Υψηλός ο κίνδυνος απώλειας κοινοτικών πόρων από το ΕΣΠΑ

Στην τε­λι­κή ευ­θεία μπαί­νει το 2015 η ολο­κλή­ρω­ση του ΕΣΠΑ, με τον κίν­δυ­νο της απώ­λειας κοι­νο­τι­κών πόρων να δια­φαί­νε­ται πλέον υψη­λός. Προ­γράμ­μα­τα υψη­λού ρί­σκου είναι αυτά της Ψη­φια­κής Σύ­γκλι­σης, του Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, αλλά και του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Προ­γράμ­μα­τος (ΠΕΠ) για την Ατ­τι­κή, τα οποία για δια­φο­ρε­τι­κούς λό­γους το κα­θέ­να, αντι­με­τω­πί­ζουν τον κίν­δυ­νο να μην απορ­ρο­φή­σουν τα χρή­μα­τα που έχουν δε­σμεύ­σει.

Ο απο­λο­γι­σμός της πε­ριό­δου που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα, κατά την ετή­σια συ­νά­ντη­ση των εκ­προ­σώ­πων της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, αλλά και των επι­χει­ρη­σια­κών και πε­ρι­φε­ρεια­κών προ­γραμ­μά­των και κυ­ρί­ως οι επι­ση­μάν­σεις που έγι­ναν, είναι απο­κα­λυ­πτι­κά των προ­βλη­μά­των που κα­τα­γρά­φο­νται και τα οποία θα πρέ­πει να αντι­με­τω­πι­στούν άμεσα, προ­κει­μέ­νου να επι­σπευ­στούν οι δια­δι­κα­σί­ες εκ­κα­θά­ρι­σης των έργων, που θα απο­τρέ­ψουν την απώ­λεια κοι­νο­τι­κών πόρων.

Τον με­γα­λύ­τε­ρο κίν­δυ­νο δια­τρέ­χει το πρό­γραμ­μα της Ψη­φια­κής Σύ­γκλι­σης, η υλο­ποί­η­ση του οποί­ου χάνει κάθε χρόνο τον έναν μετά τον άλλο τους ετή­σιους στό­χους. Το 2014 το πρό­γραμ­μα μόλις που απορ­ρό­φη­σε τα μισά χρή­μα­τα από αυτά που είχαν τεθεί ως στό­χος και πλέον τα πε­ρι­θώ­ρια για την απορ­ρό­φη­ση των κοι­νο­τι­κών κον­δυ­λί­ων, που έχει δε­σμεύ­σει, ελα­χι­στο­ποιού­νται μέρα με την ημέρα όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο. Εργα όπως το «Σύ­ζευ­ξις» για την ενο­ποί­η­ση φο­ρέ­ων του δη­μό­σιου τομέα, αλλά και το Λη­ξιαρ­χείο οδη­γού­νται στη μία ανα­βο­λή μετά την άλλη, με απο­τέ­λε­σμα να δη­μο­πρα­τού­νται αμ­φι­βό­λου απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας έργα –όπως η Ψη­φια­κή Αλ­λη­λεγ­γύη– για την απορ­ρό­φη­ση των πόρων.

Ακο­λου­θεί ο αιώ­νιος ασθε­νής του ΕΣΠΑ, που δεν είναι άλλος από το πρό­γραμ­μα του Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, που για το 2014 έκλει­σε με κά­λυ­ψη 70% του στό­χου που είχε τεθεί. Το με­γά­λο πρό­βλη­μα πη­γά­ζει από τις κα­θυ­στε­ρή­σεις της χώρας στο θέμα της δια­χεί­ρι­σης στε­ρε­ών και υγρών απο­βλή­των. Τα προ­βλή­μα­τα του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Προ­γράμ­μα­τος Ατ­τι­κής, που επί­σης έχασε τον στόχο του 2014, εκ­πο­ρεύ­ο­νται κυ­ρί­ως από τη χα­μη­λή απορ­ρό­φη­ση που εμ­φα­νί­ζουν τα χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία για την υπο­βο­ή­θη­ση των μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων, αλλά και από το θέμα της δια­χεί­ρι­σης των στε­ρε­ών απο­βλή­των στη με­γα­λύ­τε­ρη πε­ρι­φέ­ρεια της χώρας.

Το επό­με­νο εξά­μη­νο ανα­μέ­νε­ται κρί­σι­μο, καθώς το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών θα πρέ­πει να προ­χω­ρή­σει στην εξυ­γί­αν­ση των προ­γραμ­μά­των με νέες απε­ντά­ξεις εκεί­νων των έργων που δεν θα ολο­κλη­ρω­θούν έγκαι­ρα, αλλά και εσω­τε­ρι­κές ανα­κα­τα­τά­ξεις έργων προ­κει­μέ­νου να «κλεί­σουν οι τρύ­πες» των προ­γραμ­μά­των. Με­τα­ξύ των προ­βλη­μά­των είναι η «τε­ρά­στια υπερ­δέ­σμευ­ση» (overbooking) που εμ­φα­νί­ζουν ορι­σμέ­να προ­γράμ­μα­τα, η οποία αν δεν αντι­με­τω­πι­στεί άμεσα, κιν­δυ­νεύ­ει να τι­νά­ξει στον αέρα τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Το overbooking είναι ου­σια­στι­κά μια δε­ξα­με­νή έργων που εντάσ­σο­νται στο πρό­γραμ­μα σε μια προ­σπά­θεια να υπάρ­χουν εναλ­λα­κτι­κές επι­λο­γές όταν ορι­σμέ­να έργα δεν εξε­λίσ­σο­νται ομαλά. Το πο­σο­στό υπερ­δέ­σμευ­σης συ­νε­χί­ζει να πα­ρα­μέ­νει υψηλό, αγ­γί­ζο­ντας το 130% σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις και θα πρέ­πει να μειω­θεί στο 105%, προ­κει­μέ­νου να απο­τρα­πεί η επι­βά­ρυν­ση του εθνι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού.

Κα­θη­με­ρι­νή