Ηρθαν στο φως αμμωνίτες της Ρόδου ηλικίας 175.000.000 και πλέον ετών

Αμ­μω­νί­τες της φάσης Ammonitico Rosso της Ρόδου ήρθαν στο φως από τον υπεύ­θυ­νο ερευ­νών για το Πα­λαιο­ντο­λο­γι­κό Μου­σείο Αρ­χαγ­γέ­λου – Μου­σείο Φυ­σι­κής Ιστο­ρί­ας κ. Νίκο Γουδή οι οποί­οι είναι 175.000.000 ετών, από την πε­ρί­ο­δο που το νησί μας ήταν ακόμα κάτω από την επι­φά­νεια της θά­λασ­σας!

Όπως εξη­γεί ο κ. Ν. Γου­δής, αρ­χι­κά ανα­κά­λυ­ψε τον πρώτο αμ­μω­νί­τη της κα­τώ­τε­ρης Ιου­ρα­σι­κής πε­ριό­δου και στη συ­νέ­χεια τους υπό­λοι­πους του γέ­νους Phylloceras.

Το Phylloceras είναι ένα εξα­φα­νι­σμέ­νο γένος αμ­μω­νοει­δών κε­φα­λό­πο­δων που ανή­κει στην οι­κο­γέ­νεια Phylloceratidae. Αυτά τα νε­κτο­νι­κά σαρ­κο­φά­γα ζού­σαν από την Πρώ­ι­μη Ιου­ρα­σι­κή έως την Ύστε­ρη Κρη­τι­δι­κή.

Είναι εν­δια­φέ­ρον ότι οι αμ­μω­νί­τες ήταν ένα από τα πρώτα πλά­σμα­τα που προ­σαρ­μό­στη­καν στο πε­ρι­βάλ­λον τους, πριν από 300 εκα­τομ­μύ­ρια χρό­νια. Εξε­λί­χτη­κε ως είδος στη συ­νέ­χεια, σε πολλά δια­φο­ρε­τι­κά, με κάθε συ­γκε­κρι­μέ­νη μορφή να υπε­ρέ­χει της άλλης στα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά και το σχε­δια­σμό των κε­λυ­φών της. Οι πα­λαιο­ντο­λό­γοι έχουν απο­κρυ­πτο­γρα­φή­σει ένα σύ­στη­μα δει­κτών για την ανα­κά­λυ­ψη της γε­ω­λο­γι­κής επο­χής πα­ρα­κο­λου­θώ­ντας τους αμ­μω­νί­τες που είχαν προ­σαρ­μο­στεί επι­τυ­χώς ανά τους αιώ­νες.

Τα κο­χύ­λια του Phylloceras μπο­ρούν να φτά­σουν σε διά­με­τρο πε­ρί­που 8-10 εκα­το­στά (3,1-3,9 ίν­τσες), με μέ­γι­στο πε­ρί­που 20 εκα­το­στά (7,9 ίν­τσες). Αυτοί οι πρω­τό­γο­νοι αμ­μω­νί­τες είχαν ένα ελι­κοει­δές, πλευ­ρι­κά πε­πλα­τυ­σμέ­νο κέ­λυ­φος με ένα κα­νο­νι­κό άνοιγ­μα κε­λύ­φους. Οι εντυ­πω­σια­κές γραμ­μές συρ­ρα­φής ήταν χα­ρα­κτη­ρι­στι­κές αυτού του γέ­νους. Θυ­μί­ζουν, κατά κά­ποιο τρόπο, τα φύλλα των φυτών (εξ ου και το όνομα Phylloceras, που ση­μαί­νει «κέ­ρα­το φύλ­λων»).

Οι Αμ­μω­νί­τες ήταν συγ­γε­νείς των κα­λα­μα­ριών και των ναυ­τί­λων που ευ­δο­κι­μού­σαν στις θά­λασ­σες την εποχή των δει­νο­σαύ­ρων. Το όνομά τους προ­έρ­χε­ται από τον ελ­λη­νι­κό θεό Άμ­μω­να με κέ­ρα­τα κριού.

Η φάση Ammonitico Rosso απο­τε­λού­με­νη συ­νή­θως από κόκ­κι­νους πε­λα­γι­κούς συ­μπυ­κνω­μέ­νους κον­δυ­λώ­δεις ασβε­στο­λί­θους, είναι μία από τις πιο «διά­ση­μες» φά­σεις του ωκε­α­νού της Τη­θύ­ος, κυ­ρί­ως λόγω των ιδιαί­τε­ρων λι­θο­λο­γι­κών χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών της αλλά και του πα­λαιο­ντο­λο­γι­κού της πε­ριε­χο­μέ­νου, απο­τε­λού­με­νη κυ­ρί­ως από αμ­μω­νί­τες, που επι­τρέ­πουν με­γά­λης ακρί­βειας βιο­στρω­μα­το­γρα­φι­κές ανα­λύ­σεις.

Τα κε­φα­λό­πο­δα της τάξης των Ammonoidea και κυ­ρί­ως οι Με­σο­ζω­ι­κές μορ­φές, γνω­στές και απλώς ως ammonites, είναι τα πιο “διά­ση­μα” απο­λι­θώ­μα­τα και τα πλέον άφθο­να. Τα όμορ­φα, επι­πε­δο­σπει­ροει­δώς πε­ριε­λιγ­μέ­να, όστρα­κά τους με τον εντυ­πω­σια­κό σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις στο­λι­σμό τους (ρα­βδώ­σεις, φυ­μά­τια κλπ.) καθώς και οι πο­λύ­πλο­κες γραμ­μές ραφής τους, έχουν προ­σελ­κύ­σει το εν­δια­φέ­ρον πολ­λών συλ­λε­κτών. Αλλά και για τους στρω­μα­το­γρά­φους απο­τε­λούν πο­λύ­τι­μο ερ­γα­λείο.

Λόγω της γρή­γο­ρης εξέ­λι­ξής τους με ποι­κι­λία μορ­φών, της αφθο­νί­ας των απο­λι­θω­μά­των και της ευ­ρεί­ας κα­τα­νο­μής τους, χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται ως ιδα­νι­κά ζω­νι­κά απο­λι­θώ­μα­τα τόσο για το­πι­κές όσο και για πα­γκό­σμιες συ­γκρί­σεις. Η συ­στη­μα­τι­κή τους τα­ξι­νό­μη­ση βα­σί­ζε­ται στη με­λέ­τη του οστρά­κου τους και των γραμ­μών ραφής.

Αφι­λο­κερ­δώς και με μο­να­δι­κό σκοπό οι θη­σαυ­ροί του να βρουν στέγη στο πε­ρι­βό­η­το Πα­λαιο­ντο­λο­γι­κό Μου­σείο Αρ­χαγ­γέ­λου, το οποίο τεί­νει να συ­να­γω­νι­στεί το Γε­φύ­ρι της Αρτας εξαι­τί­ας των αλ­λε­πάλ­λη­λων κα­θυ­στε­ρή­σε­ων και ανα­βο­λών ερ­γα­σιών για την ολο­κλή­ρω­σή του, ο Νίκος Γου­δής έχει στην κα­το­χή του σπά­νια ευ­ρή­μα­τα ανυ­πο­λό­γι­στης αξίας.

Τα πα­λαιό­τε­ρα απο­λι­θώ­μα­τα στην Ελ­λά­δα έχουν βρε­θεί στη Ρόδο και στην Κω και είναι 300 εκατ. χρό­νων πε­ρί­που. Το πα­λαιό­τε­ρο που έχει βρε­θεί στα τε­λευ­ταία χρό­νια είναι το spirifer cameratus, το οποίο έχει βρει ο ίδιος, κι υπο­λο­γί­ζε­ται ότι έζησε στη θα­λάσ­σια πε­ριο­χή της Ρόδου πριν από 416.000.000 χρό­νια! Είναι σί­γου­ρα το πα­λαιό­τε­ρο απο­λί­θω­μα που έχει βρε­θεί στη Ρόδο και πι­θα­νόν το πα­λαιό­τε­ρο στον ελ­λα­δι­κό χώρο.

Μο­να­δι­κή του ανη­συ­χία είναι να ολο­κλη­ρω­θεί το Πα­λαιο­ντο­λο­γι­κό Μου­σείο στον Αρ­χάγ­γε­λο το οποίο από 2012 πα­ρα­μέ­νει ημι­τε­λές. Ο ίδιος φυ­λάσ­σει τα ευ­ρή­μα­τα σε δι­κούς του χώ­ρους μέχρι την ολο­κλή­ρω­ση του Μου­σεί­ου και θα πα­ρα­δώ­σει τους θη­σαυ­ρούς του όταν αυτό θα είναι έτοι­μο να τους φι­λο­ξε­νή­σει. Μέχρι τότε, θα συ­νε­χί­σει τις ανα­σκα­φές μα­κριά από τα… άγρυ­πνα μάτια όσων κα­ρα­δο­κούν να υφαρ­πά­ξουν τους θη­σαυ­ρούς της Ρόδου για να τους που­λή­σουν στη μαύρη αγορά, γι’ αυτό και δεν απο­κα­λύ­πτει ποτέ τα ση­μεία που τους εντο­πί­ζει.

Ο Νίκος Γου­δής, πα­ρό­τι είναι βιο­πα­λαι­στής και για τη συ­ντή­ρη­ση όλου αυτού του θη­σαυ­ρού πλη­ρώ­νει από την τσέπη του, δέ­χθη­κε πολ­λές προ­τά­σεις από συλ­λέ­κτες εντός και εκτός Ελ­λά­δας για να αγο­ρά­σουν με­ρι­κά από τα ευ­ρή­μα­τά του, προ­σφέ­ρο­ντάς του χι­λιά­δες ευρώ, ο ίδιος αρ­νεί­ται σθε­να­ρά: «Ο στό­χος μου είναι η έρευ­να και διά­σω­ση των απο­λι­θω­μά­των του νη­σιού μας, για να τα χαι­ρό­μα­στε εμείς και οι επό­με­νες γε­νιές… Γιατί στο τέλος θα πλη­ρώ­νου­με ει­σι­τή­ριο να τα βλέ­που­με σε μου­σεία του εξω­τε­ρι­κού, όπως γί­νε­ται ήδη με πολλά απο­λι­θώ­μα­τα και πολλά αρ­χαία ευ­ρή­μα­τα…».