“Η τουριστική ανάπτυξη στη Ρόδο μόνο αειφορική δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί-Οχι άλλες κλίνες”

ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ  ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-   ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Ο  Σύλ­λο­γός μας έχει σε πολλές περι­πτώ­σεις τονίσει ότι η του­ρι­στική ανά­πτυξη του νησιού της Ρόδου πρέπει να αρχίσει να γίνεται πιο αει­φο­ρική και να βασί­ζε­ται σε πιο στέρεες βάσεις και υπο­δο­μές. Δυο από τις πιο βασικές υπο­δο­μές είναι το σύστημα δια­χεί­ρι­σης  υδά­τι­νων πόρων, το οποίο πρέπει να παρέχει επαρκή ποσό­τητα και καλή ποιό­τητα νερού τόσο σήμερα όσο και για τις επό­με­νες γενιές, καθώς και οι υπο­δο­μές απο­χέ­τευ­σης. Στο νησί μας αυτή τη στιγμή κανείς δεν μπορεί να ισχυ­ρι­σθεί ότι είμαστε σε ικα­νο­ποι­η­τικό επίπεδο ούτε στο ένα ούτε στο άλλο σημείο. Στο σημε­ρινό δελτίο τύπου θα ανα­φερ­θούμε στα προ­βλή­ματα με το νερό και σε επόμενο δελτίο θα ανα­φερ­θούμε στα θέματα απο­χέ­τευ­σης.

Τα προ­βλή­ματα της ύδρευ­σης έχουν απο­τυ­πω­θεί με έντονα χρώματα τα τελευ­ταία χρόνια τόσο από ειδι­κούς (όπως πχ  με το άρθρο του Ν. Ευαγόρα στον τοπικό τύπο στις 10/10/2017) αλλά και από μη ειδι­κούς κατα­λαμ­βά­νο­ντας τακτική θέση στην καθη­με­ρινή ειδη­σε­ο­γρα­φία. Χαρα­κτη­ρι­στι­κές είναι οι ανα­κοι­νώ­σεις και δηλώ­σεις των εκπρο­σώ­πων των τοπικών κοι­νω­νιών στους οποίους απευ­θύ­νο­νται πρώτα οι πολίτες όταν υπάρχει πρό­βλημα με την υδρο­δό­τηση.  Είναι επίσης χαρα­κτη­ρι­στικό ότι τα προ­βλή­ματα αυτά είχαν προ­βλε­φθεί από πολύ νωρίς και μάλιστα με αρκετά επίσημο τρόπο. Το πρό­γραμμα ECOMOST της Διε­θνούς Ομο­σπον­δίας των Tour Operators που χρη­μα­το­δο­τή­θηκε από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, το TURESPANA (Ινστι­τούτο Του­ρι­σμού της Ισπα­νίας) και το ΕΒΕΔ Δωδε­κα­νή­σου, συγκρί­νο­ντας και μετα­φέ­ρο­ντας την εμπει­ρία της Μαγιόρκα στη Ρόδο, είχε επι­ση­μά­νει από το 1993 την ανάγκη για μια αει­φο­ρική πορεία του του­ρι­σμού. Αυτά όταν η λέξη «αει­φο­ρία» ήταν σχεδόν άγνωστη στα μέρη μας.

Σήμερα η κατά­σταση επι­τεί­νε­ται καθώς χιλιά­δες κλίνες προ­στί­θε­νται κάθε χρόνο χωρίς κανένα προ­γραμ­μα­τι­σμό ή σχε­δια­σμό, χωρικής ή άλλης φύσης, και φυσικά χωρίς να λαμ­βά­νουμε υπόψη μας τις περιο­ρι­σμέ­νες δυνα­τό­τη­τες που έχουν οι υπο­δο­μές μας. Οδη­γού­μα­στε έτσι σε ένα μοντέλο μη αει­φο­ρικό  το οποίο όλοι κατα­δι­κά­ζουν, επίσημη πολι­τεία και τοπική αυτο­διοί­κηση (βλ. πχ ανα­κοί­νωση του Δημάρ­χου Ρόδου στον τοπικό τύπο στις 10/06/2018), αλλά καμία πρω­το­βου­λία δεν ανα­λαμ­βά­νε­ται για να γίνει η αει­φο­ρία πράξη στον τρόπο ανά­πτυ­ξης του νησιού.

Δυστυ­χώς το μοντέλο της υπερ­με­γέ­θυν­σης που έχει επι­λέ­γει και που τοπο­θε­τεί την ποσό­τητα πάνω από την ποιό­τητα έχει κυριαρ­χή­σει τόσο στην τοπική πολι­τική και επι­χει­ρη­μα­τική ηγεσία όσο και στην κεντρική διοί­κηση και δια­κυ­βέρ­νηση. Όμως είναι καιρός αυτό να στα­μα­τή­σει. Με απο­φα­σι­στι­κό­τητα πρέπει να διεκ­δι­κή­σουμε να στα­μα­τή­σει η κατα­σκευή νέων κλινών αφού ήδη υπάρ­χουν παρα­πάνω από όσες χρεια­ζό­μα­στε και αντέ­χουμε και να δοθεί έμφαση στην ανα­βάθ­μιση των υπο­δο­μών, δημό­σιων, δημο­τι­κών και ιδιω­τι­κών που θα προ­σελ­κύ­σουν υψη­λό­τε­ρης οικο­νο­μι­κής στάθμης επι­σκέ­πτες. Η Περι­φέ­ρεια Ν. Αιγαίου, ο Δήμος Ρόδου, τα Επι­με­λη­τή­ρια και η Ένωση Ξενο­δό­χων πρέπει να έχουν κεντρικό ρόλο και λόγο σε αυτή την αλλαγή κατεύ­θυν­σης.

Η τακτική ενθάρ­ρυν­σης κατα­σκευής νέων του­ρι­στι­κών μονάδων και κλινών σε ένα νησί που κατά γενική ομο­λο­γία έχει ξεπε­ρά­σει τη φέρουσα ικα­νό­τητά του με ελλιπή  χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό και όπως φαί­νε­ται με ανε­παρ­κείς πλέον πόρους και υπο­δο­μές απο­τε­λεί μια κοντό­φθαλμη πολι­τική που μόνο δεινά μπορεί να συσ­σω­ρεύ­σει στην οικο­νο­μία μας και στις επό­με­νες γενιές. Το νησί μας έχει χαρα­κτη­ρι­σθεί σε πολλές περι­πτώ­σεις ως παρά­δειγμα του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης προς αποφυγή (βλ. πχ το άρθρο του Ναπ. Μαρα­βέ­για στην εφη­με­ρίδα «η δημο­κρα­τική» στις 7/9/2017 – ανα­δη­μο­σί­ευση από insider.gr).

Όσον αφορά την ύδρευση αυτή καθε­αυτή,  γνω­ρί­ζουμε καλά ότι οι γεω­τρή­σεις που επί σειρά ετών ήταν το μονα­δικό μέσο για την υδρο­δό­τηση του νησιού έχουν πολ­λα­πλά προ­βλή­ματα. Η χρόνια υπε­ρά­ντληση και άλλες αιτίες, όπως πχ μεγάλη χρήση λιπα­σμά­των κλπ,  έχει οδη­γή­σει σε πτώση της ποιό­τη­τας του νερού λόγω υφαλ­μύ­ρω­σης ή υψηλής συγκέ­ντρω­σης νιτρι­κών και νιτρω­δών αλάτων και φυσικά σε μικρό­τε­ρες δια­θέ­σι­μες ποσό­τη­τες (βλ σχετικά ρεπορ­τάζ της εφη­με­ρί­δας Η ΡΟΔΙΑΚΗ στις 16/9/2017). Τόσο οι μειω­μέ­νες ποσό­τη­τες όσο και η χαμηλή ποιό­τητα είναι όμως λόγοι δυσφή­μι­σης του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και μείωσης της προ­στι­θέ­με­νης αξίας του και φυσικά λόγος ανη­συ­χίας των πολιτών, ειδικά όταν δεν υπάρχει δημο­σί­ευση των ανα­λύ­σεων και των απο­τε­λε­σμά­των τους ώστε οι πολίτες να έχουν πρό­σβαση στην πλη­ρο­φό­ρηση για την ποιό­τητα του νερού που κατα­να­λώ­νουν.

Η Δημο­τική Εται­ρεία Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης Ρόδου (ΔΕΥΑΡ) δυστυ­χώς προ­σπα­θεί να λύσει το πρό­βλημα με τους ίδιους τρόπους που το δημιουρ­γούν. Δηλαδή με ανόρυξη νέων γεω­τρή­σεων και δίνο­ντας βεβαιώ­σεις για επάρ­κεια νερού σε νέες ξενο­δο­χεια­κές μονάδες χωρίς φυσικά αυτή η επάρ­κεια να υπάρχει ούτε κατά διάνοια, ειδικά στις περιο­χές όπου ανα­πτύσ­σο­νται τελευ­ταία νέες κλίνες, δηλαδή στη Νότια Ρόδο. Αντί λοιπόν να επεν­δύ­σει στη δημιουρ­γία υπο­δο­μών για την μέγιστη απορ­ρό­φηση του νερού του φράγ­μα­τος Γαδουρά, την εξοι­κο­νό­μηση υδά­τι­νων πόρων και την ανα­στολή για πολλά χρόνια παροχής βεβαιώ­σεων επάρ­κειας νερού ώστε να απο­κα­τα­στα­θεί η ισορ­ρο­πία στους υδρο­φό­ρους ορί­ζο­ντες, επεν­δύει κάνο­ντας νέες γεω­τρή­σεις σε ολό­κληρο το νησί (βλ. δηλώ­σεις του κ. Μανω­λάκη στον τοπικό τύπο στις 27/4/2018).

Πολλές του­ρι­στι­κές μονάδες από την άλλη έχουν αρχίσει να λει­τουρ­γούν μονάδες αφα­λά­τω­σης χωρίς να υπάρ­χουν τις περισ­σό­τε­ρες φορές οι σχε­τι­κές αδειο­δο­τή­σεις και Μελέτες Περι­βαλ­λο­ντι­κών Όρων. Η αφα­λά­τωση όμως δεν είναι η λύση για ένα μεγάλο νησί όπως η Ρόδος. Έχει υψηλό ενερ­γειακό κόστος και το υπο­προ­ϊ­ό­ντα της μπορεί να είναι επι­ζή­μια για το φυσικό περι­βάλ­λον, τις ακτές και τη θάλασσα.

Ένα άλλο θέμα είναι η οικο­νο­μική βιω­σι­μό­τητα της μονα­δι­κής επι­χεί­ρη­σης ύδρευ­σης στο νησί, της ΔΕΥΑΡ. Ένα θέμα που υπο­ε­κτι­μά­ται αλλά είναι μια ωρο­λο­γιακή βόμβα στα πόδια μας. Η επι­χεί­ρηση με ανεί­σπρα­κτες ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές πάνω από 50 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ δεν είναι φυσικά σε θέση να επεν­δύ­σει σε μακρο­πρό­θε­σμες υπο­δο­μές, αφού προ­φα­νώς το τέλος έργων (80%) δεν επεν­δύ­ε­ται ολό­κληρο σε έργα. Και φυσικά οι οφειλές δεν είναι από τους μικρο­κα­τα­να­λω­τές μόνο αλλά από πολλούς επι­χει­ρη­μα­τίες αλλά και ξενο­δό­χους οι οποίοι κατά τα άλλα υπο­στη­ρί­ζουν την υγιή επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα.

Μια άλλη παρά­με­τρος που δεν πρέπει να μας δια­φεύ­γει και που κάνει τα πράγ­ματα ακόμα χει­ρό­τερα είναι η φανερή έλλειψη συνερ­γα­σίας μεταξύ πρώτου και δεύ­τε­ρου βαθμού Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης. Αν ο χρόνος και η ενέρ­γεια που έχουν χαθεί στις εκα­τέ­ρω­θεν ανα­κοι­νώ­σεις, είχαν ξοδευ­τεί για να κάτσουν καλο­προ­αί­ρετα οι δύο πλευρές στο τραπέζι και να συζη­τή­σουν τρόπους αντι­με­τώ­πι­σης του κρί­σι­μου αυτού θέματος, θα ήμασταν σίγουρα σε καλύ­τερη κατά­σταση σήμερα. Η λύση των τοπικών προ­βλη­μά­των απο­τε­λεί απο­στολή της Αυτο­διοί­κη­σης ακόμα και όταν υπάρ­χουν δια­φω­νίες στο τρόπο επί­λυ­σης. Σε τόσο κρίσιμα ζητή­ματα δεν χωράνε προ­σω­πι­κές στρα­τη­γι­κές. Ο Σύλ­λο­γός μας πιστεύει ότι ειδικά για τη δια­χεί­ριση του Φράγ­μα­τος θα πρέπει να δημιουρ­γη­θεί οπωσ­δή­ποτε Φορέας Δια­χεί­ρι­σης με συμ­με­τοχή τόσο της Περι­φέ­ρειας Ν. Αιγαίου όσο  και του Δήμου Ρόδου. Ένας τέτοιος φορέας θα είναι σε θέση να δια­χει­ρι­στεί  το Φράγμα σήμερα αλλά και να υλο­ποι­ή­σει τη δεύτερη φάση των έργων όσο το δυνατόν πιο σύντομα.

Πολλά πρέπει να γίνουν και μάλιστα γρήγορα ώστε να απο­φύ­γουμε τα χει­ρό­τερα στον τομέα της ύδρευ­σης. Πρέπει να ανα­λά­βουμε όλοι τις ευθύνες μας. Πολι­τική ηγεσία, επι­χει­ρη­μα­τίες, κατα­να­λω­τές και υπη­ρε­σίες πρέπει να αρθούμε στο ύψος των περι­στά­σεων.

Το  ΔΣ του Συλ­λό­γου Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος Ρόδου