Γιατρός ή εκπαιδευτικός σε νησί: «Κάποιοι θα μείνουν χωρίς στέγη μετά το Πάσχα»

«Το περσινό καλο­καίρι, περίπου 25 γιατροί δήλωσαν ενδια­φέ­ρον για να εργα­στούν σε διάφορα νησιά των Κυκλά­δων, όμως είτε δεν βρέθηκε κατά­λυμα για να μείνουν, είτε η τιμή όσων ήταν δια­θέ­σιμα ήταν απλη­σί­α­στη. Φέτος, που o αριθμός των του­ρι­στών ανα­μέ­νε­ται να είναι ακόμα μεγα­λύ­τε­ρος, η ανάγκη να αντέξει το σύστημα είναι ακόμα πιο επι­τα­κτική».

Ο Χρήστος Ροϊλός, διοι­κη­τής της 2ης ΥΠΕ – Υγειο­νο­μική Περι­φέ­ρεια Πει­ραιώς και Αιγαίου-, δεν κρύβει την αγωνία του για το αν θα καλυ­φθούν οι 171 θέσεις τις οποίες μόλις προ­κή­ρυξε η 2η ΥΠΕ- οι 116 είναι θέσεις γιατρών και οι 55 λοιπό προ­σω­πικό, 39 εκ των οποίων νοση­λευ­τές.

Παρά το γεγονός πως τα προ­βλή­ματα στη στέγαση των δημο­σίων υπαλ­λή­λων – εκπαι­δευ­τι­κοί, γιατροί, δια­σώ­στες ΕΚΑΒ κ.τ.λ- που προ­σέρ­χο­νται στα νησιά για να εργα­στούν, παρα­μέ­νουν μεγάλα και προ­βλη­μα­τί­ζουν την Πολι­τεία, σύμφωνα με τον κ. Ροϊλό αλλά και τους ίδιους τους εργα­ζό­με­νους, τον τελευ­ταίο έναν χρόνο μια σειρά από ενέρ­γειες έχουν οδη­γή­σει σε βελ­τί­ωση της κατά­στα­σης.

Μία από αυτές, το μπόνους των 1.800 ευρώ επι­πλέον του μισθού, για τους για­τρούς και 1200 ευρώ για τους νοση­λευ­τές, οι οποίοι μετα­κι­νού­νται από το νοσο­κο­μείο που εργά­ζο­νται προς ένα άλλο της Περι­φέ­ρειας.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που έδωσε ο κ. Ροϊλός στην «Κ», το 2022 -χρονιά που δεν υπήρχε το μπόνους των 1.800 και 1.200 ευρώ- μετα­κι­νή­θη­καν προς κάποιο νησί της 2ης ΥΠΕ 17 γιατροί και 25 εργα­ζό­με­νοι από το λοιπό προ­σω­πικό. Το καλο­καίρι του 2023 ο αντί­στοι­χος αριθμός ήταν 39 και 47 άτομα.

«Στα Δωδε­κά­νησα είναι γενικώς καλύ­τερη η κατά­σταση σε σχέση με τις Κυκλά­δες, μιας και το κτι­ριακό απόθεμα εκεί είναι μεγα­λύ­τερο».

Οπως βέβαια τονίζει ο ίδιος, το συγκε­κρι­μένο μπόνους είναι ένα κίνητρο που μπορεί να απο­δώ­σει μόνο αν υπάρ­χουν κατα­λύ­ματα. «Ενας από τους λόγους που πέρυσι τα πήγαμε καλύ­τερα είναι γιατί ζητή­σαμε έγκαιρα από τους δημάρ­χους να εξα­σφα­λί­σουν στέγη για τους για­τρούς, είτε δωρεάν, είτε σε χαμηλή τιμή, μέσα από συνεν­νό­ηση με ενώσεις ξενο­δό­χων, με την τοπική κοι­νω­νία κ.τ.λ».

Σταθερά οι Κυκλά­δες στο επί­κε­ντρο του προ­βλή­μα­τος

Ο κ. Ροϊλός δίνει τη γενική εικόνα που έχει δια­μορ­φω­θεί αυτή τη στιγμή: «Στη Μήλο είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί σπίτι, σχεδόν όλα χρη­σι­μο­ποιού­νται ως airbnb. Εδώ πρέπει η τοπική κοι­νω­νία να αλλάξει στάση. Στη Σαντο­ρίνη, τα σπίτια είναι πανά­κριβα. Σε Μύκονο, Ρόδο, Νάξο όμως, είδαμε βοήθεια από τους δημάρ­χους. Σε Ρόδο, Κω, Κάλυμνο, οι ξενο­δό­χοι έβαλαν πλάτη. Στα Δωδε­κά­νησα είναι γενικώς καλύ­τερη η κατά­σταση σε σχέση με τις Κυκλά­δες, μιας και το κτι­ριακό απόθεμα εκεί είναι μεγα­λύ­τερο».

Ο κ. Ροϊλός ο οποίος ετοι­μά­ζε­ται να ξεκι­νή­σει τουρ στα νησιά τις επό­με­νες ημέρες για να κινη­το­ποι­ή­σει τις τοπικές κοι­νω­νίες, λέει πως η ΥΠΕ ζήτησε από τους δημάρ­χους των νησιών να ετοι­μά­σουν μια λίστα με τα δια­θέ­σιμα οικό­πεδα και κτίρια (παλιά εγκα­τα­λε­λειμ­μένα ξενο­δο­χεία και άλλα αχρη­σι­μο­ποί­ητα ακίνητα), έτσι ώστε να γίνουν δια­με­ρί­σματα για ιατρικό προ­σω­πικό.

«Εμείς μπο­ρούμε να ανα­ζη­τή­σουμε χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία μέσω ΕΣΠΑ ή μέσω τακτι­κού πρου­πο­λο­γι­σμού του κράτους ή ακόμα και να προ­λά­βουμε το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Το νοσο­κο­μείο της Σάμου το κατά­φερε. Πριν από δύο χρόνια έφτιαξε 15 δια­με­ρί­σματα για το προ­σω­πικό που μετα­βαί­νει στο νησί σε ακίνητο δικό του, με πόρους του νοσο­κο­μείου και ενός τοπικού ιδρύ­μα­τος» εξηγεί ο κ. Ροϊλός.

Λίστες με δια­θέ­σιμα σπίτια στη Σαντο­ρίνη

Στο πιο του­ρι­στικό νησί των Κυκλά­δων, οι δάσκα­λοι στην πρω­το­βάθ­μια εκπαί­δευση φτάνουν τους 250. Αλλοι 250 υπη­ρε­τούν στην δευ­τε­ρο­βάθ­μια. Οι ανάγκες για δια­θέ­σιμα σπίτια είναι πολύ μεγάλες.

Ο Γιάννης Μηλιά­δης, πρό­ε­δρος των εκπαι­δευ­τι­κών πρω­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης Θήρας και νήσων και διευ­θυ­ντής στο δημο­τικό σχολείο Πύργου- Μεγα­λο­χω­ρίου, λέει πως η κατά­σταση δεν είναι όπως το καλο­καίρι του 2022, όταν και ένας δάσκα­λος ανα­γκά­στηκε να μείνει για κάποιες ημέρες μέσα σε σχολείο, μέχρι να βρεθεί ένα σπίτι. Οι συντο­νι­σμέ­νες προ­σπά­θειες του συλ­λό­γου έχουν βελ­τιώ­σει την κατά­σταση, η οποία όμως παρα­μέ­νει δύσκολη.

«Οταν ήρθα εγώ στο νησί πριν από δέκα χρόνια, πρόλαβα να νοι­κιάσω κανο­νικό σπίτι με 280 ευρώ. Τώρα όποιος δίνει 450 ευρώ για 30 τ.μ θεωρεί τον εαυτό του τυχερό. Εχω ακούσει μέχρι και για 600 ευρώ για 20 τ.μ. Δυστυ­χώς, η Σαντο­ρίνη έχει πια τα προ­βλή­ματα μιας μεγάλης πόλης, χωρίς όμως να έχουμε τα θετικά της», περι­γρά­φει ο ίδιος.

Η κατά­σταση δυσκό­λεψε περισ­σό­τερο τα τελευ­ταία χρόνια που το υπουρ­γείο Παι­δείας άρχισε να τοπο­θε­τεί έγκαιρα στα σχολεία τους ανα­πλη­ρω­τές εκπαι­δευ­τι­κούς. «Ο ανα­πλη­ρω­τής που θα έρθει στο νησί τέλη Αυγού­στου δεν θα βρει κανένα σπίτι. Οπως έγινε και κατά την έναρξη της περ­σι­νής χρονιάς: για 40 ημέρες οι εκπαι­δευ­τι­κοί περι­φέ­ρο­νται σε ξενο­δο­χεία, αλλά­ζο­ντας κάθε λίγο και λιγάκι δωμάτια. Αλλες φορές τους φιλο­ξε­νούμε συνά­δελ­φοι εκπαι­δευ­τι­κοί στα δικά μας σπίτια» περι­γρά­φει ο κ. Μηλιά­δης.

«Οταν ήρθα εγώ στο νησί πριν από δέκα χρόνια, πρόλαβα να νοι­κιάσω κανο­νικό σπίτι με 280 ευρώ. Τώρα όποιος δίνει 450 ευρώ για 30 τ.μ θεωρεί τον εαυτό του τυχερό».

Η Αργυρώ Πιτσι­κάλη, γέννημα- θρέμμα Σαντο­ρι­νιά, διευ­θύ­ντρια στο δημο­τικό Σχολείο Ακρω­τη­ρίου, εξηγεί με τη σειρά της πώς δου­λεύει αυτό το σύστημα με τις λίστες για δια­θέ­σιμα σπίτια. «Οι γονείς των μαθητών μας με εφο­διά­ζουν με μια λίστα με τα σπίτια που προ­τί­θε­νται να δια­θέ­σουν σε εκπαι­δευ­τι­κούς, από την αρχή ως το τέλος της σχο­λι­κής χρονιάς. Στο δικό μου χωριό είναι γύρω στα 15 σπίτια».

Ο κ. Μηλιά­δης συγκε­ντρώ­νει όλες τις παρα­πάνω λίστες των διευ­θυ­ντών σε ένα κοινό google doc έτσι ώστε να ενερ­γο­ποιεί­ται ο «μηχα­νι­σμός» κάθε φορά που ένας εκπαι­δευ­τι­κός φτάνει στο νησί ή αντι­με­τω­πί­ζει κάποιο πρό­βλημα.

Περισ­σό­τερη βοήθεια δέχο­νται πια και οι γιατροί που έρχο­νται να εργα­στούν στο νησί. Η Στέλλα Γιαν­να­ράκη, αναισθησιολόγος- επι­με­λή­τρια Β’ στον Ευαγ­γε­λι­σμό, αξιο­ποί­ησε το μπόνους των 1800 ευρώ πέρυσι το καλο­καίρι.

Από μέσα Ιουλίου μέχρι 16 Αυγού­στου εργά­στηκε στο νοσο­κο­μείο Σαντο­ρί­νης. Οταν έφτασε εκεί, μόλις έφευγε ένας αναι­σθη­σιο­λό­γος, ο οποίος είχε επίσης αξιο­ποι­ή­σει το ίδιο μπόνους. Της παρα­χώ­ρη­σαν δωρεάν ένα δωμάτιο σε ένα ξενο­δο­χείο του νησιού.

«Ο φόρτος εργα­σίας ήταν τερά­στιος. Ημουν μόνη μου για 200.000 άτομα πάνω στο νησί. Υπήρχαν μέρες που κοι­μό­μουν συνε­χό­μενα σε θάλαμο του νοσο­κο­μείου».

«Γνω­ρί­ζο­ντας ότι δεν θα προ­κα­λούσα πρό­βλημα στο νοσο­κο­μείο όπου εργά­ζο­μαι μόνιμα και μη έχοντας τη δέσμευση της οικο­γέ­νειας, απο­φά­σισα να το δοκι­μάσω» περι­γρά­φει, λέγο­ντας χαρα­κτη­ρι­στικά πως «έπεσα κατευ­θείαν στα βαθιά. Ο φόρτος εργα­σίας ήταν τερά­στιος. Ημουν μόνη μου για 200.000 άτομα πάνω στο νησί. Υπήρχαν μέρες που κοι­μό­μουν συνε­χό­μενα σε θάλαμο του νοσο­κο­μείου, γιατί δεν είχα κου­ρά­γιο να φύγω. Πολλά τροχαία, πολλές αερο­δια­κο­μι­δές, μέχρι και σε και­σα­ρική μπήκα».

Η ίδια ανα­γνω­ρί­ζει πως η συν­δρομή της ήταν σημα­ντική για το νησί ενώ ο εξτρά μισθός είναι δέλεαρ για αρκε­τούς για­τρούς που δεν έχουν οικο­γε­νεια­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Οπως όμως τονίζει: «Η λύση δεν είναι να παίρ­νεις για­τρούς από άλλα νοσο­κο­μεία, αλλά να αντι­με­τω­πί­σεις το ζήτημα συνο­λικά».

Αξιο­ποί­ηση αχρη­σι­μο­ποί­η­των σπιτιών στη Νάξο

Η Νάξος, αν και ιδιαί­τερα του­ρι­στική θεω­ρεί­ται από τα «τυχερά» νησιά, όπως την απο­κα­λεί μιλώ­ντας στην «Κ» ο δήμαρ­χος της Δημή­τρης Λιανός, από την άποψη ότι υπάρχει κτι­ριακό απόθεμα το οποίο απλώ­νε­ται στους 37 οικι­σμούς του νησιού.

«Υπάρ­χουν βέβαια περι­πτώ­σεις εργα­ζο­μέ­νων που πρέπει να σπα­τα­λή­σουν 20 και 30 λεπτά στον δρόμο για να βρεθούν στο μέρος της εργα­σίας τους. Και φυσικά πολλά σπίτια είναι ακριβά. Και στο δικό μας νησί, η κατά­σταση είναι στο όριο».

Ο δήμος της Νάξου και Μικρών Κυκλά­δων επι­δο­τεί τους για­τρούς με 400 ευρώ τον μήνα, ενώ σε κάποιες περι­πτώ­σεις παρέχει και δωρεάν σπίτια- στο Κου­φο­νήσι δίνο­νται δωρεάν δύο σπίτια, στη Σχοι­νούσα επίσης δύο, ενώ στην Ηρα­κλειά τρία.

«Σε αυτή τη φάση αξιο­λο­γούμε το κτι­ριακό μας απόθεμα, με στόχο να αξιο­ποι­ή­σουμε τα ακα­τοί­κητα ακίνητα. Κάποια χρειά­ζο­νται θέρ­μανση κι άλλες προ­σθή­κες για να γίνουν κανο­νικά δια­με­ρί­σματα. Είναι όμως αρκετά αυτά που μπορούν να αξιο­ποι­η­θούν. Ενα τέτοιο ετοι­μά­ζε­ται τώρα στη Νάξο στο χωριό Βίβλος» περι­γρά­φει ο κ. Λιανός.

Μύκονος: Δωρεές χωρα­φιών και οικο­πέ­δων

Η κατά­σταση στην «σταρ» των Κυκλά­δων, τη Μύκονο είναι ανα­ντίρ­ρητα πολύ δύσκολη.

Ο Φρά­γκι­σκος Λάβαρης, διευ­θυ­ντής στο Δημο­τικό Σχολείο Μυκόνου, λέει πως κάποιοι εκπαι­δευ­τι­κοί γνώ­ρι­ζαν από την αρχή της φετινής σχο­λι­κής χρονιάς πως θα έπρεπε να εγκα­τα­λεί­ψουν τα σπίτια τους τις ημέρες του Πάσχα.

Οπως περι­γρά­φει ο ίδιος: «Τα τελευ­ταία δύο χρόνια βλέ­πουμε στα του­ρι­στικά νησιά των Κυκλά­δων, εκπαι­δευ­τι­κούς που αρνού­νται να έρθουν στις θέσεις που διο­ρί­ζο­νται, παρόλο που γνω­ρί­ζουν ότι αυτό επι­σύ­ρει ποινή δύο ετών εκτός πίνακα. Φέτος είχαμε πέντε φάσεις ανα­πλη­ρω­τών και πάλι έμειναν κενές θέσεις, όπως για παρά­δειγμα στην Αντί­παρο, όπου δύο δάσκα­λοι δεν δέχτη­καν τον διο­ρι­σμό τους εκεί».

Οσον αφορά στα σπίτια που νοι­κιά­ζο­νται στη Μύκονο: «σχεδόν κανένας ενοι­κια­στής δεν παίρνει από­δειξη, ειδικά αν θέλει να πετύχει μια λογική τιμή» σύμφωνα με τον κ. Λάβαρη.

Σημειώ­νε­ται πως η δημο­τική αρχή δίνει από το 2017 μηνιαίο επίδομα που ξεκινά από τα 100 ευρώ, σε εκπαι­δευ­τι­κούς, για­τρούς, νοση­λευ­τές, πυρο­σβέ­στες, λιμε­νι­κούς, αστυ­νο­μι­κούς κ.α. Επίσης, στην περιοχή Ανω Μερά, ο δήμος προ­σφέ­ρει δωρεάν 12 δια­με­ρί­σματα σε εκπαι­δευ­τι­κούς (επι­λέ­γο­νται με οικο­νο­μικά κρι­τή­ρια).

«Σχεδόν κανένας ενοι­κια­στής δεν παίρνει από­δειξη, ειδικά αν θέλει να πετύχει μια λογική τιμή».

«Στη Μύκονο το πρό­βλημα της στέ­γα­σης είναι πάρα πολύ έντονο» παρα­δέ­χε­ται με τη σειρά του ο νέος δήμαρ­χος του νησιού, Χρήστος Βερώνης. Ο ίδιος λέει ότι αυτό που ζητά από τα αρμόδια υπουρ­γεία είναι να θεσπι­στεί για τα νησιά ένας νόμος κοι­νω­νι­κής κατοι­κίας.

Οπως εξηγεί: «Στο νησί μας, μετά τα περσινά γεγο­νότα με τον ξυλο­δαρμό του αρχαιο­λό­γου και την υπερ­δό­μηση, μπήκε φρένο στις νέες οικο­δο­μές. Και καλώς μπήκε. Οι κοι­νω­νι­κές κατοι­κίες όμως είναι άλλο θέμα και ειδικά για αυτές πρέπει να υπάρξει εξαί­ρεση – πρέπει να μπορεί ένας ιδιώτης να χτίζει αρκετά δια­με­ρί­σματα σε μια έκταση, έτσι ώστε να έχει και κάποιο κέρδος από τη χαμηλή τιμή που θα νοι­κιά­ζει τα σπίτια».

Το θετικό είναι πως οι προ­σφο­ρές ιδιωτών -σε χρήματα και γη- έτσι ώστε να δημιουρ­γη­θούν περισ­σό­τερα κατα­λύ­ματα για για­τρούς και εκπαι­δευ­τι­κούς αυξή­θη­καν φέτος κατά πολύ στη Μύκονο.

«Πριν από λίγες ημέρες ιδιώτης μας παρα­χώ­ρησε οικό­πεδο επτά στρεμ­μά­των στην Άνω Μερά» σημειώ­νει ο κ. Βερώνης και συμπλη­ρώ­νει: «Ετοιμος για χρήση, από φέτος, είναι και ο όροφος που χρη­μα­το­δό­τησε ένας ιδιώτης πάνω από το κέντρο Υγείας, έτσι ώστε να μένει δωρεάν το ιατρικό προ­σω­πικό που έρχεται στο νησί. Αλλος ιδιώτης επίσης, πριν από λίγες ημέρες δώρισε στο υπουρ­γείο Υγείας δύο χωράφια, πέντε στρεμ­μά­των έκαστο, το ένα με παλιά κτίρια έκτασης 300 τ.μ».

Η «Κ» επι­κοι­νώ­νησε για το θέμα και με το υπουρ­γείο Υγείας. Οπως μας είπαν, μετά από εκτε­τα­μένη επι­κοι­νω­νία του υπουρ­γείου με τους ΟΤΑ, ολοένα και περισ­σό­τε­ροι δήμοι της Περι­φέ­ρειας μπαί­νουν στη λογική να πρι­μο­δο­τούν με χρήματα και στέγη για­τρούς και εκπαι­δευ­τι­κούς. Πιο πρό­σφατο παρά­δειγμα το Ληξούρι, όπου ο δήμος πρι­μο­δο­τεί τον γιατρό που θα απα­ντή­σει στην προ­κή­ρυξη για παθο­λόγο στο νοσο­κο­μείο της πόλης, με 1.000 ευρώ τον μήνα και εξα­σφά­λιση στέγης.

Πηγή kathimerini.gr

Δήμητρα Τρια­ντα­φύλ­λου