Ισλαμική τρομοκρατία: Κινδυνεύει η Ελλάδα;

ΑΓΓΕΛΟΣ Μ. ΣΥΡΙΓΟΣ

Η Βαρ­κε­λώνη δεν είναι Παρίσι, Βρυ­ξέλ­λες ή Λονδίνο. Μοιάζει με εμάς. Οταν έγιναν οι επι­θέ­σεις, οι άνθρω­ποι βίωναν την ομορφιά και τη χαύνωση του μεσο­γεια­κού καλο­και­ριού. Αυτό θέτει το ερώτημα: Πόσο μακριά είναι η ισλα­μική τρο­μο­κρα­τία από την Ελλάδα; Κάποια συμπε­ρά­σματα προ­κύ­πτουν από τη μελέτη των επι­θέ­σεων των φανα­τι­κών ισλα­μι­στών σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες.

Εκ πρώτης όψεως τα πράγ­ματα δεί­χνουν μπερ­δε­μένα. Κάποιοι από τους τρο­μο­κρά­τες επέ­στρε­ψαν μετά την εκπαί­δευσή τους σε περιο­χές που ελέγ­χο­νται από το Ισλα­μικό Κράτος ή άλλες συνα­φείς οργα­νώ­σεις. Η πλειο­νό­τητά τους, όμως, φαί­νε­ται ότι δεν εγκα­τέ­λειψε τα εδάφη της Ευρώπης. Μερικοί πάλι ήσαν γνωστοί στην αστυ­νο­μία λόγω ευρύ­τε­ρης παρα­βα­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς. Αλλοι ήσαν «καλά παιδιά» που δεν είχαν δώσει ποτέ αφορμή, όπως έγινε στη Βαρ­κε­λώνη. Το μεγα­λύ­τερο ποσοστό τους είχε μεγα­λώ­σει σε περιο­χές γκέτο για μετα­νά­στες. Υπήρχαν όμως και άτομα που ανήκαν σε εύπορες οικο­γέ­νειες και μετεί­χαν κοινής παι­δείας με τους γηγε­νείς της χώρας. Σε κάποιες περι­πτώ­σεις είχαμε φανα­τι­κούς που λει­τουρ­γού­σαν κατά μόνας (οι λεγό­με­νοι «μονα­χι­κοί λύκοι»). Σε άλλες περι­πτώ­σεις υπήρχαν μικρές απο­φα­σι­σμέ­νες ομάδες.

Σε όλες αυτές τις φαι­νο­με­νικά δια­φο­ρε­τι­κές περι­πτώ­σεις υπήρχαν τρία κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά. Ολοι οι τρο­μο­κρά­τες είχαν κατα­γωγή από κάποια ισλα­μική χώρα (πρώτη ή δεύτερη γενιά). Ολοι είχαν στενή σχέση με τη χώρα-στόχο και διέ­θε­ταν είτε άδεια δια­μο­νής είτε είχαν την υπη­κο­ό­τητά της. Ολοι είχαν ριζο­σπα­στι­κο­ποι­η­θεί σε κάποια τεμένη από φανα­τι­κούς ιμά­μη­δες.

Ολα αυτά είναι χαρα­κτη­ρι­στικά που ενυ­πάρ­χουν και στην Ελλάδα. Ευτυχώς εδώ δεν κατοι­κούν οι τερά­στιοι αριθμοί μετα­να­στών μου­σουλ­μα­νι­κής κατα­γω­γής που δια­μέ­νουν σε όσες χώρες εκδη­λώ­θη­καν επι­θέ­σεις (Γαλλία, Βέλγιο, Γερ­μα­νία, Αγγλία, Ισπανία). Αυτό κατ’ αρχάς κατα­τάσ­σει την Ελλάδα στις χώρες μεσαίου κιν­δύ­νου. Επι­πλέον, η εμπει­ρία δείχνει ότι, παρά τις ανη­συ­χίες για τον μεγάλο αριθμό εισερ­χο­μέ­νων μετα­να­στών και προ­σφύ­γων, υπάρχει μικρή πιθα­νό­τητα ο τρο­μο­κρά­της να είναι κάποιος περα­στι­κός από τη χώρα.

Εκείνο όμως που αυξάνει σημα­ντικά τον κίνδυνο στη χώρα μας και τη δια­φο­ρο­ποιεί σημα­ντικά από τις χώρες μεσαίου κιν­δύ­νου είναι η λει­τουρ­γία παρά­νο­μων χώρων μου­σουλ­μα­νι­κής προ­σευ­χής σε όλη την ελλη­νική επι­κρά­τεια. Λόγω απου­σίας νομικού πλαι­σίου, δημιουρ­γή­θη­καν εδώ και πολλά χρόνια τέτοιοι χώροι σε δια­με­ρί­σματα, υπόγεια γκαράζ ή παλιά εργο­στά­σια. Οι ειδικοί λένε ότι μόνον στην Αθήνα ανέρ­χο­νται σε περίπου 55-60. Η αστυ­νο­μία γνω­ρί­ζει αυτούς τους χώρους, αλλά απο­φεύ­γει να παρέμ­βει για να μη δημιουρ­γη­θούν αντι­δρά­σεις. Το γκρίζο καθε­στώς στο οποίο λει­τουρ­γούν επι­τρέ­πει δυνη­τικά τη δράση ακραίων κύκλων του Ισλάμ.

Από το 2014 υπάρχει ειδικό νομικό πλαίσιο για χορή­γηση αδείας σε ευκτή­ριους οίκους. Η άδεια λει­τουρ­γίας σημαί­νει κατ’ αρχήν σεβασμό της θρη­σκευ­τι­κής ελευ­θε­ρίας. Εξίσου σημα­ντικό είναι ότι επι­βάλ­λο­νται κανόνες δημο­σιό­τη­τας προς όφελος της δημο­σίας τάξεως και ασφά­λειας. Αυτοί οι χώροι βγαί­νουν από το σκοτάδι και απο­κτούν πρόσωπο, ταυ­τό­τητα και συγκε­κρι­μένο θρη­σκευ­τικό λει­τουργό που είναι υπεύ­θυ­νος για τη λει­τουρ­γία τους. Οι αστυ­νο­μι­κές αρχές ξέρουν με ποιον να μιλή­σουν. Τα χρήματα για τη λει­τουρ­γία του ευκτη­ρίου οίκου μπορούν να ελεγ­χθούν.

Μέχρι σήμερα μόνον τέσ­σε­ρις από τους χώρους αυτούς ζήτησαν και πήραν άδεια λει­τουρ­γίας. Οι υπό­λοι­ποι κωφεύ­ουν. Δυστυ­χώς ο υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη σε πρό­σφα­τες δηλώ­σεις του συνέ­δεσε τα μέτρα για τη νομι­μο­ποί­ηση ή το κλεί­σιμο των παρά­νο­μων χώρων προ­σευ­χής με την προη­γού­μενη λει­τουρ­γία του τεμέ­νους. Η Βαρ­κε­λώνη δείχνει ότι δεν έχουμε αυτή τη χρονική πολυ­τέ­λεια. Το κακό μπορεί να γίνει εύκολα από ελά­χι­στους φανα­τι­κούς.

Η μειο­νό­τητα της Θράκης

Και κάτι τελευ­ταίο αλλά σημα­ντικό. Η γηγενής μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα της Θράκης χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από απουσία θρη­σκευ­τι­κού φανα­τι­σμού. Δεν είναι κάτι αυτο­νό­ητο. Αλλες βαλ­κα­νι­κές χώρες με μου­σουλ­μα­νικό στοι­χείο έχουν στείλει ικανό αριθμό μαχητών στο Ισλα­μικό Κράτος. Η κατά­κτηση των μου­σουλ­μά­νων της Θράκης οφεί­λε­ται στο ότι θρη­σκευ­τι­κοί λει­τουρ­γοί με ήπιες απόψεις συνερ­γά­ζο­νται με το ελλη­νικό κράτος στις μου­φτείες, στα ιερο­δι­δα­σκα­λεία και σε αρκετά τεμένη. Αντι­θέ­τως, οι δύο ψευ­δο­μου­φτή­δες που ελέγ­χο­νται από την Τουρκία έχουν άλλες προ­τε­ραιό­τη­τες. Είναι ενδει­κτικό ότι σε συγκέ­ντρωση που διορ­γά­νω­σαν στην Ξάνθη τον Ιούλιο του 2014, εμφα­νί­σθη­καν για πρώτη φορά στη Θράκη άτομα τυλιγ­μένα με σημαίες του ιερού ισλα­μι­κού πολέμου, τζιχάντ. Δήθεν δημο­κρα­τι­κές σκέψεις περί εκλογής των μου­φτή­δων κιν­δυ­νεύ­ουν να φέρουν ακραία στοι­χεία στην πνευ­μα­τική καθο­δή­γηση της μειο­νό­τη­τας.

* Ο κ. Αγγελος Μ. Συρίγος είναι ανα­πλη­ρω­τής καθη­γη­τής Διε­θνούς Δικαίου και Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής στο Πάντειο Πανε­πι­στή­μιο.