Γιατί «έπεσαν έξω» οι δημοσκοπήσεις

Η «Κα­θη­με­ρι­νή» ήδη από την επο­μέ­νη των εκλο­γών έθεσε μια σειρά ερω­τη­μά­των στους δη­μο­σκό­πους εκ­κι­νώ­ντας από μια αυ­το­νό­η­τη επι­σή­μαν­ση. Οτι ακόμη και την τε­λευ­ταία προ­ε­κλο­γι­κή εβδο­μά­δα, από τις 14 δη­μο­σιευ­μέ­νες έρευ­νες δια­φο­ρε­τι­κών εται­ρειών, ούτε μία δεν προ­έ­βλε­ψε έστω τη μισή δια­φο­ρά από αυτήν (7,36%) που προ­έ­κυ­ψε στις κάλ­πες (ακόμη και η ProRata που εμ­φά­νι­σε κά­ποια στιγ­μή το προ­βά­δι­σμα του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ στις 5 μο­νά­δες, στο τέλος το πε­ριό­ρι­σε στο 3%).

Σε όλο σχε­δόν τον Τύπο εθίγη και κάτι ακόμη πιο προ­βλη­μα­τι­κό. Οτι καθώς οι πε­ρισ­σό­τε­ρες δη­μο­σκο­πή­σεις με­τέ­δι­δαν σχε­δόν μέχρι την τε­λευ­ταία στιγ­μή στους πο­λί­τες την ει­κό­να ενός εκλο­γι­κού ντέρ­μπι (με κά­ποιες, μά­λι­στα, να εκτι­μούν ότι θα το κερ­δί­σει η Ν.Δ.), είναι κάτι πα­ρα­πά­νω από βέ­βαιο πως επη­ρέ­α­σαν την ψήφο ενός τμή­μα­τος ψη­φο­φό­ρων πι­θα­νό­τα­τα προς τα με­γά­λα κόμ­μα­τα εις βάρος των μι­κρών.

Είναι απο­ρί­ας άξιον ότι η ίδια αστο­χία συ­νέ­βη ακόμη και στο exit poll που δη­μο­σιο­ποι­ή­θη­κε στις 7 μ.μ. Οι εκ­πρό­σω­ποι των πέντε κατά τεκ­μή­ριο με­γα­λύ­τε­ρων δη­μο­σκο­πι­κών εται­ρειών, ύστε­ρα από δια­βού­λευ­ση με­τα­ξύ τους, κα­τέ­λη­ξαν στο συ­μπέ­ρα­σμα ότι οι προ­ε­κλο­γι­κές τους έρευ­νες δεν ήταν λάθος και ότι με­σο­σταθ­μι­κά ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ θα κέρ­δι­ζε τη Ν.Δ. με 1,5% δια­φο­ρά! Aυτή ήταν η μέση τιμή της αρ­χι­κής τους πρό­βλε­ψης (Ν.Δ. 28,5% – 32,5%, ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ 30% – 34%). Οι δη­μο­σκό­ποι, δη­λα­δή, ακόμη και την τε­λευ­ταία στιγ­μή –για να είναι προ­φα­νώς κα­λυμ­μέ­νοι– άφη­σαν ανοι­χτή και την πε­ρί­πτω­ση μιας νίκης της Ν.Δ. και όποιος εκ των υστέ­ρων επι­δί­ω­ξε να πεί­σει τους πο­λί­τες για το αντί­θε­το, απλώς υπο­τι­μά τη νοη­μο­σύ­νη τους.

Τι έφται­ξε και τι φταί­ει που οι δη­μο­σκο­πι­κές εται­ρεί­ες απο­δει­κνύ­ο­νται εντε­λώς ανα­ξιό­πι­στες, είναι μια συ­ζή­τη­ση που πρέ­πει να γίνει επει­γό­ντως και δη­μο­σί­ως. Πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο όταν οι αστο­χί­ες τους είναι πλέον διαρ­κείς και επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες – ου­δείς έχει προ­φα­νώς ξε­χά­σει ότι ορια­κή νίκη του «Οχι» προ­έ­βλε­παν οι πε­ρισ­σό­τε­ροι και στο δη­μο­ψή­φι­σμα.

Με αυτό το σκε­πτι­κό η «Κ» φι­λο­ξε­νεί σή­με­ρα τρεις από­ψεις, σε μια από­πει­ρα να δο­θούν κά­ποιες πρώ­τες απα­ντή­σεις.

Του Πάνου Στα­θό­που­λου, ο οποί­ος ανα­δει­κνύ­ει την ολο­έ­να και με­γα­λύ­τε­ρη αποχή των ψη­φο­φό­ρων ως πρω­τεύ­ο­ντα πα­ρά­γο­ντα της δη­μο­σκο­πι­κής αστο­χί­ας.

Του Νίκου Μα­ρα­τζί­δη που υπερ­θε­μα­τί­ζει, προ­σθέ­το­ντας πόσο ευ­με­τά­βλη­τες και γι’ αυτό δυ­σπρό­βλε­πτες είναι οι προ­θέ­σεις των πο­λι­τών σε σχέση με τα πα­λαιό­τε­ρα χρό­νια.

Του Τάκη Θε­ο­δω­ρι­κά­κου, ο οποί­ος υπο­στη­ρί­ζει ότι το απο­τέ­λε­σμα της προη­γού­με­νης Κυ­ρια­κής δια­μορ­φώ­θη­κε –στην έκτα­ση που πήρε– τις 3-4 τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες.

Οι επι­ση­μάν­σεις, ωστό­σο, των τριών ει­δι­κών μάλ­λον γεν­νούν ένα ακόμη ερώ­τη­μα – το δια­τυ­πώ­νει και ο κ. Στα­θό­που­λος. Διότι αν είναι τόσο ευ­με­τά­βλη­τη η κοινή γνώμη –όπως συ­νο­μο­λο­γούν πλέον οι ει­δι­κοί– προ­φα­νώς θα ήταν κα­λύ­τε­ρο να μην επη­ρε­ά­ζε­ται πε­ραι­τέ­ρω και από τις δη­μο­σκο­πή­σεις. Και πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο, όταν απο­δει­κνύ­ε­ται επα­να­λαμ­βα­νό­με­να ότι αυτές πέ­φτουν έξω ακόμη και την τε­λευ­ταία στιγ­μή.

Εν ολί­γοις, μετά και τη νέα αστο­χία στις πρό­σφα­τες εκλο­γές και την επιρ­ροή που συ­νο­μο­λο­γεί­ται ότι οι δη­μο­σκο­πή­σεις ασκούν σε μέρος έστω των πο­λι­τών, είναι μάλ­λον προ­φα­νές ότι τα κόμ­μα­τα οφεί­λουν να ασχο­λη­θούν και πάλι σο­βα­ρά με το αν πρέ­πει να επα­νέλ­θει η απα­γό­ρευ­ση της δη­μο­σιο­ποί­η­σης ερευ­νών 1-2 εβδο­μά­δες προ των εκλο­γών, όπως συμ­βαί­νει και σε πολ­λές ευ­ρω­παϊ­κές χώρες.

Το ίδιο ισχύ­ει και με τα exit polls, τα οποία διαρ­ρέ­ουν από το πρωί ενόσω διαρ­κεί η εκλο­γι­κή δια­δι­κα­σία. Ας διε­ξά­γο­νται με ευ­θύ­νη της πο­λι­τεί­ας μόνο για τα χρή­σι­μα συ­μπε­ρά­σμα­τά τους (δη­μο­γρα­φι­κά κ.λπ.) και ούτε αυτά να δη­μο­σιο­ποιού­νται, καθώς ούτως ή άλλως τα τε­λευ­ταία χρό­νια, με την τε­χνο­λο­γία της εται­ρεί­ας Singular Logic, τα απο­τε­λέ­σμα­τα τα μα­θαί­νου­με με ακρί­βεια μία ώρα αφ’ ότου κλεί­σουν οι κάλ­πες. Δεν χά­θη­κε ο κό­σμος να πε­ρι­μέ­νου­με μία ώρα.

Υπάρ­χει όμως και κάτι πιο ου­σια­στι­κό στο οποίο οφεί­λουν να απα­ντή­σουν οι ίδιοι οι δη­μο­σκό­ποι. Είναι πλέον κοινό μυ­στι­κό ότι ακόμη και με­γά­λες και ανε­ξάρ­τη­τες εται­ρεί­ες, στις προ­ε­κλο­γι­κές πε­ριό­δους «ναυ­λώ­νο­νται» από κόμ­μα­τα τα οποία τις πλη­ρώ­νουν για να κά­νουν τις δη­μο­σκο­πή­σεις. Ετσι, άλ­λω­στε, έχει δη­μιουρ­γη­θεί και η γε­νι­κευ­μέ­νη αί­σθη­ση των πο­λι­τών ότι ει­δι­κώς οι «κομ­μα­τι­κές» εφη­με­ρί­δες δη­μο­σιεύ­ουν έρευ­νες με τα «κα­τάλ­λη­λα» απο­τε­λέ­σμα­τα για το κόμμα που υπο­στη­ρί­ζουν.

Είναι ένα ζή­τη­μα το οποίο οι ίδιοι οι δη­μο­σκό­ποι οφεί­λουν να επι­λύ­σουν, αν θέ­λουν να μας πεί­σουν ότι στις τά­ξεις τους υπάρ­χει και η ήρα και το στάρι.

του Κων. Ζούλα

Κα­θη­με­ρι­νή

.