Νικόλας Φαραντούρης: «Οι απειλές της Τουρκίας κατά της Ελλάδας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αμιγώς Ελληνο-τουρκικές, αλλά ως Ευρω-τουρκικές»

Κύριε Φαρα­ντούρη, σε τοπο­θέ­τησή σας εμφα­νι­σθή­κατε αντί­θε­τος σε μια πολυ­μερή διά­σκεψη για την Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Έχω επι­ση­μά­νει σε όλους τους τόνους ότι μια «πολυ­με­ρής διά­σκεψη» με χώρες που λει­τουρ­γούν ως προ­έ­κταση της Τουρ­κίας δεν είναι το κατάλ­ληλο πεδίο για οριο­θέ­τηση θαλασ­σίων ζωνών ή διευ­θέ­τηση των ζωτικών θεμάτων της περι­φέ­ρειας. Η πρόταση του πρω­θυ­πουρ­γού για τη διορ­γά­νωση μιας πεντα­με­ρούς διά­σκε­ψης, μεταξύ Ελλάδας, Τουρ­κίας, Κύπρου, Λιβύης και Αιγύ­πτου, είναι «ξανα­ζε­στα­μένο φαγητό» και μάλιστα μαγει­ρε­μένο από τον Ερντο­γάν. Ο Τούρκος πρό­ε­δρος είχε ρίξει κάτι παρό­μοιο στο τραπέζι, πριν από μερικά χρόνια και σωστά τότε το είχαμε αγνο­ή­σει. Ωστόσο, με προ­βλη­μα­τί­ζουν δύο πτυχές της πρό­τα­σης: πρώτον, ότι ο κύριος Μητσο­τά­κης δηλώνει -εκ των υστέρων- ότι προ­ϋ­πό­θεση συμ­με­το­χής είναι ο σεβα­σμός στο διεθνές δίκαιο. Τι εννοεί με αυτό, όταν γνω­ρί­ζει ότι η Τουρκία είναι ανα­θε­ω­ρη­τική δύναμη; Και δεύ­τε­ρον, ότι ο πρό­ε­δρος της Κύπρου ενη­με­ρώ­θηκε για την πρόταση από τα Μέσα Ενη­μέ­ρω­σης, άρα η γραμμή Ελλάδας-Κύπρου δεν είναι ενιαία.

Επίσης, από τις προ­τει­νό­με­νες χώρες απου­σιά­ζει το Ισραήλ. Ενώ υπάρχει μια στρα­τη­γική σχέση, ο κύριος Μητσο­τά­κης αφήνει έξω το Τελ Αβίβ, αλλά συμπε­ρι­λαμ­βά­νει τη Λιβύη, που απο­τε­λεί στενό σύμμαχο της Τουρ­κίας. Πολύ φοβάμαι ότι δίνουμε λαβή στην Άγκυρα να ζητήσει τη συμ­με­τοχή του ψευ­δο­κρά­τους και να επι­βά­λει τη δική της ατζέντα.

Κατα­λα­βαίνω ότι η Αθήνα θέλει να λύσει το πρό­βλημα ειρη­νικά, όμως το ζητού­μενο είναι να κατα­λή­ξουμε σε μια επωφελή συμ­φω­νία που δεν θα θυσιά­ζει τα εθνικά μας συμ­φέ­ρο­ντα. Για να συμβεί αυτό, θα πρέπει να δια­θέ­τουμε απο­τρε­πτική ισχύ, τόσο διπλω­μα­τική όσο και στρα­τιω­τική. Γι’ αυτό επιμένω ότι οι δια­φο­ρές ή ακόμα περισ­σό­τερο οι απειλές της Τουρ­κίας κατά της Ελλάδας δεν πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως αμιγώς Ελληνο-τουρκικές, αλλά ως Ευρω-τουρκικές. Αυτό είναι το δόγμα που πρέπει να επι­κρα­τή­σει στην εξω­τε­ρική μας πολι­τική και το οποίο δυστυ­χώς εγκα­τα­λεί­φθηκε με τη Δια­κή­ρυξη των Αθηνών που εμφά­νισε την Ελλάδα και Τουρκία στα μάτια των εταίρων μας να έχουν δρο­μο­λο­γή­σει – αν όχι διευ­θε­τή­σει – τα προ­βλή­ματά τους, παρά τις απειλές κατά της εδα­φι­κής ακε­ραιό­τη­τας και εθνικής κυριαρ­χίας.

Παρα­κο­λου­θούμε ότι πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες προ­ε­τοι­μά­ζουν τους πολίτες για το ενδε­χό­μενο πολέμου με τη Ρωσία. Γιατί έχει δια­μορ­φω­θεί αυτό το κλίμα και πώς θα εξε­λι­χθεί;

Η παρα­τε­τα­μένη ρωσική επι­θε­τι­κό­τητα και η αβε­βαιό­τητα στο ουκρα­νικό μέτωπο, είναι λογικό να ενερ­γο­ποιούν τα αντα­να­κλα­στικά των γει­το­νι­κών χωρών, όπως η Πολωνία και τα βαλτικά κράτη. Ωστόσο, η φιλο­πο­λε­μική φρε­νί­τιδα που κυριαρ­χεί σε πολλές ευρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες ξεπερνά την αυτο­νό­ητη ανη­συ­χία για την πιθανή επέ­κταση του πολέμου στα δυτικά. Πριν από έναν μήνα, είχα επι­ση­μά­νει ότι η πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, Ούρ­σουλα φον ντερ Λάιεν, έχει το βλέμμα στραμ­μένο προς τη γερ­μα­νική βιο­μη­χα­νία και όχι στο σύνολο της ευρω­παϊ­κής οικο­γέ­νειας. Πριν περά­σουν λίγες ημέρες, μας έφερε στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο έναν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό που ευνοεί μόνο τη γερ­μα­νική αμυ­ντική βιο­μη­χα­νία και προ­κα­λεί βέρ­τι­γκο: περι­κο­πές σε έρευνα, γεωργία, νέα γενιά, στέγαση. Περι­λαμ­βά­νει κούρεμα 22% στα κον­δύ­λια της ΚΑΠ και της Περι­φε­ρεια­κής Συνοχής.

Τα κον­δύ­λια ανα­κα­τευ­θύ­νο­νται κυρίως στη γερ­μα­νική πολε­μική βιο­μη­χα­νία, με σκοπό να τη βοη­θή­σουν να αντι­με­τω­πί­σει τις υφε­σια­κές πιέσεις. Νομίζω ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο απαντώ και στην ερώτησή σας για το κλίμα που δημιουρ­γεί­ται. Πάντως, επειδή η παρου­σία μας, ως Ευρω­βου­λευ­τών, έχει πρω­τί­στως νομο­θε­τικό ρόλο, δεν μένουμε αδρα­νείς ενώπιον αυτών των ιστο­ρι­κών μετα­βο­λών. Προ­σω­πικά, κατέ­θεσα τρο­πο­λο­γία για το δικαί­ωμα των νέων στη στέγη, ζητώ­ντας να μπει τέλος στη μονο­διά­στατη κατα­νομή του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και να δοθεί λύση σε μακρο­χρό­νια προ­βλή­ματα κοι­νω­νι­κής συνοχής και ασφά­λειας.

Σκάν­δαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: οι αγρότες και κτη­νο­τρό­φοι είναι σε χάος για τις ενι­σχύ­σεις. Πώς σχο­λιά­ζετε τους χει­ρι­σμούς της κυβέρ­νη­σης;

Αυτές τις ημέρες, είναι σε εξέλιξη οι κατα­θέ­σεις στην Εξε­τα­στική Επι­τροπή της Βουλής για το τερά­στιο σκάν­δαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Τα στοι­χεία που βλέπουν το φως τη δημο­σιό­τη­τας είναι συγκλο­νι­στικά. Σας υπεν­θυ­μίζω ότι πέρυσι τέτοια εποχή, ως νεο­ε­κλε­γείς ευρω­βου­λευ­τής είχα προει­δο­ποι­ή­σει για όσα συνέ­βαι­ναν στον ΟΠΕΚΕΠΕ, διότι ήταν από τα πρώτα ζητή­ματα που έφτασαν στο γραφείο μου. Την ώρα όμως που μαθαί­νουμε περισ­σό­τερα για το μεγάλο «φαγο­πότι» και τη σύσταση «εγκλη­μα­τι­κής οργά­νω­σης» με σκοπό την υπε­ξαί­ρεση των ευρω­παϊ­κών κον­δυ­λίων, όπως ανα­φέ­ρει το παρα­πεμ­πτικό της Ευρω­παϊ­κής Εισαγ­γε­λίας, κατα­στρέ­φο­νται χιλιά­δες αγρότες.

Όπως μου επι­βε­βαί­ωσε η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή πριν από λίγες ημέρες, έχουν παγώσει οι πλη­ρω­μές σε χιλιά­δες αγρότες και κτη­νο­τρό­φους που έχουν κάνει ειλι­κρι­νείς και σωστές δηλώ­σεις. Η κυβέρ­νηση το αρνεί­ται αλλά η απά­ντηση από τις Βρυ­ξέλ­λες ήταν σαφής: είναι πρό­βλημα δια­χεί­ρι­σης των Ελλη­νι­κών Αρχών. Είτε θέλουν να δείξουν ότι όλοι είναι ένοχοι, για να καλύ­ψουν τις κλεψιές τους, είτε το σύστημα δεν λει­τουρ­γεί μετά την κατάρ­γηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και τη μετα­φορά των αρμο­διο­τή­των στην ΑΑΔΕ. Ό,τι κι αν ισχύει, στερεί χρήματα και πολύ­τι­μους πόρους απ’ την περι­φέ­ρεια και χιλιά­δες έντιμες αγρο­τι­κές οικο­γέ­νειες που τα ‘χουν ανάγκη. Κι αυτό από μόνο του είναι ένα ακόμη σκάν­δαλο. Συμπλη­ρώνω ότι έχω ζητήσει τη δημο­σιο­ποί­ηση των ΑΦΜ όλων των δικαιού­χων επι­δο­τή­σεων για λόγους δια­φά­νειας και κοι­νω­νι­κού ελέγχου και, φυσικά, επιμένω ότι πρέπει να προ­χω­ρή­σουν άμεσα οι πλη­ρω­μές των αγροτών για να μπο­ρέ­σουν να θρέψουν τις οικο­γέ­νειές τους.

Γιατί έχει “κολ­λή­σει” το υπο­θα­λάσ­σιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου (GSI) και τι κάνει η Αθήνα;

Επι­τρέψτε μου να ξεκι­νήσω με μια κατη­γο­ρη­μα­τική δια­τύ­πωση: αυτό που γίνεται με τη δημόσια αντι­πα­ρά­θεση Ελλάδας – Κύπρου για το «καλώδιο» (GSI) είναι εγκλη­μα­τικό. Είναι δε αυτο­νό­ητο ότι η ευθύνη βαραί­νει πρω­τί­στως την ελλη­νική κυβέρ­νηση, δεδο­μέ­νου ότι η Ελλάδα είναι η «μεγάλη αδελφή» και η Κύπρος μας χρειά­ζε­ται δίπλα της. Προ­σθέτω επίσης πως ό,τι είναι επω­φε­λές για την Κύπρο είναι και για την Ελλάδα. Ό,τι ανα­βαθ­μί­ζει την Κύπρο ανα­βαθ­μί­ζει και την Ελλάδα. Ό,τι απειλεί την Κύπρο, απειλεί και την Ελλάδα. Ο πρω­το­φα­νής δια­χω­ρι­σμός του πρω­θυ­πουρ­γού προ λίγων εβδο­μά­δων, όταν είπε ότι «το καλώδιο εξυ­πη­ρε­τεί περισ­σό­τερο την Κύπρο», είναι εθνικά επι­κίν­δυ­νος.

Παρα­κο­λουθώ με αγωνία τις εξε­λί­ξεις κι ενη­με­ρώ­νο­μαι καθη­με­ρινά, τόσο από την Αθήνα όσο και από τη Λευ­κω­σία. Για τους Κύπριους το έργο θεω­ρεί­ται οικο­νο­μικά βιώσιμο, αφού έλαβε σημα­ντική χρη­μα­το­δό­τηση από την Ευρω­παϊκή Ένωση. Επο­μέ­νως, το πρό­βλημα δεν είναι τα 25 εκ. ετησίως που ανα­λο­γούν στην Κυπριακή Δημο­κρα­τία, αλλά η γεω­πο­λι­τική ασφά­λεια του έργου και η απο­φα­σι­στι­κό­τητα των μερών να το υλο­ποι­ή­σουν. Μετά τα ατυχή περι­στα­τικά της Κάσου και της Κρήτης και -κυρίως- μετά την πρό­σφατη δήλωση Ερντο­γάν από το βήμα της Γενικής Συνέ­λευ­σης του ΟΗΕ, ότι κανένα μεγάλο έργο δεν μπορεί να γίνει στην ανα­το­λική Μεσό­γειο χωρίς την Τουρκία, οι αδελφοί μας στην Κύπρο ζητούν στρα­τη­γι­κές εγγυ­ή­σεις ότι η Αθήνα θα υπε­ρα­σπι­στεί το έργο με κάθε μέσο, ακόμα και στο πεδίο. Δυστυ­χώς, μέχρι τώρα δεν έχουν λάβει απα­ντή­σεις.

Γιατί όμως φτάσαμε σε μία διένεξη «φόρα παρτίδα»; Εκτιμώ ότι ο ΑΔΜΗΕ, δηλαδή η ελλη­νική κυβέρ­νηση, μπροστά από τις τουρ­κι­κές απειλές ήθελε να επιρ­ρί­ψει τις ευθύνες τυχόν ματαί­ω­σης του έργου στην κυπριακή πλευρά, έτσι ώστε να μπορεί να διεκ­δι­κή­σει επι­με­ρι­σμό της απο­ζη­μί­ω­σης που θα κληθεί να πλη­ρώ­σει στη γαλλική εται­ρεία εκτέ­λε­σης του έργου. Αυτή η λογική είναι αντι­πα­ρα­γω­γική και διασπά το ενιαίο μέτωπο του ελλη­νι­σμού. Το GSI είναι έργο κοινού ευρω­παϊ­κού ενδια­φέ­ρο­ντος που αίρει την ενερ­γειακή απο­μό­νωση της Κύπρου και ανα­βαθ­μί­ζει την Ελλάδα ως ηλε­κτρική γέφυρα Ανα­το­λής – Δύσης. Είναι όμως κι ένα έργο άσκησης κυριαρ­χίας. Καλώ την Αθήνα να στα­μα­τή­σει το μοτίβο αυτο­ϋ­πο­νό­μευ­σης μεγάλων έργων και να επα­νέλ­θει ως αξιό­πι­στος αρχι­τέ­κτων στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.