χο­μέ­νως να οδη­γή­σουν στην αύξηση της μηνιαίας παρα­κρά­τη­σης. Το αφο­ρο­λό­γητο όριο των 9.500 ευρώ θα «χτί­ζε­ται» απο­κλει­στικά με δαπάνες που έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με πλα­στικό χρήμα.

3. Εισο­δή­ματα από ενοίκια. Περισ­σό­τε­ρους φόρους ύψους 142,2 εκατ. ευρώ φέρνει το 2016 για τους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των που εισπράτ­τουν ενοίκια. Για τα εισο­δή­ματα αυτά, σύμφωνα με το μνη­μό­νιο, θα αυξη­θούν οι συντε­λε­στές φορο­λό­γη­σης από το 11% στο 15% (για εισο­δή­ματα έως 12.000 ευρώ) και από το 33% στο 35% (για εισο­δή­ματα από ενοίκια άνω των 12.000 ευρώ). Ωστόσο, στις σκέψεις του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου είναι η τρο­πο­ποί­ηση της υφι­στά­με­νης κλί­μα­κας με σκοπό αυτή να γίνει περισ­σό­τερο προ­ο­δευ­τική με περισ­σό­τερα κλι­μά­κια. Στόχος είναι να μετα­φερ­θεί το φορο­λο­γικό βάρος στα υψη­λό­τερα εισο­δη­μα­τικά κλι­μά­κια. Η αύξηση των φόρων στα ενοίκια θα είναι ανα­δρο­μική, καθώς αφορά τα εισο­δή­ματα του 2015

4. Ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες. Τα τελευ­ταία χρόνια οι 700.000 ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες έχουν υποστεί τις περισ­σό­τε­ρες φορο­λο­γι­κές αλλαγές. Το 2016 οι αλλαγές θα είναι ιδιαί­τερα σκληρές δεδο­μέ­νου ότι, με την εκκα­θά­ριση της φορο­λο­γι­κής δήλωσης που θα υπο­βά­λουν, θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν αυξη­μένη προ­κα­τα­βολή φόρου. Συγκε­κρι­μένα, η προ­κα­τα­βολή φόρου εισο­δή­μα­τος έχει αυξηθεί για τα εισο­δή­ματα του 2015 από 55% σε 75% ενώ για τα εισο­δή­ματα του 2016 εκτο­ξεύ­ε­ται στο 100%. Στους φορο­λο­γου­μέ­νους που θα επι­βα­ρυν­θούν περι­λαμ­βά­νο­νται και τα «μπλο­κά­κια».

5. Επι­χει­ρή­σεις. Τα κέρδη των επι­χει­ρή­σεων του 2015 θα φορο­λο­γη­θούν το επόμενο έτος με νέο υψη­λό­τερο συντε­λε­στή, ο οποίος δια­μορ­φώ­θηκε σε 29% από σε 26%. Οι ομόρ­ρυθ­μες και ετε­ρόρ­ρυθ­μες εται­ρείες θα πλη­ρώ­σουν και αυξη­μένη προ­κα­τα­βολή φόρου εισο­δή­μα­τος αφού ο συντε­λε­στής από 55% ανέβηκε στο 75%.

6. Αγρότες. Η προ­κα­τα­βολή φόρου εισο­δή­μα­τος που θα πλη­ρώ­σουν το 2016 με την εκκα­θά­ριση των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων αυξά­νε­ται από το 55% στο 75%. Επίσης αυξά­νε­ται ο φορο­λο­γι­κός συντε­λε­στής από το 13% στο 20%.

Κατάρ­γηση απαλ­λα­γών και νέα κλίμακα το 2016

Φορο­λό­γηση και νομι­μο­ποί­ηση των αδή­λω­των εισο­δη­μά­των, κατάρ­γηση φορο­α­παλ­λα­γών, αλλαγές στα τεκ­μή­ρια δια­βί­ω­σης και την κλίμακα φορο­λο­γίας εισο­δή­μα­τος, νέος φόρος ακι­νή­των και ενδε­χο­μέ­νως ενερ­γο­ποί­ηση του περιου­σιο­λο­γίου περι­λαμ­βά­νο­νται στην ατζέντα της κυβέρ­νη­σης για το 2016.

Το σχέδιο νόμου για την εθε­λο­ντική απο­κά­λυψη αδή­λω­των εισο­δη­μά­των είναι ήδη έτοιμο και, εφόσον οι δανει­στές δώσουν το τελικό ok, θα κατα­τε­θεί στη Βουλή προς ψήφιση στις αρχές Ιανουα­ρίου μαζί με τις δια­τά­ξεις για το περιου­σιο­λό­γιο.

Αντί­θετα, δεν έχει ξεκι­νή­σει ακόμα η επε­ξερ­γα­σία της νέας κλί­μα­κας φορο­λο­γίας για τα εισο­δή­ματα του 2016, καθώς και οι συζη­τή­σεις για την αντι­κα­τά­σταση του ΕΝΦΙΑ από έναν νέο φόρο που θα προ­σι­διά­ζει με

τον Φόρο Ακί­νη­της Περιου­σίας. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες στις προ­θέ­σεις της κυβέρ­νη­σης είναι:

1. Η φορο­λό­γηση των αδή­λω­των εισο­δη­μά­των. Ο φόρος για τη νομι­μο­ποί­ηση των κεφα­λαίων θα υπο­λο­γί­ζε­ται με βάση τη φορο­λο­γική κλίμακα του εισο­δή­μα­τος των φυσικών προ­σώ­πων του έτους κατά το οποίο απο­κτή­θη­καν τα κεφά­λαια. Η επιλογή του έτους θα είναι δικαί­ωμα του φορο­λο­γου­μέ­νου. Οσοι επα­να­πα­τρί­σουν τα κεφά­λαιά τους από το εξω­τε­ρικό στην Ελλάδα θα έχουν σημα­ντική έκπτωση από τον φόρο, ενώ όσοι απλώς τα δηλώ­σουν και τα δια­τη­ρή­σουν στο εξω­τε­ρικό θα έχουν μικρό­τερη έκπτωση. Το ίδιο ισχύει και για όσους απο­κα­λύ­ψουν τα εισο­δή­ματα που δια­τη­ρούν στην Ελλάδα και βρί­σκο­νται εντός ή εκτός τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος.

Στη ρύθμιση για τη νομι­μο­ποί­ηση των αδή­λω­των εισο­δη­μά­των θα περι­λη­φθούν και υπο­θέ­σεις για τις οποίες έχει ήδη ξεκι­νή­σει ο έλεγχος, αλλά δεν έχει τελε­σι­δι­κή­σει στα δικα­στή­ρια.

2. Η κατάρ­γηση των φορο­α­παλ­λα­γών. Οι 716 φορο­α­παλ­λα­γές που κοστί­ζουν στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως θα επα­νε­ξε­τα­στούν από μηδε­νική βάση. Θα δια­τη­ρη­θούν μόνον εκείνες που απευ­θύ­νο­νται σε ευαί­σθη­τες κοι­νω­νι­κές ομάδες.

3. Η νέα φορο­λο­γική κλίμακα. Τον Φεβρουά­ριο του 2016 θα ξεκι­νή­σει ο διά­λο­γος για τη φορο­λο­γική μεταρ­ρύθ­μιση που θα εφαρ­μο­στεί από τα εισο­δή­ματα που θα απο­κτή­σουν οι φορο­λο­γού­με­νοι από την 1η Ιανουα­ρίου του 2016.

Η νέα κλίμακα για τα εισο­δή­ματα του 2016 θα γίνει προ­ο­δευ­τι­κό­τερη με περισ­σό­τερα κλι­μά­κια, σύμφωνα με τον ανα­πλη­ρωτή υπουργό Οικο­νο­μι­κών Τρύφωνα Αλε­ξιάδη. Το αφο­ρο­λό­γητο όριο (των 9.550 ευρώ) θα δια­τη­ρη­θεί στα ίδια επίπεδα και θα συν­δυα­στεί με τη χρήση του «πλα­στι­κού χρή­μα­τος».

Από το 2016 η εισφορά αλλη­λεγ­γύης θα ενσω­μα­τω­θεί στη φορο­λο­γική κλίμακα. Το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο σχε­διά­ζει να μετα­φέ­ρει το βάρος στα υψη­λό­τερα εισο­δή­ματα, χωρίς ωστόσο να έχει καθο­ρι­σθεί το ύψος ή δια­φο­ρε­τικά οι εισο­δη­μα­τι­κές τάξεις που θα επι­βα­ρυν­θούν περισ­σό­τερο.

4. Το «πλα­στικό χρήμα». Από το νέο έτος καθί­στα­ται υπο­χρε­ω­τική η χρήση των καρτών στις καθη­με­ρι­νές συναλ­λα­γές, αφού οι φορο­λο­γού­με­νοι, για να δια­τη­ρή­σουν το αφο­ρο­λό­γητο όριο αλλά και τις εκπτώ­σεις φόρου που θα δια­τη­ρη­θούν για τα εισο­δή­ματα του 2016, θα πρέπει να πραγ­μα­το­ποιούν όλες τις δαπάνες που δηλώ­νουν στη φορο­λο­γική τους δήλωση με «πλα­στικό χρήμα».

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, το σχέδιο που επε­ξερ­γά­ζε­ται ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Τρύφων Αλε­ξιά­δης προ­βλέ­πει τη θέσπιση κλί­μα­κας με δια­φο­ρε­τικά ποσοστά δαπανών ανά εισο­δη­μα­τική κατη­γο­ρία, που θα πρέπει να γίνο­νται με χρήση κάρτας.

Εναλ­λα­κτικά, εξε­τά­ζε­ται όλοι οι φορο­λο­γού­με­νοι να συγκε­ντρώ­νουν μέσω καρτών το 20% του εισο­δή­μα­τός τους, προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρη­θεί το αφο­ρο­λό­γητο όριο των 9.550 ευρώ. Από το 2016 οι αγορές κατα­να­λω­τι­κών ή μη αγαθών, οι πλη­ρω­μές για φρο­ντι­στή­ρια, ιδιω­τικά σχολεία, ενοίκια, ιατρικά έξοδα, νοσήλια, βοη­θη­τικό προ­σω­πικό, ξενο­δο­χεία, εστια­τό­ρια, ταβέρ­νες, μπαρ και οποια­δή­ποτε αγορά κινητών και ακί­νη­των περιου­σια­κών στοι­χείων θα πρέπει να γίνο­νται με «πλα­στικό χρήμα».

Με πλα­σμα­τι­κές αντι­κει­με­νι­κές και ο νέος φόρος ακι­νή­των

Ανα­προ­σαρ­μογή αντι­κει­με­νι­κών και κατάρ­γηση του ΕΝΦΙΑ είναι οι δύο βασι­κό­τε­ρες αλλαγές που προωθεί η κυβέρ­νηση το 2016 για τα ακίνητα. Σε κάθε περί­πτωση οι φόροι που πρέπει να επι­βλη­θούν στους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των ανέρ­χο­νται στο ποσό των 3,2 δισ. ευρώ ενώ το εισπρα­χθέν ποσό δεν πρέπει σε καμία περί­πτωση να είναι μικρό­τερο των 2,65 δισ. ευρώ. Αυτό που εξε­τά­ζει η κυβέρ­νηση είναι να μετα­φέ­ρει το βάρος στους έχοντες μεγάλη ακίνητη περιου­σία, κάτι που βέβαια δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα το επι­τύ­χει, δεδο­μέ­νου ότι ο μεγάλος όγκος των ιδιο­κτη­τών βρί­σκε­ται στις μεσαίας και χαμηλής αξίας περιου­σίες.

Για τα δύο αυτά ζητή­ματα, δηλαδή τις αντι­κει­με­νι­κές αξίες και τον νέο φόρο που θα δια­δε­χθεί τον ΕΝΦΙΑ, η κυβέρ­νηση εξε­τά­ζει τα εξής:

1. Αντι­κει­με­νι­κές αξίες. Τα πορί­σματα των επι­τρο­πών κατα­λή­γουν στη μείωση των αντι­κει­με­νι­κών αξιών κατά 20% σε ολό­κληρη την επι­κρά­τεια. Αν και οι αρχικές σκέψεις ήταν η μείωση να φθάσει στο 40% των αντι­κει­με­νι­κών αξιών, ωστόσο προ­κει­μέ­νου να μη δια­τα­ρα­χθούν τα δημο­σιο­νο­μικά μεγέθη του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, απο­φα­σί­σθηκε οι μειώ­σεις να είναι μικρό­τε­ρες, καθώς δεκάδες φόροι και τέλη υπο­λο­γί­ζο­νται με βάση τις αντι­κει­με­νι­κές αξίες. Ταυ­τό­χρονα, οι νέες τιμές που ενδε­χο­μέ­νως να τεθούν σε ισχύ ανα­δρο­μικά από τις 21 Μαΐου 2015 θα ανα­γκά­σουν το ελλη­νικό Δημόσιο να επι­στρέ­ψει χρήματα σε όσους αγό­ρα­σαν ακίνητα ή απέ­κτη­σαν μέσω δωρεάς ή γονικής παροχής, ενώ οι όποιες αλλαγές θα μετα­βά­λουν και τα όρια στους πλει­στη­ρια­σμούς πρώτης κατοι­κίας. Οι νέες τιμές θα ισχύ­σουν από τις 21 Μαΐου 2015 μέχρι και το τέλος του 2016, όπου το αντι­κει­με­νικό σύστημα προσ­διο­ρι­σμού της αξίας των ακι­νή­των θα αντι­κα­τα­στα­θεί το 2017 από ένα νέο που θα ακο­λου­θεί την πορεία των εμπο­ρι­κών τιμών και θα επι­τρέ­πει την αυτό­ματη ανα­προ­σαρ­μογή των τιμών με βάση τις οποίες θα φορο­λο­γού­νται τα ακίνητα. Δηλαδή, κάθε φορά που θα αλλά­ζουν οι εμπο­ρι­κές τιμές των ακι­νή­των, θα ανα­προ­σαρ­μό­ζο­νται αυτο­μά­τως και οι τιμές με βάση τις οποίες θα υπο­λο­γί­ζο­νται οι φόροι στα ακίνητα. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η επι­τροπή έχει χωρίσει την Αθήνα σε 8 ζώνες ανάλογα με τις αντι­κει­με­νι­κές αξίες που ισχύουν σήμερα. Συγκε­κρι­μένα: • 600 – 1.000 ευρώ/τ.μ. • 1.050 – 1.500 ευρώ/τ.μ. • 1.550 – 2.000 ευρώ/τ.μ. • 2.050 – 2.500 ευρώ/τ.μ. • 2.550 – 3.000 ευρώ/τ.μ. • 3.050 – 3.500 ευρώ/τ.μ. • 3.550 – 4.000 ευρώ/τ.μ. • 4.050 ευρώ/τ.μ. και άνω.

Στις δύο πρώτες ζώνες ή, δια­φο­ρε­τικά, στις «φθηνές» περιο­χές, η μείωση θα είναι της τάξης του 5%-10%. Στις «μεσαίες» περιο­χές και συγκε­κρι­μένα σε αυτές που το τετρα­γω­νικό μέτρο κυμαί­νε­ται από 1.550 έως 3.000, η μείωση θα είναι 15%-20%. Στις «ακριβές» περιο­χές η μείωση θα είναι της τάξης του 10%. Πάντως οι νέες τιμές που προ­τεί­νο­νται από την επι­τροπή σε καμία περί­πτωση δεν απο­τυ­πώ­νουν την πραγ­μα­τική κατά­σταση που επι­κρα­τεί σήμερα στην αγορά ακι­νή­των. Αντί­θετα, οι στρε­βλώ­σεις δια­τη­ρού­νται κυρίως στις ακριβές περιο­χές, δεδο­μέ­νου ότι οι αντι­κει­με­νι­κές αξίες υπο­λεί­πο­νται σε αρκετές περι­πτώ­σεις έως και 50% των εμπο­ρι­κών. Ο αντί­λο­γος που δια­τυ­πώ­νε­ται από μέλη της επι­τρο­πής είναι ότι δεν είναι δυνατόν να απει­κο­νί­σει κάποιος την πραγ­μα­τική κατά­σταση της αγοράς δεδο­μέ­νου ότι οι πράξεις- αγο­ρα­πω­λη­σίες στις ακριβές περιο­χές είναι ελά­χι­στες.

2. Νέος φόρος ακι­νή­των. Στις προ­θέ­σεις της κυβέρ­νη­σης είναι η κατάρ­γηση του Ενιαίου Φόρου Ιδιο­κτη­σίας Ακι­νή­των και η δημιουρ­γία ενός νέου φόρου που θα έχει πολλά κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά με τον Φόρο Ακί­νη­της Περιου­σίας. Μάλιστα, η κυβέρ­νηση επι­θυ­μεί να θεσπί­σει αφο­ρο­λό­γητο όριο ύψους 50.000 ευρώ, κάτι όμως που ενδέ­χε­ται να μην κατα­στεί εφικτό δεδο­μέ­νου ότι οι περισ­σό­τε­ρες περιου­σίες κυμαί­νο­νται μεταξύ 50.000 – 100.000 ευρώ. Μια τέτοια κίνηση θα δημιουρ­γή­σει τερά­στια προ­βλή­ματα ως προς την είσπραξη των 2,65 δισ. ευρώ που έχει συμ­φω­νη­θεί με τους δανει­στές της χώρας. Ταυ­τό­χρονα θα οδη­γούσε στην υπέρ­με­τρη φορο­λό­γηση των λίγων ιδιο­κτη­τών που κατέ­χουν πολύ μεγάλη ακίνητη περιου­σία.

Καθη­με­ρινή