Ευρω-ντιμπέιτ: “Mετανάστες” ή “πρόσφυγες”-Ο ακήρυκτος “πόλεμος” των λέξεων

Παράλ­ληλα με τους εθνι­κούς αντα­γω­νι­σμούς μεταξύ των ευρω­παϊ­κών κρατών για τη δια­χεί­ριση του μετα­να­στευ­τι­κού ζητή­μα­τος, μαί­νε­ται ο ακή­ρυ­κτος «πόλεμος των λέξεων». Οτι­δή­ποτε άλλο παρά αθώες, οι δια­κρί­σεις ανάμεσα σε «οικο­νο­μι­κούς μετα­νά­στες» και «πρό­σφυ­γες», όπως και μεταξύ «παρά­νο­μων», «παρά­τυ­πων» και «νόμιμων» μετα­να­στών απο­κτούν πολι­τικό φορτίο, ηλε­κτρί­ζο­ντας τις δημό­σιες αντι­πα­ρα­θέ­σεις σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.

Τον περα­σμένο μήνα, ο Βρε­τα­νός πρω­θυ­πουρ­γός, Ντέι­βιντ Κάμερον, προ­κά­λεσε έντονες αντι­πα­ρα­θέ­σεις όταν μίλησε για «σμήνη» μετα­να­στών που δια­σχί­ζουν τη Μάγχη. Η αντι­πο­λί­τευση του υπεν­θύ­μισε ότι μιλάει για ανθρώ­πους, όχι για έντομα. Η ξενο­φο­βική Λίγκα του Βορρά στην Ιταλία και το κρατικό πρα­κτο­ρείο ειδή­σεων στην Πολωνία κάνουν λόγο για «παρά­νο­μους», για να εισπρά­ξουν έντονη κριτική από κοι­νω­νι­κές οργα­νώ­σεις, οι οποίες τονί­ζουν ότι παρό­μοια φρα­σε­ο­λο­γία συνδέει απελ­πι­σμέ­νους ανθρώ­πους με συνειρ­μούς περί εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας.

Η καθιε­ρω­μένη, διεθνώς, διά­κριση ορίζει ως πρό­σφυ­γες εκεί­νους που ανα­ζη­τούν άσυλο στο εξω­τε­ρικό, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας πολέ­μους, διωγ­μούς ή φυσικές κατα­στρο­φές στις χώρες τους και ως μετα­νά­στες όσους τις εγκα­τα­λεί­πουν σε ανα­ζή­τηση καλύ­τε­ρης οικο­νο­μι­κής τύχης. Στους πρώτους ανα­γνω­ρί­ζε­ται, του­λά­χι­στον θεω­ρη­τικά, το δικαί­ωμα του ασύλου, ενώ οι δεύ­τε­ροι επα­να­προ­ω­θού­νται στις χώρες κατα­γω­γής τους εάν δεν έχουν τα απα­ραί­τητα έγγραφα. Πολλοί αμφι­σβη­τούν, ωστόσο, κατά πόσο η διά­κριση αυτή έχει πραγ­μα­τική βάση, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι και η άμεση απειλή θανάτου από πείνα και επι­δη­μίες συνιστά ανωτέρα βία.

«Είναι εξαι­ρε­τικά επι­κίν­δυνη η θέση ότι όσοι δεν είναι πρό­σφυ­γες πρέπει να επι­στρέ­ψουν στη χώρα τους» τονίζει ο Λέο­ναρντ Ντόιλ από τη Διεθνή Οργά­νωση Μετα­νά­στευ­σης. «Κανείς δεν ανα­ρω­τιέ­ται γιατί μια γυναίκα θα πάρει τα παιδιά της ένα πρωί, θα δια­σχί­σει μια έρημο, θα περάσει από φουρ­του­νια­σμέ­νες θάλασ­σες και θα αντι­με­τω­πί­σει τα δακρυ­γόνα της αστυ­νο­μίας. Ωστόσο, αυτό είναι το πρώτο ερώτημα που θα έπρεπε να απα­ντή­σουμε», σημειώ­νει η Ελι­ζα­μπέτ Βαλέ, ειδική σε θέματα μετα­νά­στευ­σης στο πανε­πι­στή­μιο του Κεμπέκ και προ­σθέ­τει: «Η γλώσσα είναι ένα πολύ ισχυρό εργα­λείο στα χέρια ακρο­δε­ξιών πολι­τι­κών, όπως του γαλ­λι­κού Εθνικού Μετώπου που μιλάει για μετα­να­στευ­τικό κίνδυνο. Πίσω από τον όρο μετα­νά­στης, εξα­φα­νί­ζε­ται ο άνθρω­πος».

Καθη­με­ρινή