Νομοθετική ρύθμιση για τις οφειλές από ΔΗΦΟΔΩ – Παρέμβαση του δημάρχου προς τον Συνήγορο του Πολίτη

Την παρέμ­βαση του Συνη­γό­ρου του Πολίτη για τη νομο­θε­τική επίλυση του προ­βλή­μα­τος που έχει ανα­κύ­ψει με τη βεβαί­ωση οφειλών παρελ­θό­ντων ετών σε δημο­τικό φόρο, ζήτησε ο δήμαρ­χος Ρόδου κ. Φώτης Χατζη­διά­κος, απα­ντώ­ντας σε παρέμ­βαση του, για την εξέταση ανα­φο­ράς ενός επι­χει­ρη­μα­τία της Ρόδου κατά του Δήμου Ρόδου εξαι­τίας της μη αντα­πό­κρι­σης της δημο­τι­κής αρχής σε αίτημα του για την δια­γραφή οφειλών του σε ΔΗΦΟΔΩ από τους οικεί­ους βεβαιω­τι­κούς κατα­λό­γους.

Στην απά­ντηση, του δημάρ­χου Ρόδου, προς τον Συνή­γορο του Πολίτη, ανα­φέ­ρο­νται τα εξής:

«ΘΕΜΑ: Ανά­κληση πράξεων εγγρα­φής ποσών φόρου του άρθρου 60 του Ν. 2214/1994.

ΣΧΕΤ: Το από 5-4-2016 αρ. πρωτ. 212061/12941/2016/5-4-2016 έγγραφό σας (αρ. πρωτ. εισ. Δ.Ρ. 29165/18-4-2016).

Αξιό­τιμε κ. Β. Συνή­γορε του Πολίτη

Α) Απα­ντώ­ντας στο παρα­πάνω σχετικό έγγραφό σας, που αφορά εξέταση ανα­φο­ράς του (…), περί δια­γρα­φής (ανά­κλη­σης) πράξης εγγρα­φής φόρου του άρθρου 60 του Ν. 2214/1994, ο οποίος κηρύ­χθηκε ανί­σχυ­ρος με τις υπ’αρ. 4504 και 4505/2014 απο­φά­σεις της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας και στη συνέ­χεια καταρ­γή­θηκε και νομο­θε­τικά με τη διάταξη της παρ. 9 της Υποπ Δ. 12 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (ΦΕΚ Α 94/14-8-1985) σύμφωνα με την οποία «Καταρ­γεί­ται η διάταξη του άρθρου 60 του Ν. 2214/1994(Α’ 75).Κατα­βλη­θέ­ντα ποσά δεν ανα­ζη­τού­νται», παρα­θέ­τουμε πλήρες το υπ’αρ. 2/21331/23-3-2016 έγγραφό μας προς το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης, που έχει ως εξής:

«Κύριε Υπουργέ

Κύριε Γενικέ Γραμ­μα­τέα

Με το γ’ σχετικό υπ’αρ. πρωτ. 89/19-12-2016 έγγραφο της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου, ανα­φερ­θή­καμε στο κατε­πεί­γον του θέματος διευ­θέ­τη­σης με νομο­θε­τική ρύθμιση δια­γρα­φής των βεβαιω­θέ­ντων ποσών του Δημο­τι­κού Φόρου Δωδε­κα­νή­σου, σύμφωνα με την αιτιο­λό­γηση της ανα­γκαιό­τη­τας αυτής που περιέ­χε­ται στην επι­συ­να­φθείσα υπ’αρ. 92/2015 απόφαση του Δ.Σ. της Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου.

Επειδή μέχρι σήμερα δεν υπήρξε έγγραφη απά­ντηση επί του θέματος, επι­ση­μαί­νουμε για άλλη μια φορά το εξαι­ρε­τικά σοβαρό και κατε­πεί­γον θέμα που προ­έ­κυψε από το α’ σχετικό αρ. πρωτ. 29320/9-9-2015 έγγραφό σας, το οποίο εκδό­θηκε κατόπιν της υπ’αρ. 138/2015 Γνω­μο­δό­τη­σης της Ολο­μέ­λειας του Ν.Σ.Κ.

Συγκε­κρι­μένα μετά την έκδοση των υπ’αρ. 4504 και 4505/2014 απο­φά­σεων της Ολο­μέ­λειας του ΣτΕ και προς αντι­με­τώ­πιση των ζητη­μά­των που ανέ­κυ­ψαν για την εφεξής είσπραξη και βεβαί­ωση του ΔΗ.ΦΟ.ΔΩ., ζητή­θηκε από το Ν.Σ.Κ. Γνω­μο­δό­τηση η οποία και εκδό­θηκε στις 11-6-2015, πριν δηλαδή την και νομο­θε­τι­κώς κατάρ­γηση του εσόδου με τη διάταξη της παρ. 9 της Υποπαρ. Δ.12 του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (ΦΕΚ Α94/14-8-1985), σύμφωνα με την οποία «9. Καταρ­γεί­ται η διάταξη του άρθρου 60 του ν. 2114/1994 (Α΄75). Κατα­βλη­θέ­ντα ποσά δεν ανα­ζη­τού­νται».

Ειδι­κό­τερα σύμφωνα με το περιε­χό­μενο της παρα­πάνω Γνω­μο­δό­τη­σης του Ν.Σ.Κ. την οποία και μας δια­βι­βά­σατε το παρα­πάνω σχετικό (Α.Π. 29320/9-9-2015) ανα­φέ­ρο­νται τα εξής:

«α) Τα όργανα των δήμων πρέπει να παρα­λεί­πουν στο μέλλον την έκδοση απο­φά­σεων προσ­διο­ρι­σμού και επι­βο­λής του φόρου (ΔΗ.ΦΟ.ΔΩ.) ή προ­στί­μων επί αυτού, ανε­ξαρ­τή­τως του χρόνου στον οποίο ανά­γε­ται η οφειλή. Επίσης πρέπει να παρα­λεί­πε­ται η ταμειακή βεβαί­ωση των ήδη εκδο­θέ­ντων πράξεων, ανε­ξαρ­τή­τως αν αυτές έχουν προ­σβλη­θεί ή όχι με προ­σφυγή.

β) Προ­κει­μέ­νου να ανα­κλη­θούν πράξεις εγγρα­φής ποσών φόρου του άρθρου 60 του ν.2218/1994 ή προ­στί­μων επί αυτού κατά παγίως πλέον εφαρ­μο­ζό­μενη νομο­λο­γιακή αρχή (Ολ. ΣτΕ 2176, 2177/2004, 2738/2008, ΝΣΚ 316/2006), εφόσον υπο­βλη­θούν αιτή­σεις όσων έχουν έννομο νόμιμο συμ­φέ­ρον, τα Δημο­τικά Συμ­βού­λια, θα πρέπει να απο­φαν­θούν για το αν συντρέ­χει υπέρ­τερο δημόσιο συμ­φέ­ρον (στο οποίο περι­λαμ­βά­νε­ται και το δημο­σιο­νο­μικό συμ­φέ­ρον), προ­κει­μέ­νου να απορ­ρί­ψουν ή να απο­δε­χθούν τα σχετικά αιτή­ματα».

Λαμ­βά­νο­ντας ωστόσο υπόψη τη γενι­κό­τητα και ρευ­στό­τητα των εννοιών «δημόσιο συμ­φέ­ρον (στο οποίο περι­λαμ­βά­νε­ται και το δημο­σιο­νο­μικό συμ­φέ­ρον)» δεν είναι δυνατόν και δεν προ­κύ­πτουν ποια είναι τα κρι­τή­ρια σύμφωνα με τα οποία τα Δημο­τικά Συμ­βού­λια, κατά περί­πτωση κάθε αίτησης, επι­τρέ­πε­ται «να απορ­ρί­ψουν ή να απο­δε­χθούν τα σχετικά αιτή­ματα». Αφού σύμφωνα με την αρχή της ίσης μετα­χεί­ρι­σης (άρθρο 4 Συντάγ­μα­τος) είναι πασί­δηλο ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρ­χουν άλλες περι­πτώ­σεις απο­δο­χής και άλλες περι­πτώ­σεις απορ­ρί­ψεως σχε­τι­κών αιτή­σεων, καθώς όλες οι αιτή­σεις είναι προ­δή­λως βάσιμες διότι υπάρχει κρίση αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας.

Κατόπιν του παρα­πάνω ζητή­μα­τος και της σύγ­χυ­σης που προ­κλή­θηκε, όπως επι­ση­μαί­νε­ται στη β’ σχετική αρ. 92/2-12-2015 απόφαση του Δ.Σ. της Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου, ούτε υπη­ρε­σιακά όργανα ούτε τα Δημο­τικά Συμ­βού­λια είναι δυνατόν να ειση­γη­θούν και να ανα­λά­βουν απο­φά­σεις απει­λού­μενα με ευθύνες και κιν­δύ­νους κατα­λο­γι­σμών σε μελ­λο­ντι­κούς κατα­σταλ­τι­κούς ελέγ­χους από το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο. Όσο βέβαια και αν σε θεω­ρη­τικό – αφη­ρη­μένο επίπεδο σ’ ένα κράτος Δικαίου οι θεσμοί της Διοί­κη­σης και της Δικαιο­σύ­νης είναι ανε­ξάρ­τη­τοι, αφού αντι­θέ­τως είναι γνωστό ότι οι έλεγχοι του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου είναι αυστη­ροί, τυπικοί και υπει­σέρ­χο­νται σε θέματα κρίσης επί της «δια­κρι­τι­κής ευχέ­ρειας». Συνεπώς σύμφωνα με τα παρα­πάνω πλαίσια που το Ν.Σ.Κ. έκρινε και το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών απο­δέ­χθηκε και ζήτησε να εφαρ­μο­σθούν, δεν απο­κλεί­ε­ται να θεω­ρη­θεί από το Ε.Σ. ότι σε περι­πτώ­σεις δια­γρα­φής βεβαιω­θέ­ντων ποσών ΔΗ.ΦΟ.ΔΩ. υπη­ρε­σιακά και αιρετά όργανα ενέρ­γη­σαν «καθ’ υπέρ­βαση των ακραίων ορίων της εκ μέρους της διοί­κη­σης ασκου­μέ­νης δια­κρι­τι­κής εξου­σίας» και ότι το υπό τις παρού­σες άσχημες δημο­σιο­νο­μι­κές συν­θή­κες, το δημόσιο – δημο­σιο­νο­μικό συμ­φέ­ρον τους δεν επέ­τρεπε οποια­δή­ποτε ανά­κληση βεβαιω­θέ­ντων ποσών τις οποίες άλλωστε ο νόμος (άρθρο 174 Ν. 3463/2006) ρητά δεν προ­βλέ­πει.

Επειδή όπως είναι φανερό το θέμα είναι εξαι­ρε­τικά σοβαρό και ταυ­τό­χρονα προ­σβάλ­λει τις αρχές της χρηστής διοί­κη­σης και της νομι­μό­τη­τας απέ­να­ντι σε πολίτες και επι­χει­ρή­σεις κάθε είδους, οι οποίοι εξ αιτίας παλαιών βεβαιώ­σεων ΔΗ.ΦΟ.ΔΩ. δεν λαμ­βά­νουν αιτού­με­νες δημο­τι­κές φορο­λο­γι­κές ενη­με­ρό­τη­τες που είναι απα­ραί­τη­τες για την επι­χει­ρη­μα­τική λει­τουρ­γία και τις δράσεις τους και ήδη κορυ­φώ­νο­νται δικαιο­λο­γη­μέ­νες αντι­δρά­σεις καθώς δεν είναι δυνατόν να υπο­βάλ­λο­νται σε δαπα­νη­ρές δικα­στι­κές δια­δι­κα­σίες για την ικα­νο­ποί­ηση των αιτη­μά­των τους, ζητεί­ται το ταχύ­τερο δυνατόν να υπάρξει νομο­θε­τική ρύθμιση του θέματος σύμφωνα και με την παρα­πάνω απόφαση του Δ.Σ. της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου».

Β) Καθώς ούτε στο παρα­πάνω έγγραφο (αρ.πρωτ. 2/21331/23-3-2016 έγγραφό μας), ούτε στο προ­γε­νέ­στερο σχετικό αρ. πρωτ. 89/19-2-2016 έγγραφο (με τους ίδιους παρα­λή­πτες) της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου, υπήρξε μέχρι σήμερα απά­ντηση, ούτε και διευ­θέ­τηση νομο­θε­τική ή άλλη και καθώς συνε­χί­ζει να παρα­μέ­νει διοι­κη­τικά σε εκκρε­μό­τητα το θέμα της ανά­κλη­σης παλαιών βεβαιω­θέ­ντων ποσών του παρα­πάνω καταρ­γη­θέ­ντος φόρο, οι ενδια­φε­ρό­με­νοι για την άρση των συνε­πειών των βεβαιώ­σεων (λήψη βεβαιώ­σεων δημο­τι­κής ενη­με­ρό­τη­τας κ.λ.π.) εξυ­πη­ρε­τού­νται δικα­στικά ,κατα­θέ­το­ντας επί προ­σφυ­γών αιτή­σεις ανα­στο­λών εκτέ­λε­σης των πράξεων ταμεια­κής βεβαιώ­σεων ενώπιον του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, τις οποίες το Δικα­στή­ριο πάγια τις δέχεται (π.χ. Διοικ. Πρωτ. Ρόδου Τμήμα 1ο Μονομ. 49/2015 κ.λ.π).

Γ) Αξιό­τιμε κ. Β. Συνή­γορε του Πολίτη

Ύστερα από τα παρα­πάνω, ζητεί­ται και η δική σας συν­δρομή είτε στην κατεύ­θυνση της όχλησης προς το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, προ­κει­μέ­νου το συντο­μό­τερο δυνατόν να διευ­θε­τη­θεί το θέμα νομο­θε­τικά, είτε στην κατεύ­θυνση να μας παρά­σχετε οδηγίες, ούτως ώστε χωρίς να παρα­βιά­ζε­ται η συνταγ­μα­τική αρχή της ισό­τη­τας που κατά τη γνώμη της Νομικής Υπη­ρε­σίας του Δήμου Ρόδου επι­τάσ­σει την αδια­κρί­τως προς όλους δια­γραφή των βεβαιω­θέ­ντων ποσών, να καθί­στα­ται δυνατή η εφαρ­μογή της αντί­θε­της εγκύ­κλιας υπό­δει­ξης του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών (αρ. πρωτ. 29320/9-9-2015 κατά αποδοχή της υπ’αρ. 138/2015 Γνω­μο­δό­τη­σης Ν.Σ.Κ.) «εφόσον υπο­βλη­θούν αιτή­σεις όσων έχουν έννομο συμ­φέ­ρον, τα Δημο­τικά Συμ­βού­λια, θα πρέπει να απο­φαν­θούν για το αν συντρέ­χει δημόσιο συμ­φέ­ρον (στο οποίο περι­λαμ­βά­νε­ται και το δημο­σιο­νο­μικό συμ­φέ­ρον), προ­κει­μέ­νου να απορ­ρί­ψουν ή να απο­δε­χθούν τα σχετικά αιτή­ματα».

Δηλαδή στη δεύτερη περί­πτωση , παρα­κα­λούμε να υπο­δει­χθούν ποια είναι:

-Τα συγκε­κρι­μένα σαφή κρι­τή­ρια, σύμφωνα με τα οποία άλλοι αιτού­ντες μπορούν να έχουν έννομο συμ­φέ­ρον και άλλοι όχι για την ανά­κληση βεβαιω­θέ­ντων ποσών του παρα­πάνω κηρυ­χθέ­ντος ανί­σχυ­ρου φόρου.

-Τα συγκε­κρι­μένα σαφή κρι­τή­ρια, σύμφωνα με τα οποία τα Δημο­τικά Συμ­βού­λια των Ο.Τ.Α. α’ βαθμού Δωδε­κα­νή­σου θα πρέπει να απο­φα­σί­σουν ότι για άλλες περι­πτώ­σεις αιτού­ντων συντρέ­χει δημο­σιο­νο­μικό συμ­φέ­ρον προ­κει­μέ­νου έτσι να απορ­ρί­ψουν τις σχε­τι­κές αιτή­σεις ανά­κλη­σης, και για άλλες ότι δεν συντρέ­χει δημο­σιο­νο­μικό συμ­φέ­ρον προ­κει­μέ­νου έτσι να κάνουν δεκτές τις σχε­τι­κές αιτή­σεις ανά­κλη­σης.

Όπως είναι κατα­νοητό οι παρα­πάνω δια­σα­φή­σεις είναι εξαι­ρε­τικά κρί­σι­μες και απα­ραί­τη­τοι όροι αφ’ ενός μεν για την τήρηση των αρχών της νομι­μό­τη­τας, της ισό­τη­τας και της ανα­λο­γι­κό­τη­τας και αφε­τέ­ρου για την προ­στα­σία των οργάνων, από άδικους και κατά δια­κρι­τική ευχέ­ρεια μελ­λο­ντι­κούς κατα­λο­γι­σμούς και ποι­νι­κές ή πει­θαρ­χι­κές διώξεις, αφού είναι σαφές ότι μη υφι­στά­με­νων ή έστω υπο­δει­κνυό­με­νων σαφών αντι­κει­με­νι­κών κρι­τη­ρίων, η εκτί­μηση του εννόμου συμ­φέ­ρο­ντος και του δημο­σιο­νο­μι­κού συμ­φέ­ρο­ντος ανά­γε­ται σε υπο­κει­με­νική κρίση, η οποία βέβαια μπορεί να δια­φέ­ρει από όργανο σε όργανο».