TτΕ: Άνοδος του τουρισμού το ’18, κίνδυνος για τα ξενοδοχεία από το φόρο διαμονής

Της Στε­φα­νίας Σούκη

Ο θετικός απο­λο­γι­σμός του του­ρι­σμού για το 2017 ανα­μέ­νε­ται να συνε­χι­στεί και το 2018. Θα πρέπει όμως να ληφθεί υπόψη ότι η επιβολή του τέλους δια­μο­νής ανά δια­νυ­κτέ­ρευση, η

εφαρ­μογή του οποίου έχει αρχίσει από 1.1.2018 βάσει του άρθρου 53 του ν.4389/2016, ενδέ­χε­ται να επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά τον κύκλο εργα­σιών των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων.

Αυτό επι­ση­μαί­νει στην έκθεσή του για το 2017 ο Διοι­κη­τής της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, κάνο­ντας ιδιαί­τερη αναφορά στις θετικές επι­δό­σεις του του­ρι­σμού τα τελευ­ταία χρόνια και τη συμβολή του στην απα­σχό­ληση. Οσον αφορά τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα ανοίγ­ματα του κλάδου των κατα­λυ­μά­των παρα­τη­ρεί­ται μικρή βελ­τί­ωση στο εννιά­μηνο του 2017 (λόγω των ευνοϊ­κών εξε­λί­ξεων όσον αφορά τον του­ρι­σμό), με τον σχετικό δείκτη (να δια­μορ­φώ­νε­ται στο 42,7%), ωστόσο παρα­μέ­νει σε υψηλό επίπεδο.

Ως θετικοί παρά­γο­ντες για το τρέχον έτος προ­σμε­τρώ­νται η ανα­κα­τα­σκευή και επέ­κταση των περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων από τη Fraport κατά τους χει­με­ρι­νούς μήνες του 2017-2018, η διεύ­ρυνση του δικτύου της Aegean Airlines με 18 νέα δρο­μο­λό­για εξω­τε­ρι­κού, 11 νέους προ­ο­ρι­σμούς από την Αθήνα και παράλ­ληλα 7 νέα δρο­μο­λό­για από την περι­φέ­ρεια, η είσοδος νέων αερο­πο­ρι­κών εται­ριών χαμηλού κόστους, αλλά και η προ­σθήκη νέων δρο­μο­λο­γίων στην Ελλάδα από τις προ­ϋ­πάρ­χου­σες αερο­πο­ρι­κές εται­ρίες χαμηλού κόστους, που ενι­σχύ­ουν τις προ­ο­πτι­κές του κλάδου.

Το 2017 η εικόνα του του­ρι­σμού στην Ελλάδα βελ­τιώ­θηκε περαι­τέρω. Ενώ το 2016 αλλά και το α’ τρίμηνο του 2017 η πτώση των εισπρά­ξεων συμ­βά­διζε με πτώση των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων, η εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση αυξή­θηκε στο σύνολο του έτους κατά 9,7% σε σχέση με το 2016 και ταυ­τό­χρονα οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις (χωρίς την κρουα­ζιέρα) εμφά­νι­σαν αύξηση σε τρέ­χου­σες τιμές κατά11,1% και σε στα­θε­ρές τιμές κατά 10%. Η μέση δαπάνη ανά ταξίδι ανέ­καμψε στο σύνολο του έτους (+1,4% το 2017 από -11,3% το 2016). Στις θετικές αυτές εξε­λί­ξεις συνέ­βα­λαν επίσης η πιο αντα­γω­νι­στική τιμο­λο­γιακή πολι­τική των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων στις αρχές του έτους (στο α’ τετρά­μηνο του 2017 οι τιμές στις υπη­ρε­σίες παροχής κατα­λυ­μά­των ήταν μειω­μέ­νες κατά 1% σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2016), η επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου και τα προ­βλή­ματα ασφα­λείας πολλών αντα­γω­νι­στι­κών μεσο­γεια­κών προ­ο­ρι­σμών.

Στις υπη­ρε­σίες που συν­δέ­ο­νται με την του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα, αύξηση κατα­γρά­φουν οι υπη­ρε­σίες παροχής κατα­λύ­μα­τος και εστί­α­σης, τα ταξι­διω­τικά πρα­κτο­ρεία και οι μετα­φο­ρές (εξαι­ρου­μέ­νων όμως των θαλάσ­σιων μετα­φο­ρών, ενδε­χο­μέ­νως λόγω μετα­βο­λών στον τρόπο πραγ­μα­το­ποί­η­σης ταξι­διών).

Στην έκθεση της ΤτΕ γίνεται επίσης ιδιαί­τερη αναφορά στις «διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις που έχουν συντε­λε­στεί στον κλάδο κατά την πρό­σφατη περίοδο. Την περίοδο 2012- 2016 παρα­τη­ρεί­ται αύξηση των δια­θέ­σι­μων κλινών στο σύνολο της χώρας κατά 3% και των κλινών πολυ­τε­λών ξενο­δο­χείων (5 αστέρων) κατά 22%, ενώ στην Αττική τα αντί­στοιχα ποσοστά ήταν της τάξεως του -1% και 8%. Η βελ­τί­ωση είναι αισθητή τόσο σε όρους όγκου, όσο και σε όρους ποιό­τη­τας, καθώς οι αυξη­μέ­νες ροές του­ρι­στών φαί­νε­ται ότι οδή­γη­σαν σε επεν­δύ­σεις για αύξηση των δια­θέ­σι­μων κλινών και ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος».

Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός κατά τη διάρ­κεια του 2017 παρου­σί­ασε ιδιαί­τερο δυνα­μι­σμό, γεγονός που οφεί­λε­ται και στη βελ­τί­ωση, παρά την κρίση, των υπο­δο­μών που αφορούν

τα ξενο­δο­χεία και τα αερο­δρό­μια. Η αύξηση των αφίξεων και των εισπρά­ξεων από τις παρα­δο­σια­κές αγορές (Γαλλία, Γερ­μα­νία, Ηνωμένο Βασί­λειο) αλλά και από τις ΗΠΑ

συνε­χί­στηκε, ενώ η αγορά της Ρωσίας παρέ­μεινε οριακά στα περυ­σινά επίπεδα.

Σημειώ­νε­ται εδώ ότι σύμφωνα με την έκθεση ”The Travel & Tourism Competitiveness Report, World Economic Forum (2017)”, η Ελλάδα ανέβηκε στην 24η θέση στην παγκό­σμια κατά­ταξη (ανάμεσα σε 136 χώρες) από την 31η που είχε με βάση την έκθεση του 2015. Η βαθ­μο­λο­γία που συγκε­ντρώ­νει είναι 4,51 σε μια κλίμακα από το 1 έως το 7. Σε σύγκριση με άλλες ευρω­παϊ­κές αντα­γω­νι­στι­κές αγορές (π.χ. Ισπανία, Ιταλία, Πορ­το­γα­λία), η Ελλάδα βρί­σκε­ται σε χαμη­λό­τερη θέση, ενώ έχει καλύ­τερη θέση σε σχέση με την Κύπρο και

την Τουρκία.

Οι συνε­χι­ζό­με­νοι θετικοί ρυθμοί αύξησης της απα­σχό­λη­σης οφεί­λο­νται κατά κύριο λόγο στην επάνοδο της οικο­νο­μίας σε θετι­κούς, αν και σχετικά χαμη­λούς, ρυθμούς ανά­πτυ­ξης το εννε­ά­μηνο του 2017 και ιδιαί­τερα στην καλή πορεία ορι­σμέ­νων κλάδων, όπως το εμπόριο, ο του­ρι­σμός και η μετα­ποί­ηση.

Όσον αφορά την απα­σχό­ληση ανά τομέα και κλάδο οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, το εννε­ά­μηνο του 2017 παρα­τη­ρεί­ται συνέ­χιση της αύξησης των μερι­δίων του δευ­τε­ρο­γε­νούς (15,4%) και του τρι­το­γε­νούς τομέα (72,5%) και υπο­χώ­ρηση του μερι­δίου του πρω­το­γε­νούς τομέα στη συνο­λική απα­σχό­ληση (12,1%). Ειδικά στον κλάδο του του­ρι­σμού, η απα­σχό­ληση αυξή­θηκε κατά 4,0%, αντα­να­κλώ­ντας την αύξηση τόσο στις αφίξεις του­ρι­στών όσο και στις ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις, αν και ο θετικός ρυθμός μετα­βο­λής της συνε­χί­ζει να επι­βρα­δύ­νε­ται.