Ο «ιός» της κλιμάκωσης απειλεί τα ελληνοτουρκικά

Το ερώτημα περί του τι ακο­λου­θεί στα ελλη­νο­τουρ­κικά μετά τον κορω­νοϊό έχει σχετικά απλή απά­ντηση σε διπλω­μα­τι­κούς και στρα­τιω­τι­κούς κύκλους, οι οποίοι ανα­λύ­ουν τα δεδο­μένα των τελευ­ταίων μηνών. Η Αγκυρα συντη­ρεί με όποιον τρόπο μπορεί τους υψηλούς τόνους, όπως π.χ. με τις υπερ­πτή­σεις ακόμα και πάνω από μεγάλα κατοι­κη­μένα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου και, ακόμα πιο έντονα στην κυπριακή υφα­λο­κρη­πίδα, με ανα­νέ­ωση των γεω­τρή­σεων στο οικό­πεδο 6, εκτι­μώ­ντας ότι με αυτό τον τρόπο μένει στην επι­φά­νεια η στρα­τη­γική αξίωση της ηγε­μο­νι­κής θέσης στην ευρύ­τερη περιοχή. Μετά σχεδόν ένα μήνα αβελ­τη­ρίας και κατα­στρο­φι­κής δια­χεί­ρι­σης στο ζήτημα της παν­δη­μίας, είναι απο­λύ­τως σαφές ότι η κυβέρ­νηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν προ­σπα­θεί να εκμε­ταλ­λευ­θεί τη συνήθη συσπεί­ρωση των πολιτών γύρω από την ηγέτη (rally around the flag) σε περιό­δους κρίσης.

Σειρά αξιω­μα­τού­χων, με αφορμή τα 100 χρόνια από την ίδρυση της τουρ­κι­κής Εθνο­συ­νέ­λευ­σης, επα­να­λάμ­βανε μετ’ επι­τά­σεως την περα­σμένη εβδο­μάδα ότι η Τουρκία θα έχει πιο ισχυρή φωνή στη «νέα παγκό­σμια τάξη πραγ­μά­των» και δεν θα εγκα­τα­λεί­ψει τη στρα­τη­γική της στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και στο Αιγαίο. Αρκετοί στην Αθήνα ανη­συ­χούν ότι η Αγκυρα δεν θα περι­μέ­νει καν την παρέ­λευση της παν­δη­μίας, αλλά θα δημιουρ­γή­σει συν­θή­κες εντο­νό­τε­ρης κλι­μά­κω­σης ακόμα και τώρα, ενώ η Δύση βρί­σκε­ται σε εμφανή εσω­στρέ­φεια. Η απουσία της Ουά­σιγ­κτον είναι προ­φα­νής, ωστόσο εκείνο που ανη­συ­χεί ακόμα περισ­σό­τερο είναι η υπο­τί­μηση του ζητή­μα­τος της τουρ­κι­κής συμπε­ρι­φο­ράς από την Ευρώπη.

Αμη­χα­νία στην Ευρώπη

Τις προη­γού­με­νες ημέρες σε μία σειρά από περι­στά­σεις (η πλέον επίσημη το Συμ­βού­λιο Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων), η Λευ­κω­σία επι­χεί­ρησε να επα­να­φέ­ρει το ζήτημα των κυρώ­σεων κατά της Τουρ­κίας για τις παρά­νο­μες γεω­τρή­σεις, ωστόσο αρκετοί από τους ισχυ­ρούς εταί­ρους στην Ε.Ε. έκριναν ότι στην παρούσα φάση τέτοιου είδους κινή­σεις δεν χρειά­ζο­νται. Είναι απο­λύ­τως σαφές ότι η Γερ­μα­νία και άλλες χώρες της βόρειας Ευρώπης δεν επι­θυ­μούν μια ανα­ζω­πύ­ρωση του μετα­να­στευ­τι­κού, μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία βρί­σκε­ται σε εξέλιξη η παν­δη­μία του κορω­νοϊού. Η ανη­συ­χία της εργα­λειο­ποί­η­σης του προ­σφυ­γι­κού παρα­μέ­νει στην Αθήνα, καθώς η εμπει­ρία του Εβρου είναι πολύ πρό­σφατη. Η ενερ­γο­ποί­ηση του «Γιαβούζ» στην κυπριακή υφα­λο­κρη­πίδα έως τα μέσα Ιουλίου αντι­κρούει και το επι­χεί­ρημα όσων είδαν στην απόφαση της Exxon/Mobil να ανα­στεί­λει τις δρα­στη­ριό­τη­τές της λόγω παν­δη­μίας, ένα «παρα­θυ­ράκι» πιθανής επα­νεκ­κί­νη­σης του δια­λό­γου με την Αγκυρα.

Παρά τις καθυ­στε­ρή­σεις, κάτι φαί­νε­ται να κινεί­ται στο μέτωπο της αερο­ναυ­τι­κής επι­χεί­ρη­σης «Ειρήνη» της Ε.Ε. για την επι­τή­ρηση του εμπάρ­γκο όπλων στη Λιβύη, καθώς η γερ­μα­νική προ­σφορά ενός μέσου (πλοίο ή αερο­σκά­φος ναυ­τι­κής συνερ­γα­σίας) εντός του θέρους, βοήθησε και άλλους, διστα­κτι­κούς εταί­ρους να προ­χω­ρή­σουν στην εισφορά κάποιων μονάδων. Ως εκ τούτου, ανα­μέ­νε­ται ότι η επι­χεί­ρηση θα μπο­ρούσε να αρχίσει πριν από το τέλος Μαΐου. Ισως αυτή η προ­ο­πτική έχει οδη­γή­σει σε μια πραγ­μα­τική έξαρση της μετα­φο­ράς εξο­πλι­σμών μέσω αέρα και θαλάσ­σης προς το μέτωπο που έχει έναντι του στρα­τάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ο εκλε­κτός της Αγκυρας Φαγέζ αλ Σαράζ.

Στον τουρ­κικό Τύπο γίνεται λόγος για ραγδαία «αντι­στροφή» του κλί­μα­τος υπέρ των δυνά­μεων του Σαράζ, ωστόσο τονί­ζε­ται ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν έχει επεν­δύ­σει σημα­ντικά στο λιβυκό μέτωπο και μια επι­τυ­χία σε αυτό του είναι απα­ραί­τητη. Ενδει­κτικά τα δημο­σιεύ­ματα στην Τουρκία περί άσκησης που πραγ­μα­το­ποί­ησε η τουρ­κική αερο­πο­ρία μεταξύ Κύπρου και Λιβύης, όπου μαχη­τικά F-16 έμειναν στον αέρα επί 7 ώρες και 35 λεπτά συνο­δεία ιπτά­με­νων τάνκερ και αερο­σκα­φών έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης και ελέγχου. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι επι­στρέ­φο­ντας από τη Λιβύη, αυτά τα F-16 παρα­βί­α­σαν τον ελλη­νικό εναέριο χώρο στα νότια της Κρήτης, όπου η Αγκυρα επι­μέ­νει μέσω του συνόλου της πολι­τι­κής ηγεσίας ότι η Τουρκία έχει δικαιώ­ματα λόγω του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου.

Πέρα από τις προ­φα­νείς προ­κλή­σεις, η Αγκυρα επι­δει­κνύει και σημάδια μάλλον αμφι­λε­γό­με­νης συμπε­ρι­φο­ράς, η οποία ανα­λύ­ε­ται υπό το πρίσμα των προ­βλη­μά­των που έχει δημιουρ­γή­σει στις τουρ­κι­κές ένοπλες δυνά­μεις (ΤΕΔ) ο κορω­νο­ϊός. Σύμφωνα με καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές, στην τελευ­ταία τηλε­διά­σκεψη του ΝΑΤΟ (15 Απρι­λίου), ο Τούρκος υπουρ­γός Εθνικής Αμυνας Χου­λουσί Ακάρ πρό­τεινε στον Ελληνα ομόλογό του Νίκο Πανα­γιω­τό­πουλο μορα­τό­ριουμ ασκή­σεων για όσο καιρό διαρ­κούν τα μέτρα για τον κορω­νοϊό. Από την Αθήνα ζητή­θηκε αποχή από τις υπερ­πτή­σεις και την προ­σπά­θεια προ­ώ­θη­σης μετα­να­στών, ωστόσο έκτοτε έγινε ένα ακόμα μεγάλο μπαράζ υπερ­πτή­σεων, κάτι που ευλόγως προ­βλη­μά­τισε για την ειλι­κρί­νεια των τουρ­κι­κών προ­θέ­σεων.

Η «Γαλάζια Πατρίδα»

Το θέμα, πάντως, συζη­τεί­ται, καθώς η μεγα­λύ­τερη ετήσια άσκηση «Μαβί Βατάν» («Γαλάζια Πατρίδα») δεν έχει αρχίσει παρότι ήταν προ­γραμ­μα­τι­σμένη να ξεκι­νή­σει την περα­σμένη Δευτέρα. Εφόσον η Αγκυρα προβεί σε κινή­σεις καλής θελή­σεως, τότε δεν απο­κλεί­ε­ται να ακυ­ρω­θεί και η προ­γραμ­μα­τι­σμένη άσκηση του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού με την επω­νυ­μία «Καται­γίδα ’20».

Πηγή kathimerini.gr

ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ